Personenauto 1 

In dit deel gaan we het hebben over de algemene gedragsregels op de weg, de regels 
waar jouw auto aan moet voldoen, welk rijbewijs je nodig hebt en wat verkeerstekens 
zijn. Alleen als iedereen deze regels kent en ze ook naleeft, blijft het veilig op de weg. 

 

Personenauto 1.1 

Jij, en iedereen om je heen, doet bijna dagelijks mee aan het verkeer. Dat betekent dat er 
duizenden mensen per dag lopen of fietsen, of in auto’s, bussen of vrachtauto’s rijden. 
Om te zorgen dat dit op een veilige manier kan, zijn er regels opgesteld. Als je aan het 
verkeer deelneemt, moet je de regels dus goed kennen. Bijvoorbeeld de algemene 
gedragsregels in het verkeer 

 

 

 

 

1 Wetgeving 

📽1.1 

📽1.2 

 

 

 

 

 

 

 

Gedragsregels 

 

 

 

Als je aan het verkeer deelneemt, moet je je aan bepaalde 
gedragsregels houden. Dit zijn algemene regels die zijn opgesteld 
om: 
 
· te zorgen dat het veilig blijft op de weg; 
. weggebruikers en passagiers te beschermen; 
· te zorgen dat de weg bruikbaar blijft; 
· te zorgen dat het verkeer vrij kan blijven rijden; 
· overlast, hinder en schade te voorkomen of beperken; 
· de negatieve gevolgen voor het milieu te beperken; 
. fraude te voorkomen. 
 

📖1.3 

Wegen 
Alle wegen of paden waar openbaar verkeer overheen kan rijden of 
lopen. Hierbij horen ook de bruggen en tunnels. Ook de paden en 
bermen horen bij de weg. 
 
Dit wil zeggen dat een weg alles is van sloot tot sloot en van gevel tot 
gevel. Een trottoir (stoep) hoort dus ook bij de weg, net als een 
fietspad dat van de rijbaan is afgescheiden door een berm of trottoir. 

 

 

Zie Video: De Weg 
 

 

 

 

 

 

 

Aanwijzingen 
ledere weggebruiker is verplicht om alle aanwijzingen van bevoegde 

personen op te volgen. Daarnaast zijn er ook verkeersbrigadiers (ook wel 

bekend als klaar-overs) waarvan je de aanwijzingen moet opvolgen. Zij 

mogen je alleen laten stoppen. 

 

 

 

Verplichte medewerking 
Als je wordt staande gehouden door een politieagent of een ander 
bevoegd persoon, mag deze jou vragen om een aantal documenten. 
Deze moet je verplicht bij je hebben en moet je laten zien als dit 
gevraagd wordt. Het gaat hierbij om: 
 
· Het rijbewijs. 
. Het kentekenbewijs van het voertuig waarmee je onderweg bent. 
· De begeleiderspas als je rijdt onder de 2toDrive regeling. 
. Een gehandicaptenparkeerkaart als je deze nodig hebt voor het 

Bevoegd persoon 
Personen die het verkeer mogen regelen en naar officiële 
documenten mogen vragen. Dit zijn: 
 
· Officieren van Justitie 
· Politieagenten 
. Militairen van de Koninklijke Marechaussee 
· Ambtenaren van de Rijksbelastingdienst 
. Ambtenaren van Dienst Wegverkeer en verkeersinspecties 
. Ambtenaren van Rijks- en provinciale waterstaat 
· Opsporingsambtenaren vallend onder verschillende 
Ministeries 

 

Een verkeersbrigadier mag jou alleen laten 
toppen. 

 

 

Een militair van de Koninklijke 
Marechaussee mag aanwijzingen geven 
die 
je moet opvolgen. Ook mag hij om jouw 
officiële documenten vragen.

 

 

 

 

 

 

voertuig dat je bestuurt of de plek waar je parkeert. 
 
Daarnaast mag een bevoegd persoon jou verplichten om mee te werken 
aan een onderzoek naar alcohol-, drugs- of medicijngebruik. 
 
Dat betekent dat je verplicht bent om mee te werken aan een 
ademanalyse (blaastest), oefeningen om te controleren of je nog goed 
kunt zien en praten, of een speekselcontrole voor de opsporing van 
drugsgebruik. Je kunt zelfs worden verplicht om bloed af te laten nemen, 
bijvoorbeeld als je weigert een blaastest te doen of als het afnemen van 
de blaastest niet lukt. Er moet dan wel een goede reden zijn om te 
denken dat je alcohol of drugs gehad hebt. 
 

Hinder of gevaar veroorzaken 
De meeste regels staan beschreven in de wetgeving. Zo mag je niet 
sneller rijden dan toegestaan, mag je geen verkeersborden negeren en 
mag je niet doorrijden bij rood licht. Maar er is nog veel meer hinderlijk of 
gevaarlijk gedrag te bedenken dat niet letterlijk is genoemd. Daarom is er 
een regel opgesteld die het iedereen verbiedt zich zo te gedragen dat er 
gevaar op de weg wordt veroorzaakt of kan worden veroorzaakt. Ook 
mag je je niet zo gedragen dat je het overige verkeer hindert of zou 
kunnen hinderen. Hoe dit gevaar of deze hinder wordt veroorzaakt, 
maakt voor deze regel niet uit. 
 

 

 

Verlaten plaats ongeval 
Is er toch iets gebeurd in het verkeer en ben jij daarbij betrokken? Dan 
mag je de plaats van het ongeval niet verlaten totdat je jouw gegevens 
en de gegevens van het betrokken voertuig hebt achtergelaten bij de 
andere betrokken personen of de politie. Het maakt daarbij niet uit of jij 

Kapstopartikel 
Artikel 5 van de Wegenverkeerswet verbiedt je om hinder of gevaar te 
veroorzaken in het verkeer. Het wordt ook wel het 'kapstokartikel' 
genoemd. Dit heet zo, omdat gevaarlijk gedrag dat niet letterlijk in de 
wet genoemd staat, aan dit artikel kan worden 'opgehangen'. Als jij 
iets doet in het verkeer dat niet direct verboden is door middel van een 
bord of een verkeersregel, maar je veroorzaakt hierdoor wel hinder of 
gevaar, dan kun je door artikel 5 van de Wegenverkeerswet alsnog 
een straf krijgen. 

 

 

 

 

 

 

schuld had of niet. 
 
Ga je toch weg zonder je gegevens achter te laten, dan pleeg je een 
misdrijf. Alleen als je jezelf vrijwillig binnen 12 uur meldt bij de politie, kun 
je nog onder je straf uitkomen. Je moet dan niet voor die tijd al door de 
politie als verdachte zijn aangehouden. 
 

 

 

Wedstrijd op de weg 
Het is niet toegestaan om op de openbare weg een wedstrijd te houden 
met een andere bestuurder. Je mag bijvoorbeeld geen wedstrijdje doen 
wie het snelst kan optrekken bij het verkeerslicht. In dat geval is niet 
alleen de bestuurder maar ook de eigenaar of houder van het voertuig 
aansprakelijk. 
 

 

De plaats van het ongeval verlaten en daardoor een slachtoffer in 
hulpeloze toestand achterlaten, is altijd strafbaar. Ook als je je daarna 
alsnog meldt. Dit geldt ook als je het ongeval alleen maar hebt zien 
gebeuren! 
 
Daarnaast ben je ook verplicht om de hulp die je kunt bieden, te 
bieden. Hieronder valt bijvoorbeeld 112 bellen, eerste hulp verlenen als 
je dit kunt, omstanders op afstand houden indien nodig en 
hulpverleners naar het ongeval wijzen. Ga nooit zomaar filmen of 
foto's maken van het ongeluk of het slachtoffer. Ook het verspreiden 
van dit soort materiaal is ronduit asociaal. 

Invordering rijbewijs 
De politie kan je rijbewijs invorderen. Dat wil zeggen dat je rijbewijs 
wordt ingenomen als je staande bent gehouden omdat je je hebt 
misdragen in het verkeer. Zij sturen het rijbewijs dan op naar de 
Officier van Justitie. 
 
Ontzegging van de rijbevoegdheid 
Verbod tot het besturen van motorrijtuigen, ook wel een rijontzegging 
genoemd. Dit is een verbod van enkele maanden tot zelfs jaren. Je 
kunt dit opgelegd krijgen door de Officier van Justitie of een rechter, 
nadat je je hebt misdragen in het verkeer. De ontzegging van de 
rijbevoegheid kan oplopen tot twee jaar voor lichtere en tot vijf jaar 
voor zwaardere overtredingen en misdrijven. Bij deze laatste moet je 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Handhaving op rijgedrag 
Als je je teveel misdraagt in het verkeer, dan kan je rijbewijs worden 
ingevorderd. Dit betekent dat deze wordt ingenomen door de politie. Je 
rijbewijs wordt dan opgestuurd naar de Officier van Justitie. Deze beslist 
binnen 10 dagen of je rijbewijs wordt ingehouden of dat je het rijbewijs 
terugkrijgt. In beide gevallen kan het zijn dat aan de rechter wordt 
gevraagd de uiteindelijke straf te bepalen. Deze kan dan een boete en 
een ontzegging van de rijbevoegdheid opleggen. 
 
In de periode dat je een ontzegging van de rijbevoegdheid hebt, mag je 
geen enkel motorrijtuig meer besturen. 
 
Het innemen van je rijbewijs op basis van je rijgedrag wordt gedaan als 
je: 
 
. de maximumsnelheid met 50 km/u of meer overschrijdt; 
. hinder of gevaar veroorzaakt. 

denken aan dood of letsel door schuld, rijden onder invloed en rijden 
tijdens een ontzegging. Ga je binnen korte tijd opnieuw de fout in, dan 
kunnen deze straffen verdubbeld worden. 
 
Ongeldigverklaring rijbewijs 
Ga je meerdere keren de fout in, of ben je om een andere reden niet 
meer rijgeschikt of rijvaardig, dan kan je rijbewijs ongeldig worden 
verklaard. Je mag dan geen motorrijtuigen meer besturen waarvoor je 
dit rijbewijs nodig hebt. Je mag in dat geval dus wel fietsen, of rijden in 
of op een voertuig waarvoor geen rijbewijs nodig is. Je kunt ook een 
ongeldigverklaring krijgen voor één categorie, waarbij de andere 
behaalde categorieën wel geldig blijven. 

 

 

 

 

 

 

 
Ook kan er een melding worden gemaakt bij het CBR (Centraal Bureau 
Rijvaardigheidsbewijzen). Deze gaat in dat geval onderzoeken of je nog 
wel rijgeschikt en rijvaardig genoeg bent om te mogen autorijden. 
 

 

 
 
Een melding bij het CBR kan al gedaan worden als je: 
 
. bumperkleeft op de autosnelweg (omdat je te weinig volgafstand 
houdt): 
· andere weggebruikers afsnijdt; 
. door rood licht rijdt; 
. meer dan 50 km/u te snel rijdt bij normale omstandigheden; 
· meer dan 30 km/u te snel rijdt bij wegwerkzaamheden. 
 

Verboden te rijden 
Ga je toch rijden in of op een motorrijtuig terwijl je een ontzegging van 
de rijbevoegdheid hebt, dan pleeg je een misdrijf. Dit geldt ook als je 
gaat rijden in een voertuig waarvoor je een rijbewijs nodig hebt terwijl 
dit rijbewijs ongeldig is verklaard. 
 

Deeltoets 1.1 

 

 

De afkorting CBR staat voor Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen. 
Het CBR bepaalt of iemand wel of geen rijbewijs krijgt. Ook bepaalt 
het CBR of je het rijbewijs mag houden zodra er twijfels zijn over je 
rijgeschiktheid of rijvaardigheid. Het CBR neemt zowel de theorie- als 
de praktijkexamens af. 
Een aparte afdeling van het CBR is het BNOR, het Bureau Nader 
Onderzoek Rijvaardigheid. Hier kom je bijvoorbeeld terecht als je vier 
keer achter elkaar bent gezakt voor je praktijkexamen. 

💬1.4 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 1.2 

Als je een rijbewijs wilt halen, controleert het CBR of je lichamelijk en geestelijk geschikt 
bent om te rijden. Daarnaast kijken ze natuurlijk of je wel kúnt rijden. Zolang je het 
rijbewijs hebt, blijven deze dingen belangrijk. Je moet immers snel kunnen reageren en 
handelen in het verkeer. 
 

Rijden onder invloed 

 

📽1.5 

📖1.6 

Beginnend bestuurder 
Als je voor het eerst een rijbewijs haalt, ben je de eerste vijf jaar een 
beginnend bestuurder. Haal je een bromfiets- of trekkerrijbewijs voor 
je 18e dan geldt een periode van zeven jaar. Voor beginnende 
bestuurders gelden iets strengere regels dan voor ervaren 
bestuurders. 
 
Promille 
Dit is een waarde om de hoeveelheid alcohol in het bloed aan te 
geven. 
 
ug/l 
Dit staat voor microgram per liter. Dit is een waarde om de 
hoeveelheid alcohol per liter uitgeademde lucht aan te geven. 
 
Standaardglas 
In de horeca wordt normaal gesproken bier, wijn en sterke drank 
geschonken in glazen met een standaardmaat: 
 
. Bier 25 cl (5% alcohol) 
· Wijn 10 cl (12% alcohol) 
· Sterke drank 3,5 cl (35% alcohol) 
 
Dit zorgt ervoor dat één glas wijn evenveel pure alcohol bevat als één 
glas bier of één glas sterke drank. Dit geldt niet als er geen gebruik 
wordt gemaakt van deze standaard glazen, zoals bij speciaalbier of 
cocktails. In dat geval kan er in één glas ineens veel meer pure alcohol 
zitten. 

 

 

 

 

 

 

 

Elke glas bevat evenveel pure alcohol 
 
Je mag niet rijden onder invloed van alcohol, drugs, of medicijnen die de 
rijvaardigheid beïnvloeden. Hiervoor gelden bepaalde grenswaarden. 
Voor alcohol zijn dit: 
 
. Voor een beginnend bestuurder: maximaal 88 ug/l of 0,2 promille. 
Dit is ongeveer 0,5 tot 1 standaardglas bier, wijn of sterke drank. 
. Voor een ervaren bestuurder: maximaal 220 ug/l of 0,5 promille. 
Dit is ongeveer 1,5 tot 2,5 standaardglas bier, wijn of sterke drank. 
Dit promillage geldt ook voor fietsers! 
 
Voor drugs en medicijnen zijn de grenswaarden per middel verschillend. 
Voor drugs kun je aanhouden dat je na het gebruik van een 'portie', over 
het algemeen over deze waarde heen bent en dus niet meer mag rijden. 
Sommige drugs blijven tot wel meerdere dagen in je lichaam. 
 
Wordt er naast het gebruik van alcohol ook drugs in het lichaam 
aangetroffen, dan ben je ongeacht de hoeveelheid direct strafbaar. 
 

 

 

 

Al vanaf het gebruik van één glas 
alcoholhoudende drank kun je strafbaar 
zijn als je gaat rijden.

 

Al vanaf het moment dat het lijkt alsof je 
van plan bent om te gaan rijden onder 
invloed, kun je een rijverbod opgelegd 
krijgen.

 

 

 

 

 

 

 

Handhaving op rijden onder invloed 
Als je onder invloed een voertuig bestuurt, of dit wil gaan doen, dan kan 
de politie hier direct tegen optreden. Dit kan met de volgende middelen: 
 

  Rijverbod 

Een rijverbod kun je opgelegd krijgen al voordat je in de auto stapt. 
Ook als je aanstalten maakt om onder invloed te gaan rijden, kun je 
een rijverbod opgelegd krijgen. Een rijverbod duurt een aantal uren, 
tot een maximum van 24 uur. Dit is afhankelijk van hoeveel je hebt 
gedronken of gebruikt. Tijdens een rijverbod mag je helemaal geen 
voertuigen besturen. Dus ook geen fiets. 

  Invordering 

Voertuigen 
Fietsen, bromfietsen, gehandicaptenvoertuigen, motorvoertuigen, 
trams en wagens. 
 
Bromfietsen 
Motorrijtuig op twee, drie of vier wielen, die niet harder kan en mag 
(constructiesnelheid) dan 45 km/u, uitgerust met een 
verbrandingsmotor van maximaal 50 cm3 (cc) of verbrandings- of 
elektromotor met een netto maximumvermogen van maximaal 4 kW. 
Dit is geen gehandicaptenvoertuig. Een bromfiets op vier wielen 
(brommobiel) heeft een ledig gewicht onder de 350 kg. 
 
Motorrijtuigen 
Alle voertuigen die door middel van een motor worden voortbewogen. 
Deze mag niet worden voortbewogen langs een rails (zoals een trein, 
metro of tram). Fietsen met trapondersteuning vallen niet onder de 
motorrijtuigen. Let op: Trolleybussen en alle soorten bromfietsen, 
inclusief de speedpedelec, wel! 
 
Rijverbod 
Verbod tot het besturen van voertuigen. Dit kun je opgelegd krijgen 
door de politie als je onder invloed van alcohol, drugs of medicijnen 
bent en een voertuig bestuurt of wilt gaan besturen. Je mag dan ook 
niet meer fietsen. 
 
Rijontzegging (ontzegging van de rijbevoegdheid) 
Verbod tot het besturen van motorrijtuigen. Dit is een verbod van 
enkele maanden tot zelfs jaren. Je kunt dit opgelegd krijgen door de 
Officier van Justitie of een rechter, nadat je je hebt misdragen in het 

 

 

 

 

 

 

Als je tijdens het rijden staande wordt gehouden en je komt bij de 
blaastest boven bepaalde alcoholgrenzen, vordert de politie direct je 
rijbewijs in. Dit kan ook als er teveel drugs wordt aangetoond tijdens 
een speekseltest. Dit betekent dat je vanaf dat moment geen 
motorrijtuigen meer mag besturen, totdat je je rijbewijs weer terug 
hebt. De grenzen voor invordering bij alcohol zijn: 
- 0,8 promille (350 ug/l) bij beginnende bestuurders. 
- 1,3 promille (570 ug/l) bij ervaren bestuurders. 
- Werk je niet mee bij de controle en weiger je bijvoorbeeld de 
blaastest of speekseltest, dan kan je rijbewijs óók worden 
ingevorderd. 

  Melding aan het CBR 

Boven bepaalde grenswaarden wordt er door de politie ook een 
melding gemaakt richting het CBR. Dit is al vanaf: 
- 0,5 promille (220 ug/l) bij beginnende bestuurders. 
- 0,8 promille (350 ug/l) bij ervaren bestuurders. 
 
Ook bij de invordering van je rijbewijs voor rijden onder invloed, wordt 
het rijbewijs opgestuurd naar de officier van justitie. Deze neemt binnen 
10 dagen de beslissing of je het rijbewijs terugkrijgt of niet. Ook kan de 
officier van justitie een strafvoorstel doen. Als je hiermee akkoord gaat is 
het afgehandeld. Maar het kan ook zijn dat je je nog moet melden bij de 
rechter. Deze bepaalt dan de uiteindelijke straf. 
 

 

 

 

Alcoholgebruik wordt aangetoond met 
een 
blaastest. Deze test mag je niet weigeren. 

Drugsgebruik kan worden aangetoond 
met 
een speekseltest. Ook deze mag je niet 
weigeren.

 

 

 

 

 

 

Rijvaardigheid en rijgeschiktheid 

 

 
Als je staande wordt gehouden en de politieagent of een ander bevoegd 
persoon twijfelt aan jouw rijvaardigheid of rijgeschiktheid, kan deze 
besluiten om jouw rijbewijs in te vorderen. Dit kan zijn omdat je asociaal 
hebt gereden of duidelijk onder invloed bent van alcohol, drugs of 
medicijnen. Maar ook als je lichamelijk of psychisch niet in orde lijkt, kan 
je rijbewijs ingenomen worden. De rijvaardigheid en/of rijgeschiktheid 
kan ook afnemen naarmate je ouder wordt. 
 
Als je rijbewijs wordt ingevorderd om een van deze redenen, wordt dit 
doorgegeven aan het CBR. Het CBR besluit welke stappen genomen 
moeten worden om te onderzoeken of je nog rijvaardig of rijgeschikt 
genoeg bent om dit voertuig te besturen. Je bent verplicht om aan dit 
traject mee te werken als je je rijbewijs terug wilt. Doe je dit niet, dan 
wordt je rijbewijs ongeldig verklaard. 

 

Als er wordt getwijfeld aan jouw rijgeschiktheid, dan kan het zijn dat je moet wordenonderzocht door een onafhankelijke specialist. Weiger je dit, dan 
wordt je rijbewijs ongeldig verklaard. 

 

Onderzoek of cursus CBR 
Het CBR heeft verschillende mogelijkheden om jouw rijvaardigheid of 

📖1.7 

Rijvaardigheid 
De vaardigheid om een voertuig te besturen. Dit heeft met name te 
maken met hoe handig je bent met een voertuig en of je deze onder 
controle hebt. De rijvaardigheid kan ook verminderen door het gebruik 
van alcohol of drugs. 
 
Rijgeschiktheid 
De lichamelijke of geestelijke geschiktheid om een voertuig te 
besturen. Dit heeft te maken met lichamelijke of geestelijke 
aandoeningen, zoals problemen met ledematen of aandoeningen aan 
de hersenen. 

 

 

 

 

 

 

rijgeschiktheid te onderzoeken: 
 
. Medisch onderzoek naar rijgeschiktheid 
Onderzoek door een onafhankelijke specialist, bijvoorbeeld een 
oogarts, neuroloog of cardioloog. 
. Rijtest om rijvaardigheid of rijgeschiktheid te onderzoeken 
Deze test kan volgen uit een medisch onderzoek. Je gaat hierbij met 
een speciaal opgeleide examinator een stuk rijden om te kijken of dit 
nog verantwoord is. Afhankelijk van de situatie is dit met een lesauto, 
of met de eigen auto. 
 
Ook kan het CBR een verplichte cursus opleggen. Hieronder vallen 
cursussen in verband met gebruik van alcohol of drugs: 
 
. LEMA (Licht Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer) 
Wordt opgelegd aan bestuurders die zijn aangehouden in verband 
met rijden onder invloed. Dit is bij een promillage tussen 0,5 en 0,8 
(220-350 ug/l) bij beginnende bestuurders en een promillage tussen 
0,8 en 1,0 (350-440 ug/l) bij ervaren bestuurders. 
· EMA (Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer) 
Wordt opgelegd aan bestuurders met hogere promillages of 
personen die voor een tweede keer worden gepakt voor rijden onder 
invloed. 
. EMD (Educatieve Maatregel Drugs en verkeer) 
Wordt opgelegd bij aangetoond drugsgebruik in het verkeer. 
 
En cursussen in verband met te snel rijden en ander asociaal gedrag: 
 
. LEMG (Licht Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer) 
Wordt opgelegd bij te snel rijden. Dit geldt als je met de auto tussen 
de 50 en 59 km/u sneller rijdt dan is toegestaan (bij 
wegwerkzaamheden zelfs al vanaf 30 km/u). 
. EMG (Educatieve Maatregel Gedrag en verkeer) 
Wordt opgelegd bij asociaal en gevaarlijk rijgedrag, zoals 
bumperkleven, het afsnijden van andere weggebruikers, door rood 
licht rijden of vanaf 60 km/u sneller rijden dan toegestaan. 
 
Deze alcohol-, drugs- en gedragscursussen zijn verplicht en zijn volledig 
voor eigen rekening. Naast deze cursus krijg je over het algemeen ook 
nog een (hoge) boete. Volg je de cursus niet (volledig) of betaal je deze 
niet, dan wordt het rijbewijs ongeldig verklaard. 

 

 

 

 

 

Deeltoets 1.2 

 

Personenauto 1.3 

Je mag niet zomaar met alle voertuigen de weg op. Er zijn regels opgesteld waar 
voertuigen aan moeten voldoen. Die regels vertellen precies wat er wel en niet aanwezig 
mag zijn op een auto. Je mag dus niet zomaar van alles aan je auto veranderen. 

 

Eisen aan voertuigen 

 

Om met een voertuig gebruik te mogen maken van de openbare weg, 
moet deze voldoen aan bepaalde technische eisen. Als een fabrikant 
besluit om een nieuw type auto uit te brengen, moet deze eerst door de 
Dienst Wegverkeer (RDW) worden typegoedgekeurd voordat deze ook 
in Nederland verkocht mag worden. 
 
Als je zelf iets aanpast aan jouw auto, kan het zijn dat dit in strijd is met 
deze typegoedkeuring. Je mag dan niet meer met dit voertuig de weg op. 
De auto voldoet dan niet meer aan de permanente technische eisen en 
moet opnieuw goedgekeurd worden. 
 

💬1.8 

📽1.9 

📖1.10 

Motorrijtuig 
Alle voertuigen die door middel van een motor worden voortbewogen. 
Deze mag niet worden voortbewogen langs een rails (zoals een trein, 
metro of tram). Fietsen met trapondersteuning vallen niet onder de 
motorrijtuigen. Let op: Trolleybussen en alle soorten bromfietsen, 
inclusief de speedpedelec, wel! 
 
Bestuurder van een motorrijtuig 
Degene die het motorrijtuig bestuurt of degene die wordt geacht het 
motorrijtuig onder zijn onmiddellijke toezicht te doen besturen. Denk 
bij dit laatste aan een rij-instructeur of examinator. 
 
Houder van een motorrijtuig of aanhangwagen 
Degene die het voertuig langdurig huurt, of het voertuig langdurig 
leent of leaset, is de houder van dit voertuig. Dit is niet hetzelfde als 
de eigenaar. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Wachten op keuren (WOK) 
Wordt er tijdens een controle opgemerkt dat er iets niet klopt aan jouw 
voertuig, dan kan het kentekenbewijs tijdelijk ongeldig worden verklaard. 
Dit kan bijvoorbeeld omdat je er zelf iets aan hebt veranderd. Maar het 
kentekenbewijs kan ook tijdelijk ongeldig worden verklaard na een 
aanrijding met schade. 
 
Er wordt in dat geval de aantekening 'verbod voor rijden over de weg' 
gemaakt in het kentekenregister. Dit wordt ook wel 'Wachten op keuren' 
of 'WOK-status' genoemd. Het voertuig moet dan opnieuw gekeurd 
worden bij de RDW. Je mag er niet meer mee rijden tot deze weer is 
goedgekeurd. 
 
In geval van een WOK-status wordt niet daadwerkelijk je 
kentekenbewijs ingevorderd, maar het staat wel landelijk geregistreerd 
dat er niet meer met dit voertuig gereden mag worden. 
 

Een flinke spoiler op je auto monteren kan 
ervoor zorgen dat het voertuig niet meer 
voldoet aan de technische eisen. 

Ook het vervangen van de uitlaat voor een 
andere soort uitlaat kan problemen geven.

 

Kenteken 
Uniek identificatiemiddel bestaand uit een combinatie van cijfers en 
letters die aan een typegoedgekeurd en tenaamgesteld 
kentekenplichtig voertuig wordt uitgegeven. 
 
Kentekenplaat 
Rechthoekige plaat waarop het kenteken is aangebracht. Deze plaat 
moet vastgemaakt worden op het voertuig waarbij dit kenteken hoort. 
 
Kentekenbewijs 
Bewijs dat aan de eigenaar of houder wordt afgegeven. Hierop staan 
de gegevens en het kenteken van het voertuig. 
 
Kentekenregister 
Landelijk register waarin alle kentekens en bijbehorende gegevens 
worden opgeslagen. 

 

 

 

 

 

 

Ook kan een bevoegd persoon bepalen dat jij op een afgesproken 
moment zorgt dat de personenauto op een afgesproken plaats 
beschikbaar is, bijvoorbeeld voor verder onderzoek. 
 

Onbekende eigenaar 
Is van een voertuig op de openbare weg niet duidelijk wie de eigenaar of 
houder is, omdat het voertuig bijvoorbeeld niet is voorzien van een goed 
leesbare kentekenplaat, dan kan dit voertuig worden weggesleept. Deze 
wordt dan ergens gestald totdat de eigenaar of #[houder zich meldt. 
Voordat een voertuig wordt weggesleept kan ervoor gekozen worden 
voor maximaal twee dagen een wielklem op het voertuig te plaatsen om 
op die manier de houder of eigenaar te achterhalen. 
 

Kentekenplicht 

 

De meeste motorrijtuigen hebben een kentekenplicht. Dit betekent dat 
zodra het voertuig voor het eerst tenaamgesteld is, er een kenteken 
wordt afgegeven aan dit voertuig. Het kentekenbewijs dat hierbij hoort, 
wordt verstrekt aan de eigenaar of houder van dit voertuig. Deze is 
vervolgens verantwoordelijk voor dit kentekenbewijs. 
 
Het voertuig waarmee gereden wordt moet altijd voldoen aan de 
gegevens die over dit voertuig in het kentekenregister staan. Daarnaast 
moet het voertuig ook voorzien zijn van goed zichtbare en originele 
kentekenplaten. Afhankelijk van het voertuig zijn dit er één of twee. 

 

Deze mogen niet zijn beplakt, of op een andere manier behandeld zijn 

📖1.11 

Voertuig tenaamstellen 
In het kentekenregister laten vastleggen dat een voertuig van een 
bepaalde eigenaar of houder is. 
 
Eerste toelating 
De datum waarop een voertuig voor het eerst is toegelaten op de 
openbare weg. Dit kan ook in het buitenland zijn geweest, als het 
voertuig later geïmporteerd is. 
 
Toegestane maximummassa 
Het maximale toegestane gewicht van een voertuig, inclusief lading. 

 

 

 

 

 

 

waardoor deze slechter leesbaar worden. Voor al deze zaken zijn zowel 
de bestuurder, als de eigenaar of houder verantwoordelijk. 
 

Kentekenbewijs 
Zodra het voertuig op naam is gezet krijgt de eigenaar of houder van het 
voertuig een kentekenbewijs. Dit kentekenbewijs bestaat uit een 
kentekencard, een kentekenbewijs deel Il en een tenaamstellingscode. 
 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
In de praktijk krijg je als eigenaar of houder alleen de kentekencard en de 
tenaamstellingscode. In sommige gevallen ontvang je de 
tenaamstellingscode niet, bijvoorbeeld bij een leaseauto. Kentekenbewijs 
deel II wordt bewaard door de RDW en alleen aan de eigenaar of 
houder uitgereikt als deze het voertuig voorgoed exporteert naar het 
buitenland. 

Op de kentekencard staan 
gegevens van de eigenaar of 
houder: 
 
. Achternaam en voorletters 
. Adres 
 
En gegevens van het voertuig: 
 
· Kenteken 
. Meldcode (laatste vier cijfers 
VIN) 
. Datum eerste toelating 
. Datum inschrijving in 
Nederland 
. Datum tenaamstelling 
. Voertuig-identificatienummer 
(VIN) 
. Merk en type voertuig 
· Kleur voertuig 
. Max. massa's voertuig 
. Max. massa's aanhangwagen 
. Technische gegevens motor 
. Massa rijklaar 
· Zitplaatsen 

 

 

 

 

 

 

Geldigheid kentekenbewijs 
Het kentekenbewijs blijft normaal gesproken geldig totdat een voertuig 
van eigenaar of houder wisselt (meestal als het voertuig verkocht 
wordt). Ondanks dat het adres van de eigenaar of houder ook op de 
kentekencard staat, hoef je bij verhuizing deze gegevens niet te wijzigen. 
De RDW krijgt de gewijzigde gegevens vanzelf van de gemeente en 
past deze aan in het kentekenregister. Dat het oude adres nog op de 
kentekencard blijft staan is niet erg. 
 
Het kentekenbewijs kan ongeldig raken als deze niet meer voldoet aan 
bepaalde eisen. Hij moet bijvoorbeeld altijd goed leesbaar zijn. 

 

Verplichting tot overgifte kentekenbewijs 
Vanaf het moment dat een personenauto op jouw naam staat, ben je 
verplicht het bijbehorende kentekenbewijs te tonen als hiernaar 
gevraagd wordt door een bevoegd persoon. Dit kan een politieagent zijn, 
maar ook iemand van de Koninklijke marechaussee, belastingdienst of 
douane. Je hoeft alleen de kentekencard (en indien gevraagd je rijbewijs) 
te laten zien. 
 

 

Loop je te veel achter met het betalen van belastingen of heb je 
bijvoorbeeld veel openstaande boetes, dan kan tijdens zo'n controle je 
voertuig in beslag worden genomen. 
 
Zolang de schulden niet voldoende zijn afgelost en hiervan is melding 
gemaakt in het kentekenregister, is het niet mogelijk om een ander 

Vrijwaringsbewijs 
Het document dat je ontvangt als je jouw voertuig verkoopt en deze 
niet meer op jouw naam in het kentekenregister staat. Dit is het 
bewijs dat je niet meer verantwoordelijk bent voor dit voertuig en 
moet je daarom goed bewaren. 
 

 

 

 

 

 

 

voertuig op jouw naam te zetten. 
 

Uitzonderingen kentekenplicht 
Niet alle motorrijtuigen moeten voorzien zijn van een kenteken. Voor een 
aantal voertuigen is er een uitzondering gemaakt. Zij hoeven geen 
kenteken te hebben: 
 
. Oudere of smallere landbouwvoertuigen, motorvoertuigen met 
beperkte snelheid en mobiele machines, met een lagere 
constructiesnelheid 
Nog niet alle landbouwvoertuigen en mobiele machines hebben een 
Kentekenplicht. 
. Gehandicapten voertuigen 
Gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen moeten wel voorzien zijn 
van een verzekeringssticker. 
. Speciale bromfietsen 
Dit is een lastige groep omdat per type voertuig wordt bepaald of 
deze volgens de minister valt onder de groep speciale bromfietsen of 
niet. Bijvoorbeeld de Segway en de BSO bus (Stint). Ook deze 
voertuigen moeten wel voorzien zijn van een verzekeringssticker. 
. Aanhangwagens met een maximummassa van maximaal 750 kg 
Deze aanhangwagens hebben geen eigen kenteken, maar moeten 
wel voorzien zijn van een witte kentekenplaat met hetzelfde kenteken 
als het trekkende voertuig. 
 

 

 

 

Kenmerken kenteken 
 
ledere personenauto heeft een eigen uniek kenteken. Deze bestaat uit 
letters en cijfers, of slechts één letter en verder cijfers. De indeling van de 
cijfers en letters verandert eens in de zoveel tijd, als alle mogelijke 
kentekens van één indeling gebruikt zijn. 

Een gehandicaptenvoertuig heeft geen 
kentekenplicht. Wel moet er een 
verzekeringssticker op de achterkant zijn 
aangebracht. 

Een BSO-bus is een bijzondere bromfiets 
en 
heeft geen kentekenplicht. Ook deze 
voertuigen moeten wel een 
verzekeringssticker op de achterkant 
hebben.

 

 

 

 

 

 

 
ledere kentekenplaat moet voorzien zijn van een goedkeuringsmerk. Je 
mag alleen rijden met goedgekeurde kentekenplaten. Bij verlies, diefstal 
of te erge beschadiging van de kentekenplaat mag je niet meer met dit 
voertuig rijden. Je moet in dat geval wachten tot je nieuwe 
kentekenplaten hebt ontvangen. Deze vervangende kentekenplaten zijn 
voorzien van een duplicaatcode. Dit is een extra cijfertje boven het eerste 
streepje op de kentekenplaat. Deze geeft aan hoe vaak de 
kentekenplaten opnieuw zijn aangevraagd. 

 

 

Verschillende tekens per theorie 

 

 

Kentekenplaat motorvoertuig 
Deze plaat is voorzien van eenblauw 
vlak met EU-logo en landcode. 
Afhankelijk van het voertuig worden er 
een of twee kentenplaten verstrekt. 
Deze platen zijn er in twee formaten. 

 

Kentekenplaat zware 
aanhangwagen 
Deze plaat is voor aanhangwagens 
met een maximummassa boven de 
750 kg. Per voertuig wordt één plaat 
verstrekt. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Letters en categorie 
ledere voertuigcategorie behalve personenauto's heeft één of twee eigen 
beginletters. Zo beginnen kentekens van: 
 
. brom- en snorfietsen met een D of F; 
. aanhangwagens zwaarder dan 750 kg met een W; 
· opleggers met een O; 
· lichte bedrijfsauto's (tot 3500 kg) met een V; 
· zware bedrijfsauto's (vrachtauto's) met een B; 
. motorfietsen met een M; 
· grensverkeer met de combinatie GV; 
· snelle landbouwvoertuigen met een T, hierdoor getrokken 
aanhangwagens met een L. 

Kentekenplaat lichte 
aanhangwagen 
Deze plaat is vooraanhangwagens met 
een maximummassa tot 750 kg en 
voor lastdragers op de trekhaak 
zoals een fietsendrager. Deze heeft 
hetzelfde kenteken als het 

 

Kentekenplaat handelaar 
Deze plaat is voor autohandelaren. 
Deze plaat wordt tijdensproefritten 
over de normale kentekenplaat heen 
gemonteerd 

 

Kentekenplaat taxi 
Deze plaat is voor taxi's. 

 

Kentekenplaat bromfiets, 
speedpedelec en brommobiel 
Deze platen zijn er in tweeformaten, 
afhankelijk van hetvoertuig wordt de 
smalle of de brede gebruikt. 

 

Kentekenplaat snorfiets 
Deze platen zijn er in tweeformaten, 
afhankelijk van het voertuig wordt de 
smalle of de brede gebruikt. 

 

 

 

 

 

 

 

Algemene periodieke keuring (APK) 

leder motorrijtuig moet eenmalig typegoedgekeurd worden voordat ze 
toegelaten worden op de openbare weg. Dit wordt geregeld door de 
fabrikant. Maar er bestaat ook nog een periodieke keuring, de APK. Deze 
is niet voor alle motorrijtuigen verplicht. 
 
De voertuigen die wel periodiek gekeurd moeten worden, zijn: 
 
. Personenauto's 
· Bedrijfsauto's (onder de 3500 kg) 
· Driewielige motorvoertuigen (tussen de 400 en 3500 kg) 
· Zware voertuigen (zwaarder dan 3500 kg) 
· Bijzondere voertuigen (zoals ambulances, taxi's en bussen) 
 
ledere categorie heeft zijn eigen termijn waarbinnen het voertuig 
opnieuw gekeurd moet worden. 
 

 

ledere personenauto moet op den duur gekeurd worden. 
 

Keuringstermijn personenauto's 
Bij personenauto's is de keuringstermijn afhankelijk van de aandrijving 
(via een verbrandingsmotor of elektromotor). Ook het soort brandstof is 
van invloed op de termijn. 
 
Zo moeten personenauto's op benzine, alcohol (ethanol), of met een 
elektromotor voor het eerst gekeurd worden binnen vier jaar na de eerste 
toelating. Hierna twee keer na twee jaar en daarna ieder jaar. 
 

📖1.12 

 

 

 

 

 

Personenauto's op diesel, gas of anders, eventueel in combinatie met 
een elektromotor, moeten voor het eerst gekeurd worden binnen drie jaar 
na de eerste toelating. Hierna ieder jaar. 
 

 

1e APK 

2e APK 

3e APK 

Opvolgende 
APK's 

Benzine, alcohol of 
elektromotor 

4 jaar na 1e 
toelating 

2 jaar na 1e 
APK 

2 jaar na 
2e APK 

jaarlijks 

Diesel, gas of anders, evt. 
icm elektromotor 

3 jaar na 1e 
toelating 

Jaarlijks  

vanaf 

1e APK 

De APK moet iedere keer zijn uitgevoerd voordat het vorige 
keuringsbewijs zijn geldigheid heeft verloren. 
 

Keuringsbewijs 
Het keuringsbewijs van de APK krijg je na de keuring mee. Deze moet je 
goed bewaren. In Nederland is het niet verplicht deze bij je te hebben, 
maar in sommige andere landen moet dit wel. Daarom is het verstandig 
het keuringsbewijs in het voertuig te bewaren. Zorg ervoor dat het 
bewijs goed leesbaar blijft. 
 
Zowel de bestuurder als de eigenaar of houder van het voertuig zijn 
verantwoordelijk voor het op tijd laten keuren van het voertuig en de 
staat van het keuringsbewijs. 
 
Tegenwoordig wordt er via een landelijk systeem automatisch 
gecontroleerd of je jouw voertuig wel op tijd laat keuren. Dit betekent dat 
je vanzelf een boete krijgt als je te laat bent met het keuren van je 
voertuig. 

 

 
 

Is een voertuig goedgekeurd bij de APK, dan wil dit niet zeggen dat 
het voertuig voldoende onderhouden is. De APK controleert op een 
aantal belangrijke technische zaken, maar lang niet alles valt 
hieronder. Daarnaast is het geen garantie dat het voertuig na een 
maand nog steeds in orde is. Naast de APK is het verstandig om een 
personenauto minimaal jaarlijks te laten onderhouden bij een garage. 
Helemaal als het voertuig al wat ouder is. Vraag altijd advies bij 
iemand met vakkennis als je problemen ervaart, foutmeldingen ziet, of 
twijfelt of er iets met het voertuig aan de hand is.. 
 

 

 

 

 

 

Verzekeringsplicht motorrijtuigen 

Zodra er een motorrijtuig op jouw naam is ingeschreven in het 
kentekenregister (oftewel tenaamgesteld), ben je verplicht voor dit 
voertuig een verzekering af te sluiten. Het is daarbij niet van belang of je 
ook daadwerkelijk met dit voertuig rijdt. 
 

Verschillende verzekeringen 
Als je een motorrijtuig verzekert, heb je verschillende mogelijkheden. De 
drie bekendste zijn: 
 
· WA (Wettelijke Aansprakelijkheid) 
Dit is de meest beperkte verzekering omdat deze alleen de schade 
dekt die jij toebrengt aan de tegenpartij. Jouw eigen schade is niet 
meeverzekerd en ook bijvoorbeeld diefstal en stormschade zitten er 
niet bij in. Voor motorrijtuigen is deze verzekering verplicht, maar een 
uitgebreidere verzekering mag ook. 
. WA beperkt casco (ook wel WA plus genoemd) 
Dit is de tussenvorm, waarbij de schade aan de tegenpartij is gedekt, 
maar ook de schade die door overmacht is veroorzaakt, zoals 
stormschade, diefstal of brand. 
. WA volledig casco (ook wel gewoon 'casco' of 'Allrisk' genoemd) 
Dit is de meest volledige autoverzekering. Deze dekt niet alleen de 
schade aan de tegenpartij en de schade door overmacht, maar ook 
de schade aan je eigen voertuig die door jou zelf is veroorzaakt. 
 

 

 

 

 
De meesten zullen de keuze voor een type verzekering af laten hangen 
van de prijs en leeftijd van hun personenauto. Hoe nieuwer en duurder 
de personenauto, hoe verstandiger het is om een volledig casco 
verzekering te nemen. 
 

📖1.13 

Niet bij alle soorten verzekeringen wordt 
de 
schade aan jouw eigen voertuig vergoed. 

Ook schade door diefstal wordt niet bij 
alle 
soorten verzekeringen vergoed.

 

 

 

 

 

 

Schadevrije jaren 
Verzekeraars werken bij autoverzekeringen met schadevrije jaren. Dit is 
een soort bonussysteem waarbij je wordt beloond als je langere tijd 
geen schade claimt (claimen is een schade aangeven bij de verzekering 
zodat zij deze betalen). 
 
leder jaar dat je schadevrij bent, staat voor een bepaald 
kortingspercentage op je premie. De premie is het bedrag dat je moet 
betalen aan jouw verzekeraar voor de verzekering die je afneemt. Hoe 
meer jaren je geen schades claimt, hoe hoger de korting wordt. Dit wordt 
'bonus' genoemd. 
 
Veroorzaak en claim je wel schade, dan wordt de opgebouwde korting 
weer minder. Dit wordt 'malus' genoemd. Daarom noemen ze dit 
systeem ook wel het 'bonus-malussysteem'. 
 
Het claimen van een schade kan dus geld kosten omdat je weer omhoog 
gaat in je maandelijkse premie. Het kan handig zijn om te berekenen of 
je niet goedkoper uit bent als je de schade uit eigen zak betaalt. Een 
kleine schade kan soms via de verzekering uiteindelijk meer kosten dan 
als je deze buiten de verzekering om regelt. 
 

 

 

Witte verzekeringskaart (voormalige groene kaart) 
De verzekeringskaart is het bewijs dat je voertuig verzekerd is. Het is een 
wit vel papier waarop de gegevens van jouw voertuig en van de 
verzekering staan. leder jaar krijg je een nieuwe verzekeringskaart. 
Tegenwoordig wordt deze ook vaak digitaal aangeleverd door de 
verzekeringsmaatschappij. 
 
Het is niet verplicht om deze kaart in Nederland in de auto te bewaren, 
maar in het buitenland kan er wel om gevraagd worden. Daarnaast is 
het wel handig bij het afhandelen van schade om de verzekeringskaart 
bij de hand te hebben. Hier staan immers de gegevens op die jij (en de 
eventuele tegenpartij) nodig hebben. 

Omdat een autoverzekering meestal werkt met een bonus- 
malussysteem, kan het voordeliger zijn kleine schades niet bij de 
verzekering in te dienen, maar zelf te betalen. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Aanhangwagen of caravan 
Een aangekoppelde aanhangwagen of caravan is ook verzekerd onder 
de autoverzekering. Dit betekent dat de schade die door deze 
aanhangwagen (of lading hiervan) of caravan wordt veroorzaakt aan 
een andere partij, vergoed wordt vanuit de autoverzekering van het 
trekkende voertuig. De schade aan de aanhangwagen of caravan zelf, is 
niet verzekerd. Hiervoor bestaan losse aanhangwagen- of 
caravanverzekeringen. Het afsluiten hiervan is niet verplicht. 
 

Europees schadeformulier 
Als je schade hebt gereden, moet je samen met de tegenpartij een 
schadeformulier invullen. Het is niet verplicht om deze bij je te hebben, 
maar wel handig. Een schadeformulier bestaat uit een invulvel en een 
doordrukvel. Na het invullen en ondertekenen krijgen beide partijen één 
van deze papieren mee. Thuis vul je de achterkant van dit papier in en 
stuur je deze op naar de verzekering. Je kunt in plaats van het papieren 
formulier ook een schademeld-app op je telefoon gebruiken. Stem dit wel 
altijd af met de tegenpartij. 
 

Geen kentekenplicht 

 

De verzekeringskaart hoef je niet verplicht 
bij je te hebben maar kun je het beste wel 
bij het kentekenbewijs bewaren. 

Schade die met een aangekoppelde 
caravan is veroorzaakt wordt vergoed 
vanuit de autoverzekering.

 

Niet alle motorrijtuigen hebben een 
kentekenplicht. Een aantal van deze 
voertuigen, zoals de segway en de 
gemotoriseerde 
gehandicaptenvoertuigen, moeten wel 
verzekerd zijn en voorzien zijn van een 
verzekeringssticker. Deze sticker 
wordt door de verzekeraar verstrekt 
zodra het voertuig verzekerd is. 
 

 

Verzekeringssticker 

 

 

 

 

 

Voertuig uitlenen 
Als iemand anders in jouw personenauto rijdt omdat jij deze hebt uitgeleend, is deze 
onder jouw autoverzekering verzekerd. De door die persoon veroorzaakte schade wordt 
dus vanuit jouw verzekering betaald. Zo kan het gebeuren dat door zijn of haar toedoen, 
jij ineens meer premie moet gaan betalen omdat je terugvalt in schadevrije jaren.  

Weet dus aan wie je je voertuig uitleent en maak van tevoren goedeafspraken hoe een 
dergelijk geval moet worden afgehandeld. 

 

Niet verzekerd 
Als jouw voertuig niet verzekerd is, ben je strafbaar. Alle schadesworden in dat geval op 
jou persoonlijk verhaald en dit kan behoorlijk inde papieren lopen. Ook als je schade 
veroorzaakt door nalatigheid ofonverantwoord gedrag, is de verzekeraar niet verplicht 
deze schade tevergoeden. Denk hierbij aan rijden onder invloed van alcohol of 
drugs,rijden zonder rijbewijs, of gebruik van het voertuig waarvoor deze niet isverzekerd, 
zoals rijles of taxiritten. De verzekeraar keert in die gevallen de schade vaak wel uit aan 
de tegenpartij, maar verhaalt deze schade vervolgens weer op jou. 

 

Waarborgfonds Motorverkeer 

Als je te maken krijgt met schade die is veroorzaakt door een motorvoertuig van een 
onbekende, of iemand die geen verzekering heeft afgesloten, dan kun je in sommige 
gevallen aanspraak maken op een vergoeding vanuit het Waarborgfonds Motorverkeer. 
Dit is een landelijk fonds opgericht vanuit de overheid, om mensen tegemoet te komen 
die flink benadeeld worden door opgelopen schade, waar ze niks aan kunnen doen en 
die ze niet op een andere partij kunnen verhalen. 

 

Schorsing 
Als je van te voren weet dat je langere tijd niet met een personenautogaat rijden, dan 
heb je de mogelijkheid om het voertuig te schorsen. Ditkun je bijvoorbeeld doen als je 
dat voertuig gaat restaureren. Ditbetekent dat je er niet meer mee over de openbare weg 
mag rijden endat deze zelfs niet op of langs de openbare weg geparkeerd mag staan. Je 
moet dit voertuig dan volledig onttrekken aan het verkeer, watbetekent dat je deze op 
eigen terrein in bijvoorbeeld een garage moetzetten. 

Het grootste voordeel van schorsen is dat je in dat geval geenwegenbelasting hoeft te 
betalen en dat het voertuig niet verzekerd hoeftte zijn. Ook hoeft het voertuig niet 
periodiek gekeurd te worden. Zodra deschorsing verloopt, moet dit weer wel. Een 

 

 

 

 

 

schorsing kun je aanvragen voor een, twee of drie jaar. Deze aanvraag doe je bij de RDW. 

Deeltoets 1.3 

Personenauto 1.4 

Om met bepaalde voertuigen te mogen rijden, moet je een rijbewijs hebben voor dat 
specifieke voertuig. Zo mag je geen motorfiets besturen met je autorijbewijs, en mag je 
geen bus besturen als je alleen je motorrijbewijs hebt. Je moet dus weten welk voertuig 
je wel, en welke je niet mag besturen, zodra je je rijbewijs hebt. 

Rijbewijsplicht 

 

 

 
Je moet het rijbewijs altijd bij je hebben tijdens het rijden op of in een 
voertuig waarvoor een rijbewijs verplicht is. Je moet deze elke keer laten 
zien als ernaar gevraagd wordt door een bevoegd persoon, zoals een 
politieagent. Dit mag geen kopie zijn en het rijbewijs mag niet 
beschadigd zijn. Op het rijbewijs staat ook je burgerservicenummer 
(BSN) waardoor het in veel gevallen ook kan dienen als een 
identiteitsbewijs. Zodra er iets niet in orde is met je rijbewijs, mag je het 
bijbehorende voertuig niet meer besturen. 
 
Een rijbewijs is alleen geldig voor de categorie of categorieën waarvoor 
deze is afgegeven. Ook kunnen op een rijbewijs beperkingen worden 
aangegeven, zoals het verplichte gebruik van een automatische 
koppeling of het dragen van een bril of lenzen. Soms zijn rijbewijzen 
alleen geldig als er aanpassingen aan een auto zijn gemaakt, zoals 
andere pedalen of extra spiegels. Beperkingen worden op het rijbewijs 
aangegeven met vastgestelde codes. 
 

 

 

Rijbewijscategorieën 

💬1.14 

📽1.15 

📖1.16 

Rijbewijs 
Bewijs van bevoegdheid om een bepaalde categorie of bepaalde 
categorieën van motorrijtuigen te mogen besturen. Het huidige 
rijbewijs is in de vorm van een plastic kaart op creditcard-formaat. 

 

 

 

 

 

 

Op het rijbewijs staan verschillende categorieën waarvoor het rijbewijs 
geldig kan zijn. Dit zijn: 
 

 

 

 

Uitzonderingen rijbewijsplicht 
Voor sommige motorrijtuigen is een rijbewijs niet verplicht. Dit zijn de 
belangrijkste: 
 
· Bijzondere bromfietsen 
Deze zijn door de minister aangewezen als niet rijbewijsplichtig. 
Denk hierbij aan een Segway. De maximumsnelheid van deze 
voertuigen is nooit hoger dan 25 km/u. Wel kan er een 
minimumleeftijd gelden voor deze bijzondere bromfietsen, voor een 
Segway is dit 16 jaar. 
. Smalle LBT's en MMBS'en (maximaal 1,30 meter breed) 
Dit zijn de smallere landbouw- en bosbouwtrekkers (LBT's) en 

Rijbewijs B 
Dit is het rijbewijs waar jij voor gaat, 
het rijbewijs 
voor de personenauto. Met dit 
rijbewijs mag je alle 
personenauto's besturen tot een 
maximummassa 
van 3500 kg. Ook mogen er niet meer 
dan achtpassagiers in (kunnen) zitten, 
de bestuurder niet 
meegerekend. Eventueel mag je een 
lichte aanhangwagen trekken. 

 

Rijbewijs E achter B 
 
Heb je rijbewijs B en wil je met 
zwaardere 
aanhangwagens en combinaties 
kunnen rijden 
dan binnen rijbewijs B is toegestaan, 
dan moet je 
rijbewijs E achter B halen. 

 

 

 

 

 

 

motorvoertuigen met beperkte snelheid (MMBS'en) die gebruikt 
worden voor maaien, onkruid bestrijden, vegen, sneeuwruimen, 
gladheid bestrijden of hondenpoep verzamelen. Dit zijn over het 
algemeen voertuigen van de gemeente. 
· Gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen 
. Tijdens een rijles, een rijproef (CBR) of een rij-examen (CBR) 
Tijdens het nemen van rijles, het afleggen van een rijproef of rij- 
examen hoef je geen rijbewijs te hebben. 
 

Category Age Requirement Additional Information 

B 
Personenauto's 

17 jaar 

2toDrive, met coach, alleen in NL 
Lessen mag vanaf 16,5 jaar 
Vanaf 18 jaar zelfstandig 

BE 
Aanhangwagen 

18 jaar 

Eisen aan de instructeur 
Ook de instructeur moet zich aan bepaalde regels houden. Zo moet hij of 
zij in bezit zijn van een geldige instructeurspas (hier mag je altijd naar 
vragen). Ook mag hij of zij geen motorrijles en bromfietsrijles 
combineren, of een autorijles en een motorrijles. 
 
Daarnaast moet hij in contact staan met de leerling. In de auto is dat 
natuurlijk makkelijk, maar op de motorfiets of bromfiets moet dit door 
middel van een portofoon en een oortje dat de leerling draagt 
(radiografisch contact). 

 

 

 

 

De instructeurspas is een pas die de rij-instructeur of rij-instructrice 
ontvangt als hij of zij is geslaagd voor de opleiding tot rij-instructeur. 
Deze is beperkt geldig en moet op tijd verlengd worden. Een 
instructeur moet deze altijd kunnen laten zien tijdens het lesgeven. 
 
Je kunt op de site www.ibki.nl, onder het kopje rij-instructie, ook 
controleren of jouw rij-instructeur wel bevoegd is. 

Voorkant instructeurspas 

instructeurspasAchterkant

 

 

 

 

 

 

Geldigheid rijbewijs 

Normaal gesproken is een rijbewijs tien jaar geldig. Dit geldt voor de 
rijbewijzen voor de motorfiets, bromfiets, personenauto met of zonder 
aanhangwagen en de trekker. De 'grotere' rijbewijzen, voor de 
vrachtauto en de autobus, zijn maar vijf jaar geldig. 
 
In sommige gevallen is er een reden om de geldigheid korter te maken. 
Dit kan het geval zijn als je een medische aandoening hebt zoals 
diabetes (suikerziekte). Maar ook als je een bepaalde leeftijd hebt bereikt 
wordt de geldigheidsduur korter. 
 
Dit wordt gedaan omdat een aandoening kan verslechteren waardoor 
de rijvaardigheid negatief wordt beïnvloed. Ook als je ouder wordt gaat 
je rijvaardigheid vaak wat achteruit. Om te zorgen dat het CBR beter in 
de gaten kan houden of je nog steeds rijgeschikt bent, moet je het 
rijbewijs dan vaker verlengen. Soms is ook een medische keuring nodig 
bij een verlenging. 
 

 

Medische aandoening 
Heb je een medische aandoening, zoals diabetes, die al bekend is 
voordat je je rijbewijs haalt? Dan moet je deze aandoening aangeven op 
de gezondheidsverklaring die je moet indienen voordat je praktijkexamen 
doet. Dit kun je doen op de site van het CBR. 
 

Geldigheid vanaf 65 jaar leeftijd 
De geldigheid wordt vanaf 65 jaar langzamerhand korter. Zo is deze bij 
verlenging tussen je 65e en je 70e levensjaar maximaal tot aan je 75e 
levensjaar. Verleng je bij 65 jaar, dan is je rijbewijs dus nog tien jaar 
geldig. Verleng je op je 69e, dan is je rijbewijs nog zes jaar geldig. Vanaf 
je 70e wordt het rijbewijs met maximaal vijf jaar verlengd. Vanaf je 75e, 
zal je daarnaast bij iedere verlenging een medische keuring moeten 
ondergaan. 
 

📖1.17 

Gezondheidsverklaring 
Vragenlijst waarin je richting het CBR verklaart hoe je geestelijke en 
lichamelijke gesteldheid is. Het CBR bepaalt naar aanleiding van deze 
verklaring of je rijgeschikt bent, of dat er verder onderzoek nodig is 
naar je rijgeschiktheid. 

 

 

Age Group 

Maximum Validity 

Jonger dan 65 jaar  10 jaar geldig 

Tussen de 65 en 70 
jaar 

Tot je 75e jaar, dus tussen de 5-10 
jaar geldig 

Tussen de 70 en 75 
jaar 

5 jaar geldig 

Boven de 75 jaar 

5 jaar geldig, verplichte keuring 

 

 

 

 

 

Verlies van geldigheid 
Een rijbewijs verliest zijn geldigheid automatisch in de volgende 
gevallen: 
 
· Er is een vervangend rijbewijs uitgegeven, of je rijbewijs is als vermist 
of gestolen opgegeven. Je oude rijbewijs is dan ook na terugvinden 
niet meer geldig. 
. Als je de bevoegdheid tot het besturen van (bepaalde, of alle) 
motorrijtuigen is ontzegd. 
· Als er wijzigingen zijn aangebracht aan je rijbewijs. 
. Als je hele rijbewijs of je rijbewijs voor bepaalde categorieën ongeldig 
is verklaard. 
· Als belangrijke gegevens van jou zijn gewijzigd, zoals je achternaam, 
je voornamen, de plaats of datum van jouw geboorte of je geslacht. 
 

Ongeldig verklaard 
Bij bepaalde overtredingen of misdrijven wordt het rijbewijs ongeldig 
verklaard. Dit gebeurt in de volgende gevallen: 
 
. Als je binnen 5 jaar twee keer wordt veroordeeld voor het rijden 
onder invloed van alcohol en het alcoholgehalte in het bloed de 
tweede keer meer dan 1,3 promille is. Dit staat gelijk aan 570 ug/l 
uitgeademde lucht. 
. Als je binnen 5 jaar twee keer wordt veroordeeld voor het rijden 
onder invloed van drugs of een combinatie van drugs en alcohol. 
. Als je weigert mee te werken aan het alcoholonderzoek (blaastest of 
bloedonderzoek). 
 

2toDrive-regeling 

Bij het personenautorijbewijs is er een bijzondere regeling, waarmee de 
leeftijd waarop je je rijbewijs kunt behalen is verlaagd van 18 jaar naar 
17 jaar. Deze regeling heet 2toDrive en is bedacht om het aantal 
verkeersslachtoffers in de categorie 18 t/m 24 jaar te verlagen. Deze 
groep neemt vaak meer risico in het verkeer omdat ze de gevolgen 
slechter kunnen overzien, of denken dat het wel mee zal vallen. Dit wordt 
ook wel een hogere risico-acceptatie genoemd. 
 
Bij de 2toDrive-regeling mag je lessen vanaf 16,5 jaar, kun je een jaar 

📖1.18 

 

 

 

 

 

eerder rij-examen doen en daarna gaan autorijden, maar dan wel met 
een begeleider (ook wel coach genoemd). Die begeleider kan een ouder 
zijn, maar bijvoorbeeld ook een oom of tante, of een buurman. Je kunt 
minimaal een en maximaal vijf begeleiders opgeven. Deze komen op de 
begeleiderspas te staan die je altijd mee moet hebben. 
 
Omdat je bij het autorijbewijs ook het bromfietsrijbewijs erbij krijgt (als je 
deze nog niet had), mag je vanaf het moment dat je het autorijbewijs 
hebt ontvangen, ook op een bromfiets rijden. Dit mag ook als je nog 17 
jaar bent, zonder begeleider.  
 

 

 

Eisen begeleider 
Je kunt niet zomaar iedereen opgeven als begeleider. Beleiders moeten 
voldoen aan een aantal eisen: 
 
. Ze moeten minimaal vijf jaar in het bezit zijn van een geldig 
Nederlands autorijbewijs. 
· Ze moeten minimaal 27 jaar oud zijn. 
. Ze moeten bij aanvraag van de pas en tijdens het begeleiden een 
geldige rijbewijs kunnen tonen. 
· Ze moeten zich tijdens het begeleiden aan dezelfde regels houden 
met betrekking tot alcohol, drugs en medicijngebruik als een ervaren 
bestuurder. 
. Ze mogen niet geregistreerd staan voor grove verkeersovertredingen 
in de afgelopen vier jaar, zo mogen ze niet: 
- strafrechtelijk veroordeeld zijn voor verkeersovertredingen; 
- een EMG of (L)EMA cursus opgelegd hebben gekregen; 
- een onderzoek naar de rijvaardigheid of rijgeschiktheid hebben 
gehad. 
 

2toDrive 
Regeling waarbij personen van 17 jaar hun 
autorijbewijs kunnen halen en tot hun 18e 
onder toezicht van een begeleider/coach een 
auto mogen besturen. Dit geldt alleen in 
Nederland. Vanaf de 18e verjaardag vervalt 
deze regeling en mogen deze bestuurders 
zelfstandig een auto besturen, ook in het 
buitenland. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Eisen 2toDrive bestuurder 
 
Ook aan de bestuurder zijn een aantal eisen gesteld. Zo kun je 
bijvoorbeeld je rijbewijs niet aanvragen voor je 18e verjaardag, zonder 
een begeleiderspas. Deze moet je dus op tijd aanvragen. Daarnaast: 
 
· Mag je nooit rijden zonder begeleiderspas en rijbewijs. 
· Mag je nooit rijden zonder een begeleider die op je pas vermeld staat. 
Deze begeleider moet zich kunnen legitimeren. 
. Is deze regeling alleen geldig in Nederland. Buiten Nederland mag je 
pas rijden vanaf je 18e verjaardag. Let hierop als je in de buurt van de 
grens woont, of in het buitenland op vakantie gaat! 
 

Vanaf je 18e verjaardag 
Heb je het rijbewijs behaald binnen de 2toDrive-regeling, dan mag je 
vanaf je 18e verjaardag zonder begeleider gaan autorijden. De 2toDrive- 
regeling loopt dan af en vanaf dat moment ben je in het bezit van een 
normaal rijbewijs. Je mag vanaf dan ook in het buitenland rijden met dit 
rijbewijs. 
 

 Reikwijdte autorijbewijs (rijbewijs B) 

Je mag met het autorijbewijs niet alleen een personenauto besturen, 
maar ook een personenauto met aanhangwagen. Deze mag dan niet te 
zwaar zijn. 
 

Voorkant begeleiderspas 2toDrive 

Acherkant begeleiderspas 2toDrive

 

📖1.18 

 

 

 

 

 

 

Aanhangwagen tot en met 750 kg 
Om een aanhangwagen met een toegestane maximummassa van 750 
kg of minder te mogen trekken met een personenauto, hoef je geen 
ander rijbewijs te hebben dan het autorijbewijs (rijbewijs B). Zelfs niet als 
de toegestane maximummassa van de combinatie (auto en 
aanhangwagen samen) hierdoor boven de 3500 kg uitkomt. 

 

Aanhangwagen zwaarder dan 750 kg 
Aanhangwagens met een toegestane maximummassa boven de 750 
kg, mag je in sommige gevallen ook nog trekken met een personenauto 
als je alleen rijbewijs B hebt. De toegestane maximummassa van de 
combinatie mag in dat geval niet boven de 3500 kg uitkomen. Dit gaat 
dus om de totale maximale massa die de combinatie mag wegen, niet 
de massa die de combinatie op dat moment weegt. 

 

Zwaardere combinaties 
Is de toegestane maximummassa van de combinatie meer dan 3500 kg 
en de aanhangwagen zwaarder dan 750 kg, dan voldoet alleen het 

Ledige massa aanhangwagen 
Gewicht van de aanhangwagen zoals deze in rijklare toestand is 
geleverd door de fabrikant. Dit is soms met reservewielen en 
gereedschappen die bij de aanhangwagen horen, maar niet alle 
accessoires worden altijd meegerekend. 
 
Toegestane maximummassa aanhangwagen 
Dit is het totale gewicht dat de aanhangwagen inclusief lading 
maximaal mag hebben. Dus het gewicht van de aanhangwagen 
(ledige massa) plus de toegestane lading (laadvermogen) van de 
aanhangwagen. Om te weten of je met een aanhangwagen mag 
rijden, kijk je altijd naar dit gewicht en niet naar de ledige massa. 
 

 

 

 

 

 

 

rijbewijs B niet meer. Je moet dan een aanvullend rijbewijs halen, 
rijbewijs E (bij B). Daarmee mag je aanhangwagens met een toegestane 
maximummassa tot en met 3500 kg achter je personenauto trekken. 

 

Voorbeelden 
Het is meestal afhankelijk van het gewicht van beide voertuigen welk 
rijbewijs je nodig hebt. 

 

Bij deze combinatie is vooral de toegestane maximummassa van de 
caravan van belang. Deze is minder dan 750 kg. In dat geval mag je 
deze combinatie besturen met rijbewijs B. De toegestane 
maximummassa van de personenauto is nu niet van belang, zolang 
deze niet meer dan 3500 kg is. 

 

Bij deze combinatie is het gezamelijke gewicht van belang. De 
aanhangwagen is zwaarder dan 750 kg. De combinatie is wel lichter 
dan 3500 kg (namelijk 2900 kg) en mag daarom nog met rijbewijs B 
worden bestuurd. 

 

Bij deze combinatie is de aanhangwagen zwaarder dan 750 kg. 
Daarnaast is de combinatie samen ook zwaarder dan 3500 kg (namelijk 
3850 kg). Daarom is rijbewijs B in dit geval niet genoeg en heb je voor 
deze combinatie ook het aanhangwagenrijbewijs E achter B nodig. 

Deeltoets 1.4 

Hoe werkt de eindtoets? 

 

💬1.20 

📽1.21 

 

 

 

 

 

Toets wetgeving 

Beantwoord van links naar rechts. (1, 2.. 3, 4..) 

 

 

 

 

 

 

 

 

💬1.22 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

👍Geslaagd! 24/27 vragen. 21 vereist. 

 
A-A-B-A-A-C-A-C-B-C-B-B-A-A-A-B-B-A-A-B-A-B-B-B-A-A-A 
 
 
 
 
 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 2.0 

In dit deel gaan we het hebben over de algemene technische eisen van de auto en de 
aanhangwagen. Ook leer je aan welke eisen je moet voldoen om passagiers en lading 
veilig en volgens de regels te vervoeren. 

Personenauto 2.1 

Ben je eigenaar van een auto, of ga je met een auto rijden, dan ben jij verantwoordelijk 
voor de technische staat van deze auto. Je mag alleen gaan rijden als de auto voldoet 
aan de eisen die hieraan gesteld zijn. Daarom is het belangrijk dat je ook weet wat die 
gestelde eisen inhouden. 
 

Voertuigeisen 

Als je op de openbare weg gaat rijden met een voertuig ben je 
verantwoordelijk voor de technische staat en het juiste gebruik van dit 
voertuig. Het maakt niet uit of dit nu een motorvoertuig, bromfiets of een 
fiets is. Het voertuig moet voldoen aan de permanente eisen (algemene 
technische eisen) en de gebruikseisen. 

 

Aansprakelijkheid permanente eisen en gebruikseisen 
Voor deze eisen ben je niet alleen als bestuurder verantwoordelijk. Ook 
de houder of eigenaar van een voertuig is hiervoor verantwoordelijk. Als 
jij een auto leent van iemand en die auto mist bijvoorbeeld een 

2 Voertuigkennis 

📽2.1 

📽2.2 

📖2.3 

Permanente eisen 
Dit zijn de algemene technische eisen die gesteld worden aan een 
voertuig voordat deze wordt toegelaten in Nederland. Deze 
beoordeling wordt gedaan door de Dienst Wegverkeer (de RDW). Dit 
gaat bijvoorbeeld over welke verlichting er op een voertuig mag en 
moet zitten, hoe breed en hoog een voertuig mag zijn en welke 
voorzieningen erop moeten zitten. 
 
Gebruikseisen 
Dit zijn de eisen die gesteld worden aan bijvoorbeeld het vervoeren 
van passagiers en lading, of het slepen van voertuigen. 

 

 

 

 

 

 

kentekenplaat, dan ben jij daarvoor verantwoordelijk, maar ook de 
persoon van wie de auto is. 
 
Ditzelfde geldt als jij jouw voertuig uitleent aan iemand die hier op een 
verkeerde manier lading mee vervoert. Ook dan zijn jullie beiden 
aansprakelijk, terwijl jij hier misschien helemaal geen weet van had. 
 

 

 
Daarnaast is het ook verboden om een voertuig op de weg te laten 
staan, die niet voorzien is van goedwerkende en verplichte rode 
retroflectoren aan de achterkant van het voertuig. Dit voertuig is dan niet 
goed zichtbaar in het donker. Heeft jouw voertuig geen goedwerkende 
retroreflectoren op de achterkant en rijdt er daarom iemand tegenaan, 
dan kun jij aansprakelijk gesteld worden voor de schade. 

 

 

 

Retroreflectoren zijn er in verschillende 
kleuren en zorgen ervoor dat voertuigen ook 
tijdens parkeren zichtbaar zijn in het donker. 
 

Bij personenauto's zijn deze retroreflectoren 
vaak verwerkt in de lichtarmaturen (daar 
waar de koplampen en achterlichten ook in 
zitten) 

  

 

Je mag niet rijden of laten rijden in een voertuig als dit voertuig: 
 
· niet deugdelijk (goed) van bouw of inrichting is; 
· niet goed genoeg is onderhouden; 
· zo gebouwd of ingericht is dat de bestuurder onvoldoende zicht 
naar voren of opzij heeft; 
· op een andere manier niet voldoet aan de gestelde voertuigeisen. 
 
Zorg dat je altijd weet aan wie je het voertuig uitleent en wat deze 
persoon ermee van plan is. Maak duidelijke afspraken over het gebruik 
ervan. 

Retroreflector 
Retroreflectoren weerkaatsen licht in dezelfde richting terug als waar 
het vandaan kwam. Ze maken zo het voertuig waar ze op zitten 
zichtbaar. Welke kleur ze hebben (rood, ambergeel of wit) is 
afhankelijk van waar ze zitten op het voertuig. Over het algemeen zit 
wit aan de voorkant, rood aan de achterkant en ambergeel aan de 
zijkanten. 

 

 

 

 

 

 

 

Algemene eisen – deel 1 

Wettelijk gezien moet ieder voertuig aan flink wat technische eisen 
voldoen. Normaal gesproken kun je ervan uitgaan dat een voertuig dat je 
nieuw koopt, aan al deze eisen voldoet. Als er iets stuk gaat, kan dit 
betekenen dat het voertuig niet meer aan deze eisen voldoet. Laat je 
kapotte onderdelen repareren of vervangen voor originele onderdelen, 
dan zou het voertuig dus moeten blijven voldoen aan deze eisen. 
 
Om te zorgen dat je wordt verplicht om de belangrijkste dingen in orde te 
maken of te houden, is de Algemene Periodieke Keuring ingevoerd, 
bekend als de APK. Maar deze keuring is een momentopname. Er kan 
altijd alsnog iets stuk gaan. Controleer daarom regelmatig je voertuig op 
onregelmatigheden en laat de garage het liefst jaarlijks een 
controlebeurt uitvoeren. 

 

 

Pas je zelf dingen aan de buitenkant van de 
auto aan, dan kan dit betekenen dat de 
auto niet meer voldoet aan de eisen. 

Ook als je aan het motorblok dingen 
aanpast, kan het zijn dat het voertuig 
opnieuw gekeurd moet worden. 

Eigen aanpassingen 
Pas je zelf iets aan je voertuig aan, dan kan dit betekenen dat dit 
voertuig niet meer voldoet aan de eisen zoals deze in het 
kentekenregister staan vermeld. In dat geval moet het voertuig opnieuw 
gekeurd worden. Denk hierbij aan: 
 
. Toevoegen van extra gewicht. 
· Vergroten van de spoorbreedte (de breedte tussen het linker- en 
rechterwiel). 
· Vervangen van het motorblok. 
. Wijzigen van de brandstofsoort. 
· Wijzigen van het vermogen (meer dan 20%). 
. Wijzigen van het carrosserie-type. 
· Wijzigen van het aantal zitplaatsen. 
. Wijzigen van het geluidsniveau (bijvoorbeeld het monteren van een 
andere uitlaat). 
 
Zolang een voertuig in deze situatie nog niet opnieuw goedgekeurd is, 

📖2.4 

 

 

 

 

 

mag er niet mee gereden worden! 

Kenteken 
Aan de kentekenplaten en het voertuigidentificatienummer (VIN) kan een 
voertuig herkend worden. Dit betekent dat: 
 
. het voertuig ook moet voldoen aan de gegevens die op de 
kentekencard en in het kentekenregister staan; 
. het voertuig voorzien moet zijn van goed bevestigde en goed 
leesbare originele kentekenplaten met goedkeuringsmerk; 
. het VIN in het chassis, frame of een soortgelijke structuur ingeslagen 
en goed leesbaar moet zijn. Als deze (deels) is weggehaald zou dit 
kunnen betekenen dat het voertuig ooit gestolen is. 
 

 

De kentekenplaat op het voertuig moet een originele kentekenplaat zijn. Tijdelijk 
een geschreven kentekenplaat gebruiken omdat je de originele bent verloren is niet 
toegestaan. 

Afmetingen en massa's 

 

Massa lading voertuig 
Massa (gewicht) van het voertuig in rijklare toestand (zoals 
deze vanuit de dealer afgeleverd wordt) verminderd met 100 
kg. 
 
Lading 
Alle personen die je in het voertuig vervoert en goederen die je 
in, op of aan je voertuig vervoert. 
 
Lastdrager 
Afneembare of uitschuifbare constructie die bestemd is voor het 
vervoer van goederen en hulpmiddelen. Denk hierbij aan een 
dakkoffer of fietsendrager. Lastdragers moeten: 
 
. aan de bumper, op de trekhaak of op het dak zijn 
aangebracht, of geïntegreerd zijn in de achterzijde van het 
voertuig; 
. achterop of voorop de aanhangwagen zijn aangebracht; 
. aan de zijkant van een lichte bedrijfsauto zijn aangebracht 
voor het vervoer van glas of platen. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Een fietsendrager op de trekhaak. 
 

Een dakkoffer valt ook onder een 
'lastdrager'. 

  

 

 
Een personenauto mag maar een beperkte grootte en gewicht 
(massa) hebben. Deze maximale grootte en maximummassa zijn 
altijd inclusief eventuele lading. De maximale afmetingen van een 
personenauto zijn: 
 
. 12 meter lang 
. 2,55 meter breed 
. 4 meter hoog 
 
Een combinatie van een personenauto met een aanhangwagenmag maximaal 18 meter 
lang zijn. 
 
Een fietsendrager op de trekhaak. 
 
 

 

De maximale afmetingen van een voertuig zijn altijd inclusief lading en lastdragers. 

De #[toegestane maximummassa van een personenauto staat in het 
kentekenregister en op de kentekencard vermeld. Deze massa is inclusief 
lading. 
 

 

 

 

 

 

 

Op de kentekencard vind je de maximummassa. 

 
 
Ook de toegestane maximale aslast staat vermeld in het 
kentekenregister. Dit is het gewicht dat op éen as mag rusten. De 
personenauto mag nooit meer wegen en nooit meer gewicht op één as 
hebben dan in het kentekenregister vermeld staat. Je mag dus niet 
zomaar de kofferbak helemaal volgooien met zware lading. 
 

 

Uitlaatsysteem 
Het uitlaatsysteem op een voertuig met een verbrandingsmotor loopt 
vanaf de uitgang van het motorblok tot en met het stukje uitlaat dat 
(meestal) onder of in de achterbumper hangt. Problemen met de uitlaat 
zijn vaak goed te herkennen, omdat de auto dan meestal meer lawaai 
maakt. Het hele systeem moet voldoen aan een aantal eisen: 
 
. Het moet over de gehele lengte gasdicht zijn, met uitzondering van 
de afwateringsgaatjes. 
. Het moet deugdelijk bevestigd zijn. 
. Het systeem mag niet meer geluid produceren dan in het 
kentekenregister is vermeld, met een maximale overschrijding van 2 
decibel. Staat er niks in het kentekenregister dan is de maximale 
waarde 95 decibel. 
. Er mag door het systeem niet meer CO (koolmonoxide) worden 
uitgestoten dan voorgeschreven. 
 

Snelheidsmeter 
 
De snelheidsmeter en de kilometerteller zijn twee verschillende meters 

 

 

 

 

 

die vaak door elkaar gehaald worden. De snelheidsmeter geeft aan hoe 
snel je rijdt en de kilometerteller geeft aan hoeveel kilometers het 
voertuig in totaal heeft gereden. Alleen de snelheidsmeter moet verplicht 
werken en ook in het donker afleesbaar zijn. Doet deze het niet (goed), 
dan mag je niet met dit voertuig rijden. 
 
Als de kilometerteller niet goed werkt, kan dit een probleem geven bij de 
verkoop van het voertuig, omdat het aantal gereden kilometers dan niet 
meer te achterhalen is. 
 

 

 

Algemene eisen – deel 2 

 

 

📖2.5 

Hoofdgroeven 
Brede groeven in het loopvlak van een band. Hierin bevinden zich de 
slijtage-indicatoren. 
 
Loopvlak 
Deel van de band dat in contact komt met het wegdek. 
 
Karkas 
Deel van de band onder de rubberlaag die de band zijn stevigheid 
geeft. Meestal voorzien van kunststof (nylon, polyester) en 
staaldraden. 
 
Slijtage-indicatoren 
Verhogingen in de hoofdgroeven. Zodra deze meeslijten met het 
loopvlak, voldoet de band niet meer aan de minimale profieldiepte. 

 

 

 

 

 

 

Banden 
 
Als de banden van een personenauto niet in orde zijn, kan dit tot 
gevaarlijke situaties leiden. Toch zijn er maar weinig mensen die 
regelmatig de bandenspanning controleren. Of voordat ze instappen 
even een korte check doen van de banden. Omdat banden 
langzamerhand slijten, is het aan te raden ze regelmatig te controleren. 
Doe dit minimaal één keer per maand. 
 

 

Dit controlelampje in het dashboard is van debandenspanning. 
Deze gaat branden als de bandenspanning van één band of 
meerderebanden te veel afwijkt. Meet de bandenspanning 
maandelijks en daarnaast direct zodra dit lampje 
gaat branden. Niet alle personenauto’s zijn voorzien van dit 
controlelampje. 

 

 

 

Spijker of schroef in de band? Laat deze 
vooral zitten totdat je bij de garage bent! Dit 
voorkomt verder leeglopen van de band. 
 

De slijtage-indicatoren in de hoofdgroeven 
zijn bij deze band bijna gelijk aan de rest van 
de loopvlak. De band is versleten. 

  

 

De banden moeten voldoen aan de volgende technische eisen: 
 
· Het moeten luchtbanden zijn. Banden gevuld met stikstof vallen hier 
ook onder. Een personenauto mag bijvoorbeeld niet voorzien zijn van 
massief rubberen wielen of rupsbanden. 
· De banden mogen geen uitstulpingen vertonen. Ze mogen ook geen 
beschadigingen hebben waarbij het karkas zichtbaar is. 
· De banden moeten altijd een minimale profieldiepte hebben van 1,6 
mm in de hoofdgroeven, over het gehele loopvlak. Ze mogen niet zijn 
nageprofileerd, dus de profielen mogen niet opnieuw dieper worden 
ingesneden. 
· De banden moeten in de juiste draairichting zijn gemonteerd. 
· De banden mogen geen metalen elementen bevatten die tijdens het 
rijden kunnen uitsteken. Denk hierbij aan spijkerbanden die in landen 
met strenge winters wel eens worden gebruikt. 
· De banden op één as moeten van dezelfde maat zijn. De band 
linksvoor mag bijvoorbeeld niet groter of kleiner zijn dan rechtsvoor. 

 

 

 

 

 

Behalve als je met pech tijdelijk een nood- of reservewiel moet 
gebruiken. 
· De banden moeten de juiste bandenspanning hebben. Deze is te 
vinden in het instructieboekje. Vergeet hierbij niet de reserveband. 
. Het bandenspanningscontrolelampje mag geen defect aangeven. 
 

 

 

In landen met koude winters worden soms 
dit soort spijkerbanden gebruikt. Deze zijn 
in Nederland niet toegestaan. 

Een reservewiel kan een andere maat 
hebben dan een normaal wiel. Hiermee 
mag je alleen in geval van nood rijden. 
Vervang het wiel zo snel mogelijk en rijd 
maximaal 80 km/u. 

Reminrichting 
De remmen van een personenauto zijn van levensbelang. Daarom 
mogen de onderdelen van het remsysteem geen beschadigingen 
vertonen. Verder moeten ze: 
 
· deugdelijk zijn bevestigd; 
· niet verroest zijn; 
· geen lekkage vertonen; 
· geen overmatige slijtage vertonen. 
 
Alle onderdelen moeten goed werken en de onderdelen die horen te 
bewegen moeten ook vrij kunnen bewegen, zoals het rempedaal. Het 
oppervlak van dit pedaal moet stroef zijn. 
 
Als laatste moeten alle personenauto's voorzien zijn van een goed 
werkende parkeerrem (handrem). 
 

 

 

Algemene eisen – deel 3 

Zicht door de ruiten 
Om veilig aan het verkeer te kunnen deelnemen is goed zicht door de 

De banden en de remmen moeten zorgen voor een goede wegligging 
en een korte remweg. Daarom is het voor de veiligheid erg belangrijk 
dat ze beiden in goede staat zijn. 

📖2.6 

 

 

 

 

 

ruiten belangrijk. De eisen die hieraan gesteld worden, zijn allemaal van 
toepassing op de voorruit en de voorste zijruiten: 
 
· Deze ruiten mogen niet beschadigd of verkleurd zijn. 
· Ze mogen niet zijn voorzien van onnodige voorwerpen die het uitzicht 
belemmeren. Denk hierbij spulletjes die aan de binnenspiegel worden 
gehangen of op het dashboard worden gelegd, maar ook het 
navigatiesysteem op de voorruit kan door verkeerde plaatsing het 
zicht belemmeren. 
. Ze mogen niet minder licht doorlaten dan 55%. Denk hierbij aan 
getinte ruiten. 
. Ook moet de voorruit voorzien zijn van een goed werkende installatie 
die de voorruit ontdooit en de beslagen ruit ontdampt. Meestal is dit 
in de vorm van een blower (lucht via de ventilatieroostertjes) met of 
zonder airconditioning, maar ook elektrische voorruitverwarming 
komt voor. 
 

 

 

Folie op de voorste ruiten zorgt er al snel voor 
dat deze ruiten te weinig licht doorlaten. 

Iedere personenauto moet voorzien zijn van 
een goedwerkende ruitenwisser- en 
ruitensproierinstallatie. 

 

Ruitenwissers 
Om het zicht door de voorruit voldoende te houden, moeten 
personenauto's voorzien zijn van goed werkende ruitenwissers aan de 
voorzijde. Daarnaast moet een personenauto voorzien zijn van een goed 
werkende ruitensproeierinstallatie die de voorruit besproeit. Je mag dus 
niet gaan rijden als je ruitensproeiervloeistof op is, omdat dan de 
ruitensproeierinstallatie niet goed werkt. 
 
 

 

Dit dashboardlampje geeft aan dat de 
ruitensproeiervloeistof (bijna) op is. Omdat het niet 
toegestaan is om te rijden zonder 
ruitensproeiervloeistof, is het belangrijk dat je deze 
zo snel mogelijk bijvult als het lampje begint te 
branden. Overigens hebben niet alle 
personenauto's zo'n verklikkerlampje. 

 

 

 

 

 

Spiegels 
Personenauto's moeten voorzien zijn van een linkerbuitenspiegel, een 
rechterbuitenspiegel en een binnenspiegel. Bij sommige bestelauto's is er 
geen zicht in de binnenspiegel omdat de laadbak achter de cabine 
volledig dicht is. In dat geval hoeft er geen binnenspiegel aanwezig te 
zijn. 
 
Alle aanwezige spiegels moeten heel zijn en mogen niet te veel zijn 
verweerd. Verweerde spiegels zijn te herkennen aan bruine of zwarte 
randen of vlekken in het spiegelglas. 
 

Zitplaatsen 
Alle zitplaatsen van personenauto's moeten vooruit of achteruit gericht 
zijn. De zitplaatsen moeten goed bevestigd zijn en als ze verstelbaar zijn, 
mogen ze niet zomaar verschuiven of verstellen tijdens het rijden. 

 

 

Veiligheidsgordels 
Gordels beschermen de passagiers tegen grote verwondingen bij een 
ongeval. Al vanaf een snelheid van 30 km/u kan een gordel je leven 

(Veiligheids)gordel 
Een gordel beschermt de bestuurder en passagiers tegen de krachten 
die vrijkomen bij een botsing of bij hard remmen en zorgt ervoor dat 
ze op hun plek blijven zitten. Personenauto's zijn in de meeste 
gevallen voorzien van driepuntsgordels. Hierbij gaat een deel van de 
gordel over de heup en een deel schuin voor de borst langs. 
 
Kinderbeveiligingssysteem 
Een stoeltje dat door middel van een kliksysteem (Isofix) of gordels in 
de personenauto kan worden vastgemaakt. Het kind zit vast in het 
stoeltje door een gordel van het systeem zelf, of de driepuntsgordel. 
Dit systeem beschermt het kind tegen de krachten die vrijkomen bij 
een botsing of als je hard remt en zorgt ervoor dat het kind goed in 
het stoeltje blijft zitten. 
 
Airbag 
Voorziening in de personenauto die opblaast tijdens een aanrijding. 
De airbag beschermt de inzittenden tegen de harde onderdelen van 
het voertuig. Ook zorgt deze ervoor dat het lichaam niet te veel naar 
voren of naar de zijkant verplaatst wordt tijdens een aanrijding. 

 

 

 

 

 

 

redden. Daarom zijn gordels verplicht op alle zitplaatsen. Omdat gordel 
zo belangrijk zijn, moeten ze aan verschillende eisen voldoen: 
 
· Ze mogen niet beschadigd zijn. 
. Ze moeten voorzien zijn van een goedwerkende sluiting en 
blokkering. 
. De gordel moet goed aansluiten na het omdoen. 
· Waarschuwingsinrichtingen (controlelampjes) van de gordels en 
baas 

 

Uitstekende en scherpe delen 
In de ontwikkeling van personenauto's wordt steeds meer gedaan om de 
voetganger zo veel mogelijk te beschermen bij een aanrijding. Nog 
steeds overlijden veel voetgangers die worden aangereden aan hun 
verwondingen. Om dit risico te verkleinen, is het verboden om scherpe 
delen aan je personenauto te hebben die het gevaar op letsel vergroten. 
Denk hierbij aan extra versiering op de motorkap of een zelfgemaakte 
bullbar voor de bumper. 
 
Steken er andere delen uit die niet scherp zijn, dan moeten deze worden 
afgeschermd. Ze mogen geen extra gevaar op letsel veroorzaken bij een 
aanrijding. Ook wielen mogen niet meer dan drie centimeter uitsteken 
buiten de wielkasten. 
 
Daarnaast mogen er niet zomaar onderdelen van je personenauto 
losraken door slechte bevestiging, verslijting of aantasting. 

 
 
 
 
 

 

Storingslampje airbag 

 

Storinglampje 

zijairbag 

 

 

Waarschuwingslampje 

gordel 

 

 

Veiligheidsgordels (driepuntsgordels) zijn 
verplicht op alle zitplaatsen. 

Wielen mogen niet meer dan drie 
centimeter uitsteken buiten de wielkasten 
(wielkast is aangegeven met een pijl). 

Alle dashboardlampjes die hieronder staan zijn roodgekleurd, wat 
betekent dat er direct iets aan gedaan moet worden als ze gaan 
branden. De eerste twee lampjes geven problemen aan met de 
verschillende airbags. Deze werken in dat geval niet. De laatste geeft 

 

 

 

 

 

Deeltoets 2.1 

Personenauto 2.2 

Verlichting op een voertuig is niet alleen belangrijk zodat jij goed kan zien, maar ook 
zodat anderen jou goed kunnen zien. Omdat slechte of 
ontbrekende verlichting voor gevaarlijke situaties kan zorgen, zijn hier regels voor 
opgesteld. Ditzelfde geldt voor de geluidssignalen die op de 
auto aanwezig zijn. Jij bent zelf verantwoordelijk voor de auto waarmee je rijdt, daarom is 
het belangrijk dat je weet waar de verlichting engeluidssignalen aan moeten voldoen. 

Algemene eisen – deel 4 

Verplichte verlichting 
Voor een goede zichtbaarheid van de personenauto en om zelf goed 
zicht te hebben op de weg, moet bepaalde verlichting verplicht op de 
personenauto aanwezig zijn. 
 
Daarnaast moet iedere personenauto voorzien zijn van een rode 
retroreflector aan de achterzijde, zodat het voertuig ook tijdens parkeren 
in het donker zichtbaar blijft. 

 

 

💬2.7 

📽2.8 

📽2.9 

 

 

 

 

 

 

Achterlicht (rood) 
Licht dat ervoor zorgt dat het voertuig ook in het donker vanaf de 
achterkant goed te zien is en de breedte van het voertuig aangeeft. 
 
Achteruitrijlicht (wit of geel) 
Licht dat bestemd is voor het verlichten van de weg achter het 
voertuig en voor het waarschuwen van de overige weggebruikers dat 
het voertuig achteruitrijdt of achteruit gaat rijden. 
 
Dimlicht (wit of geel) 
Licht waarmee de weg voor het voertuig wordt verlicht zonder dat 
hierdoor andere weggebruikers worden verblind of gehinderd. 
 
Groot licht (wit of geel) 
Licht dat de weg voor het voertuig over een grote afstand verlicht. 
 
Mistachterlicht (rood) 
Licht dat het voertuig bij dichte mist aan de achterkant beter 
zichtbaar maakt. 
 
Remlicht (rood) 
Licht dat wordt gebruikt om de weggebruikers die zich achter het 
voertuig bevinden te laten weten dat het voertuig opzettelijk 
vertraagt. 
 
Richtingaanwijzer (ambergeel) 
Licht dat is bestemd om andere weggebruikers te laten weten dat de 
bestuurder naar links of naar rechts van richting wil veranderen. 
 
Stadslicht (wit of geel) 
Licht dat ervoor zorgt dat het voertuig ook in het donker vanaf de 
voorkant te zien is en een aanwijzing is voor de breedte van het 
voertuig. Onvoldoende tijdens het rijden in het donker, in dat geval is 
minimaal dimlicht nodig. 
 
Waarschuwingsknipperlicht (zelfde kleur als richtingaanwijzers) 
Gelijktijdige werking van alle richtingaanwijzers, bestemd om aan te 
geven dat het voertuig tijdelijk een bijzonder gevaar oplevert voor 
andere weggebruikers. 
 
Kentekenplaatverlichting achter (wit) 
Verlichting die de achterste kentekenplaat afleesbaar maakt in het 
donker. Deze verlichting mag niet naar achteren stralen. 
 
Retroreflector achterzijde (rood) 
Een retroreflector geeft zelf geen licht, maar reflecteert de lichtbundel 
(van bijvoorbeeld het dimlicht van een ander voertuig) die erop valt. 
Hiermee vallen ook stilstaande voertuigen op als ze geen verlichting 
voeren. De meeste retroreflectoren zijn tegenwoordig geïntegreerd in 
de verlichtingsarmaturen (houder van de verlichting). 

 

 

 

 

 

 

Let op, de verlichting kan op andere personenauto’s iets anders ingedeeld zijn. 

Kleuren verlichting 
Bij de meeste voertuigen zal je als verlichtingskleuren alleen rood, 
ambergeel (oranje) en wit tegenkomen. Waarbij rood over het algemeen 
aan de achterkant zit, wit aan de voorkant en ambergeel aan de 
zijkanten. Sommige verlichting mag ook een iets andere kleur hebben. Zo 
mogen sommige lichten aan de voorkant ook geel zijn in plaats van wit 
en sommige aan de achterkant ook wit of ambergeel in plaats van rood. 
 
Als ezelsbruggetje kan je onthouden: wit licht komt naar je toe, rood licht 
gaat van je weg. Daarom is het achteruitrijlicht ook wit, ondanks dat het 
aan de achterkant zit. 

Richtingaawijzers aan de zijkant 
Het is belangrijk dat richtingaanwijzers vanuit alle richtingen goed te 
zien zijn. Bij de meeste moderne personenauto's loopt de verlichting door 
om de hoek van de auto. Hierdoor is de richtingaanwijzer ook vanaf de 
zijkant goed zichtbaar. Is dit niet het geval, dan zijn richtingaanwijzers 
aan de zijkant van het voertuig ook verplicht. 

Toegestane verlichting 
Naast de verplichte verlichting mag er ook andere verlichting op het 
voertuig zitten. Maar dit mag niet zomaar alle verlichting zijn. Deze extra 
verlichting is bijvoorbeeld bochtverlichting, dagrijlicht, mistlicht aan de 
voorkant en parkeerlicht. Ook mag je niet zomaar verlichting vervangen 
voor andere type verlichting. De armaturen (houders) van de verlichting 
zijn gemaakt voor Halogeen-, Xenon- of LED-verlichting. Deze zijn niet 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Bochtverlichting (wit) 
Verlichtingsfunctie aan de voorzijde voor betere verlichting in de 
bochten. 
Dagrijlicht (wit) 
Licht dat naar voren gericht is en wordt gebruikt om het voertuig 
tijdens het rijden overdag beter zichtbaar te maken voor 
tegemoetkomend verkeer. Mag alleen gevoerd worden als dimlicht 
niet verplicht is! 
Mistvoorlicht (wit of geel) 
Licht dat dient voor een betere verlichting van de weg bij mist of een 
soortgelijke toestand van verminderd zicht. 
Parkeerlicht (voor wit, achter rood) 
Licht dat is bestemd om de aanwezigheid van een geparkeerd 
voertuig aan te geven. Meestal is dit dezelfde verlichting als het 
stadslicht. 

 

 

 

 

 

 

Aanvullende markeringslichten en reflectoren 
Als voertuigen groter zijn dan normaal, dan is het belangrijk dat het ook 
pvalt dat deze voertuigen extra groot zijn. Dit wordt gedaan door 
niddel van markeringslichten en extra reflectoren. 
 
· Voertuigen breder dan 2,10 meter moeten aan de voorzijde voorzien 
zijn van twee witte en aan de achterzijde voorzien zijn van twee rode 
markeringslichten. 
. Voertuigen langer dan 6 meter moeten voorzien zijn van ambergele 
zijmarkeringslichten en van ambergele retroreflectoren aan de 
zijkant. De achterste van deze zijmarkeringslichten en retroreflectoren 
mag in plaats van ambergeel ook rood zijn. 

 

 
Naast deze verplichte markeringslichten en retroreflectoren, mogen 
personenauto's ook voorzien worden van extra markeringslichten en 
retroreflectoren. 
 

Overige eisen verlichting 
Naast de aanwezigheid en verplichte kleur van verlichting op de 
personenauto, moet de verlichting ook aan andere eisen voldoen: 
 
· De verplichte lichten moeten goed werken en de verplichte 
retroreflectoren moeten goed reflecteren. 
. De lichtarmaturen moeten goed aan het voertuig zijn bevestigd en 
niet te veel aangetast zijn. 
. Het glas van de armaturen mag niet stuk of verwijderd zijn, ook 
moeten ze het licht goed doorlaten. 
. Lichten en retroreflectoren die dezelfde functie hebben moeten 
symmetrisch geplaatst zijn en de lichten moeten onderling dezelfde 
lichtsterkte en grootte hebben. 
. De lichtdoorlatende gedeeltes van de verplichte lichten mogen voor 
maximaal 25% afgeschermd zijn. 
. De niveauregeling van de dimlichten moet goed werken. Dit is de 
handmatige hoogte-afstelling van de dimlichten die je gebruikt als 
het voertuig achterover helt door zwaardere belading. De verlichting 
pas je aan om verblinding van tegemoetkomend verkeer te 
voorkomen. 

Markeringslichten 
Verlichting op de uiterste hoeken van een voertuig die de grootte van 
het voertuig aangeeft. 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

Controlelampjes verlichting 
Van een aantal lichten is het belangrijk dat ze niet per ongeluk aangezet 
worden en dat je je steeds bewust bent van het feit dat ze aan staan. 
Daarom moeten voor deze lichten verplicht waarschuwingslampjes in 
het dashboard aanwezig zijn. Dit zijn: 

 
Bij richtingaanwijzers mag dit naast een lampje, ook een geluidssignaal 
zijn. 
 

Niet toegestane verlichting en reflectoren 
Naast de hiervoor genoemde verplichte en toegestane verlichting en 
reflectoren, mogen er op personenauto's geen andere verlichting en 
retroreflectoren zitten. Daarnaast mag de aanwezige verlichting: 
 
· niet verblindend zijn, met uitzondering van het groot licht; 
· niet knipperen, met uitzondering van de richtingaanwijzers, 
waarschuwingsknipperlichten en het noodstopsignaal van de 
remlichten (het automatisch knipperen van de remlichten als er een 
noodstop gemaakt wordt). 
 
Als een richtingaanwijzer ingeschakeld is, mogen de zijmarkeringslichten 
aan die kant eventueel wel mee knipperen. 
 
Alle andere verlichting, zoals de speciale blauwe verlichting die 
aanwezig is op de voertuigen van hulpdiensten, mag niet aanwezig zijn 
op personenauto's. Het maakt daarbij niet uit of deze verlichting uit of 
aan staat. Het gaat erom dat het niet mag lijken dat jouw voertuig een 

 

 

Het glas van de armaturen mag niet teveel 
aangetast zijn. Ze laten dan te weinig licht 
door. 

Als de auto beladen is aan de achterkant 
komt de voorkant omhoog. De dimlichten 
kunnen dan verblinden. Met de 
niveauregeling van de koplampen pas je dit 
aan. 

 

 

 

 

 

Groot licht 

Mistlicht voor 

Mistlicht achter 

Richtingaanwij 
zers 

Waarschuwing 
S- 
knipperlichten 

 

 

 

 

 

dienstvoertuig is van een bepaalde hulpdienst terwijl dit niet zo is. 
 
Ook mag verlichting in de personenauto geen licht uitstralen naar buiten. 

 

Je mag jouw personenauto niet voorzien van blauwe verlichting. 

 

Bevestiging aanhangwagen 
Als de personenauto is voorzien van een trekhaak, moet deze goed 
bevestigd zijn en mag deze niet gescheurd, gebroken, vervormd of 
verroest zijn. 
 

Verplichte en toegestane geluidssignalen 
Personenauto's moeten verplicht voorzien zijn van een goed werkende 
claxon, die een vaste toonhoogte heeft. Een claxon met een liedje is niet 
toegestaan. 
 
Naast de claxon mag een personenauto voorzien zijn van: 
 
· een geluidssignaal dat klinkt tijdens het achteruitrijden; 
· een geluidssignaal op elektrische personenauto's dat klinkt bij een 
snelheid tot 25 km/u; 
. een alarmsysteem met geluidssignaal. 
 
Andere geluidsproducerende apparaten dan deze drie mogen niet op het 
voertuig aanwezig zijn. 

Deeltoets 2.2 

Personenauto 2.3 

Je gebruikt een auto niet alleen om van A naar B te rijden. Soms moet je spullen of extra 
passagiers vervoeren. Of misschien sleep je er een keer een andere auto mee. De eisen 
die hieraan gesteld zijn, worden de gebruikseisen genoemd. Op een andere manier 

📽2.10 

📽2.11 

 

 

 

 

 

spullen of passagiers vervoeren, dan in deze eisen staat, mag niet. Zowel degene die de 
auto bestuurt, als de eigenaar, zijn hiervoor verantwoordelijk. 

Gebruikseisen 

De gebruikseisen zijn de eisen die gesteld worden aan het gebruik vande auto, 
bijvoorbeeld hoe je passagiers en lading mag vervoeren en hoever deze lading mag 
uitsteken. 

 

Slepen 
Moet je in verband met pech een voertuig slepen, of moet jouw voertuig 

gesleept worden, dan moet je je houden aan bepaalde regels: 

 

. De afstand tussen de twee voertuigen mag niet meer zijn dan 5 

meter. 

· Je mag niet meer dan één voertuig slepen, dus bijvoorbeeld geen 

personenauto én een aanhangwagen. 

. Een tweewielige motorfiets of bromfiets mag niet gesleept worden en 

ook niet zelf slepen. 

 

 

 

 

 

 

Hinder door lading of passagiers 
De bestuurder van een personenauto mag tijdens het besturen van het 

voertuig niet worden gehinderd door lading of passagiers. Als je door het 

vervoer van lading bijvoorbeeld niet meer goed bij de versnellingspook 

kan, of niet meer goed in je rechterbuitenspiegel kunt kijken, dan mag je 

niet gaan rijden. 

 

 

 

Bij het slepen van een ander voertuig mag 
er niet meer dan vijf meter tussen de 
voertuigen zitten. 

Bij het vervoeren van lading mag deze de 
bestuurder niet belemmeren tijdens het 
rijden. Deze doos zo vervoeren mag 
daarom niet. 

📖2.12 

 

 

 

 

 

Voldoende zicht rondom 
 

De bestuurder van een personenauto moet altijd voldoende zicht 

rondom hebben. Dat geldt ook als je een aanhangwagen achter het 

voertuig of lading in of op het voertuig vervoert. Dit betekent dat het 

zicht door de voorruit en de voorste zijruiten niet mag zijn belemmerd. 

Ook de buitenspiegels moeten voldoende zicht geven naast en achter de 

personenauto en/of aanhangwagen. Lukt dit niet, dan moet er gebruik 

worden gemaakt van opzet- of caravanspiegels of een camera- 

monitorsysteem waardoor dit zicht er wel weer is. 

 

Voor de binnenspiegel gelden deze regels niet. 

 

Kun je met de normale spiegels niet voldoende voorbij de 
aanhangwagen of caravan kijken, dan zijn extra spiegels 
verplicht. De gele lijnen geven de breedte van de caravan 
aan. Is deze breder dan de breedte van de normale spiegels, 
dan heb je aan de normale spiegels niet voldoende. 

Zekeren lading 
Als je lading vervoert in of op je personenauto of 
aanhangwagen, is het belangrijk dat de lading 
niet kan verschuiven of van het voertuig af kan 
vallen. Daarom is het verplicht lading te zekeren. 
Zekeren betekent dat je de lading goed vastzet. 
Dit geldt ook voor lading ín het voertuig, omdat 
de lading de bestuurder niet mag hinderen 
tijdens het besturen. Deze zekering moet aan 
een aantal eisen voldoen: 
 

· De zekering moet voldoende krachten 

kunnen weerstaan, zowel in de rijrichting als 

opzij, naar achteren en omhoog, zoals bij 

 

 

 

 

 

drempels. 

· Losse lading die niet gezekerd kan worden 

(denk aan zand of bladeren) moet afgedekt 

worden met een net of zeil als deze anders 

van het voertuig af kan vallen of waaien. 

· De zekeringsmiddelen moeten geschikt zijn 

voor het doel waarvoor ze gebruikt worden. 

 

 

 

 

 

 

 

Uitstekende delen 
 
Net als de voertuigen zelf, mag ook de lading geen scherpe delen 
hebben die in geval van botsing gevaar voor lichamelijk letsel kan 
opleveren. Niet scherpe uitstekende delen moeten worden afgeschermd 
als ze onafgeschermd het gevaar voor lichamelijk letsel kunnen 
vergroten. 
 

Lastdrager 
Als je goederen vervoert op een lastdrager, dan mag dit alleen als de 
lastdrager ook voor die goederen bedoeld is. Op een fietsendrager mag 
bijvoorbeeld niks anders dan fietsen vervoerd worden. Ook mogen er 
niet méér fietsen op vervoerd worden dan waarvoor hij bedoeld is. 
 

 
 
 
 
 
De lading en de lastdrager 

moeten verder voldoen aan de volgende 

 

 

Vervoer je grote lading in de 
aanhangwagen, dan moet je deze goed 
vastzetten met bijvoorbeeld spanbanden of 
touwen. 

 
Vervoer je losse lading in de 
aanhangwagen, dan moet deze afgedekt 
worden met een net of zeil. Er mag geen 
lading af kunnen waaien of vallen. 

 

 

Op een fietsendrager mogen alleen fietsen 
worden vervoerd. Een koffer hierop 
vervoeren is niet toegestaan. 

Een lastdrager die de kentekenplaat en 
achterlichten van de personenauto bedekt, 
moet voorzien zijn van eigen verlichting en 
een witte kentekenplaat. 

 

 

 

 

 

eisen: 
 
· De goederen en de lastdrager zelf, moeten goed bevestigd zijn. 
. De lastdrager mag inclusief lading niet meer dan 20 centimeter 
buiten de zijkanten van het voertuig uitsteken. 
· Als de verlichting van de personenauto wordt afgeschermd door de 
lastdrager, dan moet op de lastdrager de volgende verlichting 
aanwezig zijn: 
- twee rode achterlichten; 
- twee rode remlichten; 
- twee rode retroreflectoren; 
ambergele richtingganwiizers 
- twee amberge 
 
. Als de kentekenplaat van de personenauto wordt afgeschermd door 
de lastdrager, dan moet op de lastdrager een witte kentekenplaat 
met hetzelfde kenteken als de personenauto worden aangebracht. 
Deze moet voorzien zijn van een goedkeuringsmerk en er moet 
kentekenplaatverlichting aanwezig zijn. 
 
Als de lastdrager op de trekhaak of op de voorkant van de 
aanhangwagen is gemonteerd moet deze voldoen aan de volgende 
eisen: 
 
· Het gewicht op de trekhaak (ook wel kogeldruk genoemd) mag niet 
meer bedragen dan voor deze personenauto is vastgelegd. Is deze 
niet vastgelegd, dan mag dit nooit meer zijn dan 75 kg. 
· De lastdrager zelf, of onderdelen daarvan, mogen het wegdek niet 
raken bij normaal gebruik. 
· De lastdrager of (achtergebleven) onderdelen daarvan, mogen een 
aangekoppelde aanhangwagen niet belemmeren in de 
bewegingsvrijheid. 
 
Als er goederen op het dak van een personenauto worden vervoerd, 
moet dit volgens de volgende eisen: 
 
. Vervoer moet door middel van een lastdrager die hiervoor bedoeld is. 
· De lastdrager en de goederen moeten goed bevestigd zijn. 
. De maximale daklast (het gewicht op het dak) mag niet overschreden 
worden. 
 

 

 

 

 

 

Uitstekende lading oppersonenauto's 
Bij lading op of in een voertuig maken we onderscheid tussen deelbare 

en ondeelbare lading. 

 

Lading moet altijd op de best mogelijke manier vervoerd worden, zodat 
er zo min mogelijk hinder wordt veroorzaakt richting het overige verkeer. 
 
De maximale uitsteekmaten (hoe ver iets mag uitsteken buiten het 
voertuig) van lading zijn als volgt: 
 
· Zijkanten 
Vervoer je brede lading op het dak van je personenauto, dan mag 
deze lading maximaal 20 centimeter aan iedere kant uitsteken. Het 
maakt hierbij geen verschil of het deelbare of ondeelbare lading is. 
 

 

 
· Voorzijde 
Lading mag aan de voorzijde van de personenauto niet uitsteken, 
tenzij de lading in de lengte ondeelbaar is. In dat geval mag de lading 
maximaal één meter uitsteken. 
· Achterzijde 
Lading mag aan de achterzijde van de personenauto maximaal één 
meter uitsteken. Daarnaast mag de afstand tussen de achteras en 

Deelbare lading 
Lading die in meerdere onderdelen vervoerd kan worden en daardoor 
vaak op meerdere manieren in of op een voertuig te laden is. 
 
Ondeelbare lading 
Lading die tijdens het vervoer over de weg niet gedeeld kan worden in 
kleinere stukken zonder dat dit schade of onnodig veel kosten met 
zich meebrengt. Denk hierbij aan een ladder, een glasplaat of lange 
houten planken. 
 

 

 

 

 

 

 

het uiteinde van de lading nooit meer bedragen dan vijf meter. Hierbij 
is er geen verschil tussen deelbare of ondeelbare lading. 
 

 

 

 

 

Deeltoets 2.3 

Personenauto 2.4 

Net als een personenauto, moet ook een aanhangwagen voldoen aan bepaalde eisen. 
Voor het grootste deel zijn deze eisen hetzelfde als voor de auto. Maar er zijn een aantal 
kleine verschillen. Omdat je na het behalen van je autorijbewijs ook met een 
aanhangwagen mag rijden, is het belangrijk dat je deze eisen kent. 

Permanente eisen aanhangwagen 

Net als een personenauto moet ook een aanhangwagen voldoen aan 
een aantal permanente technische eisen. Als de aanhangwagen niet 
aan deze eisen voldoet, mag je er niet mee rijden. 

Het belangrijkste verschil tussen deelbare en ondeelbare lading is dat 
ondeelbare lading wél en deelbare lading níet voor de personenauto 
mag uitsteken. 
 
Lading mag er nooit voor zorgen dat een personenauto inclusief die 
lading langer, hoger of breder is dan een personenauto mag zijn. Dus 
niet: 
 
· langer is dan 12 meter; 
· hoger is dan 4 meter; 
· breder is dan 2,55 meter. 
 
Een combinatie (personenauto plus aanhangwagen) mag maximaal 
18 meter zijn. 

💬2.13 

📽2.14 

📖2.15 

 

 

 

 

 

 
Zelfde eisen als personenauto 
Veel van deze eisen zijn voor een aanhangwagen hetzelfde als voor de 
personenauto. Dit geldt voor: 
 
. Maximale afmetingen (4 meter hoog, 2,55 meter breed, 12 meter 
lang) 
· Eisen aan de banden (geen beschadigingen, voldoende profiel, etc.) 
· Aanwezigheid van scherpe en uitstekende delen (niet aanwezig, of 
afgeschermd) 
 
Sluiting laadbakkleppen en -deuren 
Veel aanhangwagens hebben aan de achterzijde een klep die je open 
kunt klappen zodat je beter bij de laadvloer komt. Sommige gesloten 
aanhangwagens hebben in plaats daarvan deuren aan de achterzijde. 
Deze kleppen en deuren moeten goed dicht kunnen en deze sluiting 
moet ook dicht blijven tijdens het rijden. 

Deeltoets 2.4 

Personenauto 2.5 

 
Je gebruikt een aanhangwagen om lading mee te vervoeren. Om ongelukken te 
voorkomen, zijn er eisen gesteld aan het gebruik van de aanhangwagen, dit noemen we 
de gebruikseisen. Zo mag de lading niet te zwaar of te groot zijn en moet de lading goed 
vastgezet worden. 

 

Gebruikseisen aanhangwagen 

Naast de technische eisen moet je bij het gebruik van een 

aanhangwagen ook rekening houden met de gebruikseisen. Bijvoorbeeld 

de maximum afmetingen en gewichten van de lading. 

 

Trekken van een aanhangwagen 
Er mag altijd maar één aanhangwagen tegelijk worden voortbewogen 

door een personenauto. Daarnaast mag deze combinatie maximaal 

💬2.16 

📽2.17 

📖2.18 

 

 

 

 

 

twee draaipunten hebben. Een aanhangwagen met maar één as heeft 

alleen een draaipunt bij de koppeling. Een aanhangwagen met twee 

assen kan er ook eentje hebben bij de voorste as. 

 

 
 
 
 

 

 

Als de aanhangwagen haaks (in 90 graden) achter het trekkende 
voertuig staat, mag deze niet met andere onderdelen dan de koppeling 
in contact komen met dit trekkende voertuig. Hij moet dus vrij kunnen 
draaien. 
 
Daarnaast mogen alleen de wielen de grond raken tijdens het rijden. 
Zelfs als de aanhangwagen losschiet en door de hulpkoppeling aan de 
personenauto wordt gehouden. Draai daarom altijd het opdraaibare wiel 
goed op. Zorg er ook voor dat er geen losse kabels over de grond slepen. 
 

Lading 
Lading in of op een aanhangwagen moet goed genoeg vastgezet (of 
afgedekt) zijn. Ook moet deze zo verdeeld zijn dat dit geen risico vormt 
tijdens rijden, sturen en stevig remmen. 
 
Om lading goed te kunnen vervoeren moet je met een aantal zaken 
rekening houden: 
 
· Plaats zware lading zoveel mogelijk boven de as en zo laag mogelijk 
in de aanhangwagen. 
· Belaad de aanhangwagen symmetrisch, dus evenveel gewicht links 
als rechts en voor als achter. 
· Zet de lading goed vast. Losse lading kan grote problemen geven, 
zoals slingeren of zelfs kantelen van de aanhangwagen, of de lading 
kan eraf vallen. 
· Controleer na een stukje gereden te hebben, nogmaals of de lading 
goed vastzit. 
 

 

 

Een aanhangwagen met één draaipunt. 
Elke aanhangwagen moet vrij kunnen 
draaien achter de personenauto. Hij mag 
daarbij de personenauto niet raken met 
andere onderdelen dan de koppeling. 

Een aanhangwagen met twee assen niet 
direct naast elkaar heeft meestal twee 
draaipunten (aangegeven met de gele 
pijlen). 

 

 

 

 

 

 
 
 
Daarnaast mag de lading 

geen scherpe uitstekende delen hebben. 
Andere, niet scherpe, uitstekende delen moeten worden afgeschermd als 
deze een gevaar kunnen opleveren voor andere weggebruikers. 
 

Lastdragers 
Op een aanhangwagen kan gebruik gemaakt worden van een 
lastdrager, bijvoorbeeld een fietsendrager op de trekboom of 
trekdriehoek. De regels voor deze lastdrager zijn hetzelfde als bij de 
personenauto. 
 

Kenteken 
 
Een aanhangwagen moet voorzien zijn van een kentekenplaat. De 
maximummassa van de aanhangwagen bepaalt hierbij of de 
aanhangwagen een eigen gele kentekenplaat krijgt, of dat deze een 
witte plaat krijgt met het kenteken van het trekkende voertuig. 
 

 

Er moet altijd een originele kentekenplaat op de aanhangwagen zitten 
Je mag bijvoorbeeld niet gaan rijden met een handgeschreven 
kentekenplaat op de aanhangwagen. Moet je dus gaan rijden met een 
(lichte) aanhangwagen, regel dan op tijd een goede kentekenplaat. 
 

 

 

Zet zware lading altijd zoveel mogelijk 
boven de as van de aanhangwagen. 

Zorg dat lading goed verdeeld is tussen 
links en rechts. 

 

 

 

 

 

Uitstekende lading 
Net als bij een personenauto mag de lading op een aanhangwagen ni 
onbeperkt uitsteken. De maximale afmetingen van een aanhangwage 
mogen nooit overschreden worden door de lading. Zo mag een 
aanhangwagen nooit hoger beladen worden dan 4,00 meter vanaf de 
grond. 
 
De regels van deelbare lading zijn hetzelfde als bij een personenauto. 
 
Bij ondeelbare lading zijn deze iets anders: 
 
· Zijkanten 
Alleen bij in de breedte ondeelbare lading mag deze buiten de 
maximale afmetingen van de aanhangwagen uitsteken. Dit mag, 
alleen als dit niet anders kan, tot een breedte van 3,00 meter. Steek 
de lading meer dan 10 centimeter uit aan de zijkant, dan moet je 
deze markeren met een markeringsbord. 
 
 

 
 
 
 
 

· Voorzijde 
Lading mag aan de voorzijde van een aanhangwagen nooit 
uitsteken, ook ondeelbare lading niet. Met de voorzijde wordt bedoeld 
het hart van de koppeling. Dit is het kommetje waar de trekhaak in 
valt. Wel moet je er rekening mee houden dat de lading nooit in de 
weg mag zitten bij het draaien van de auto of aanhangwagen. Steekt 
de lading boven de trekboom of trekdriehoek uit, dan kan dit al snel 
hinder opleveren. 
· Achterzijde 
Lading mag aan de achterzijde maximaal 1,00 meter uitsteken. In de 
lengte ondeelbare lading mag, als dit niet anders kan, verder 
uitsteken. Deze mag maximaal de helft van de lengte van de 
aanhangwagen uitsteken, met een maximum van 5,00 meter, 
gemeten vanaf de achterste as. Heb je bijvoorbeeld een 
aanhangwagen van 5,00 meter lang, dan mag ondeelbare lading 
maximaal 2,50 meter uitsteken vanaf de achterste as. Als de lading 
daarbij verder uitsteekt dan 1,00 meter achter de achterzijde van de 

 

 

Lading mag op een aanhangwagen nooit 
uitsteken voor de koppeling. Je mag zo niet 
gaan rijden.. 

 
Steekt lading meer dan 10 cm uit aan de 
zijkanten van een aanhangwagen, dan is 
een markeringsbord verplicht. 

 

 

 

 

 

aanhangwagen, moet deze zijn voorzien van een markeringsbord. 

 

 

Toegestane maximummassa's 
Voor de aanhangwagens zonder eigen kenteken geldt een 
maximummassa van 750 kg of minder. Meestal zit op de 
aanhangwagen een typegoedkeuringsplaatje met hierop de 
maximummassa. Dit is het gewicht van de aanhangwagen plus lading. 
 
Hebben aanhangwagens een eigen kenteken, dan staat op het 
kentekenbewijs, het typegoedkeuringsplaatje en/of in het 
kentekenregister vermeld wat de maximummassa van deze 
aanhangwagen is. 
 
Deze gewichten heb je nodig om te bepalen welk rijbewijs nodig is voor 
deze combinatie. Daarnaast moet je controleren of jouw personenauto 
deze aanhangwagen wel mag trekken en hoeveel lading je maximaal 
mag vervoeren. 
 

 
 
 
 
 

 

Koppelingsdruk of kogeldruk 
Je moet bij een aanhangwagen rekening houden met de maximale last 
onder de koppeling, ook wel koppelingsdruk of kogeldruk genoemd. Dit is 
het gewicht dat op de trekhaak komt als de aanhangwagen is 
aangekoppeld. Zowel een te hoge als een te lage kogeldruk is gevaarlijk. 
 
Als de kogeldruk negatief is en de aanhangwagen dus de trekhaak 

 

 

Typegoedkeuringsplaatje op de 
aanhangwagen waarop de 
maximummassa en de maximale kogeldruk 
vermeld staan. 

Op de kentekencard van de personenauto 
staat hoe zwaar de aanhangwagen die 
door deze auto getrokken mag worden, 
maximaal mag zijn. 

 

 

 

 

 

omhoogtrekt, betekent dit dat de aanhangwagen aan de achterkant te 
zwaar beladen is. De aanhangwagen ligt minder stabiel op de weg en 
kan hierdoor sneller gaan slingeren. Een negatieve kogeldruk is niet 
toegestaan. 
 
Is de kogeldruk te hoog, dan betekent dit dat de aanhangwagen aan de 
voorkant te zwaar beladen is. De auto wordt aan de achterkant 
omlaaggedrukt en dit zorgt ervoor dat er minder druk op de voorste 
wielen komt. Omdat dit de sturende wielen zijn, is de auto minder goed 
bestuurbaar. Je kunt hierdoor sneller grip verliezen in de bochten. 
 
 

 
 
 
 

 
 
De maximale kogeldruk van de aanhangwagen kun je vinden op het 
typegoedkeuringsplaatje. De maximale kogeldruk van de trekhaak en de 
personenauto vind je in het instructieboekje. Worden hier verschillende 
waardes aangegeven, dan moet je de laagste waarde aanhouden als 
maximale kogeldruk. 
 
Voor aanhangwagens tot en met 750 kg is de kogeldruk maximaal 50 
kg. Voor aanhangwagens boven de 750 kg zal de kogeldruk meestal 
tussen de 50 en 75 kg zijn. 
 

Ongeremde aanhangwagen 
Een ongeremde aanhangwagen remt niet zelf. Om te zorgen dat een 
personenauto een ongeremde aanhangwagen goed tot stilstand kan 
brengen, mag een ongeremde aanhangwagen geen hoge 
maximummassa hebben. Ze mogen: 
 
· nooit zwaarder zijn dan 750 kg; 
. nooit zwaarder zijn dan de helft van de rijklare massa van de 
personenauto. 
 

Geremde aanhangwagen 
Bij geremde aanhangwagens remt de aanhangwagen zelf mee zodra de 

 

 

Een te lage kogeldruk zorgt ervoor dat een 
aanhangwagen sneller gaat slingeren. 

Een te hoge kogeldruk zorgt ervoor dat de 
personenauto minder goed bestuurbaar is. 

 

 

 

 

 

personenauto remt. Dit gebeurt door middel van een 'oplooprem'. 
Doordat de auto langzamer gaat rijden wordt er vooraan de dissel een 
soort veer ingedrukt die ervoor zorgt dat de remmen in werking treden. 
 
 

 
 
 
 
 
 

Daarnaast hebben deze aanhangwagens een handrem aan de 
voorzijde. Deze kan als de aanhangwagen afgekoppeld is aangetrokken 
worden waardoor de aanhangwagen blijft staan. Bij een aan de 
personenauto gekoppelde aanhangwagen moet de handrem altijd naar 
beneden zijn. 
 
De losbreekreminrichting zit vast aan de handrem en trekt deze aan als 
de aanhangwagen losraakt van de personenauto. 
 

7-polige of 13-polige stekker 
Het is belangrijk dat je bij het aankoppelen van een aanhangwagen niet 
vergeet om ook de stekker van de aanhangwagen achterin de 
stekkerdoos van de personenauto te steken. Alleen als deze goed 
gemonteerd is werkt de verlichting van de aanhangwagen zoals het 
hoort. Controleer altijd de verlichting voordat je gaat rijden. Let hierbij op 
dat de richtingaanwijzers aan de juiste kant gaan branden, dus niet op 
het trekkende voertuig rechts en op de aanhangwagen links. 
 

 
 
 
 
 
 

Omdat er meerdere stekkers bestaan, namelijk een 7-polige en een 13- 
polige, kan het zijn dat je een verloopstekker nodig hebt om de 
aanhangwagen goed aan te sluiten. Dat verschil zit in hoeveel 
verlichting er op de aanhangwagen zit, of dat er andere stroomvragende 
apparaten in de aanhangwagen of caravan aanwezig zijn zoals een 
koelkast. 

 

 

Oplooprem niet ingedrukt. Aanhangwagen 
remt nu niet. 

De personenauto remt. Oplooprem wordt 
ingedrukt. Aanhangwagen remt zelf af. 

 

 

7-pollige stekker 

13-pollige stekker 

 

 

 

 

 

 
Ook de montage van deze twee stekkers is anders. De 7-polige stekker 
druk je in de contactdoos van de personenauto, de 13-polige stekker 
moet je erin draaien. 
 

Deeltoets 2.5 

Toets voertuigkennis 

 

 

 

💬2.19 

💬2.20 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

👍Voertuigkennis 
22/25 VRAGEN. 
20 VEREIST 
A-A-A-C-B-C-C-C-B-B-A-A-B-C-C-B-A-B-C-B-A-C-5 meter-A-B 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 3.0 

Als je gebruik gaat maken van de weg, is het allereerst belangrijk om te weten waar je 
mag rijden, hoe snel je mag rijden en waar je weer mag gaan stilstaan. Ook moet je 
weten of en hoe je langzamere weggebruikers mag inhalen, en hoe je een kruispunt 
veilig nadert. Omdat de regels per weggebruiker verschillend kunnen zijn, moet je 
wetenwelke weggebruikers onder welke groep vallen. In dit deel gaan we hierop in. 
 

Personenauto 3.1 

Iedereen die gebruik maakt van de weg, is een weggebruiker. Deze weggebruikers volgen 
niet allemaal dezelfde regels. Zo mag je bijvoorbeeld niet met de fiets de autosnelweg 
op en mag je met de auto de stoep niet op. Daarom zijn de weggebruikers onderverdeeld 
in groepen. En sommige van deze groepen zijn weer onderverdeeld in subgroepen. Om 
te weten welke regels voor wie gelden, moet je dus weten in welke groep of subgroep 
deze weggebruiker valt. 

Weggebruikers 

Weggebruikers zijn alle personen die gebruik maken van de weg. 
Zij worden ook wel verkeersdeelnemers of kortweg verkeer 
genoemd. Omdat niet voor alle weggebruikers dezelfde regels 
gelden, worden ze verder onderverdeeld. De eerste onderverdeling 
is in voetgangers en bestuurders. 

 

 

3 Gebruik van de weg 

📽3.1 

📽3.2 

📖3.3 

Verkeer 
Verkeer of verkeersdeelnemers is hetzelfde als weggebruikers. 
 
Weggebruikers 
Voetgangers, fietsers, bromfietsers, bestuurders van een 
gehandicaptenvoertuig, van een motorvoertuig of van een tram, 
ruiters, geleiders van rij- of trekdieren of vee en bestuurders van 
een bespannen of onbespannen wagen. 
 
Voertuigen 
Fietsen, bromfietsen, gehandicaptenvoertuigen, 
motorvoertuigen, trams en wagens. 

 

 

 

 

 

 

Voetgangers 
Voetgangers zijn in de eerste plaats personen te voet. Ook personen diete voet een 
motorfiets, bromfiets of fiets aan de hand meevoeren vallenonder de voetgangers. 
Hetzelfde geldt voor personen die zichvoortbewegen door middel van voorwerpen die 
niet onder de voertuigen vallen, zoals een kinderstep, skateboard of skeelers. 

 

 
 
 
 
 
 

 

 

Bestuurders 
Bestuurders zijn personen die iets besturen. Dit kan een voertuig zijn, 
maar bijvoorbeeld ook een rij- of trekdier zoals een paard. Ook iemand 
die met een paard aan de teugels loopt valt hieronder, net als 
begeleiders van vee. Uiteindelijk zijn alle weggebruikers die niet onder de 
voetgangers vallen, een bestuurder. 
 
Ook een rij-instructeur die rijles geeft of een examinator die een examen 
afneemt is een bestuurder. 

 

 

Bestuurders van gehandicaptenvoertuigen 
Bestuurders van gehandicaptenvoertuigen kunnen zowel onder de 
regels van voetgangers als bestuurders vallen. Dit is afhankelijk van 
waar ze rijden. 

 

 

 

lemand die zich voortbeweegt op skeelers 
valt onder de categorie voetgangers. 

Ook als je met een fiets aan de hand loopt, 
ben je een voetganger. 

Bestuurders 
Alle weggebruikers behalve voetgangers. 

 

Alle weggebruikers die niet onder de voetgangers vallen, zijn 
bestuurders. Voetgangers + bestuurders = weggebruikers 

Gehandicaptenvoertuig 
Voertuig dat is ingericht voor het vervoer van een gehandicapte, niet 
breder is dan 1,10 meter en niet is uitgerust met een motor, dan wel is 
uitgerust met een motor waarvan de door de constructie bepaalde 
maximumsnelheid niet meer dan 45 km/u bedraagt en geen bromfiets 
is. 

 

 

 

 

 

 

 
Volgt een bestuurder van een gehandicaptenvoertuig de rijbaan of 
fietsstrook, het fietspad of het fiets-/bromfietspad, dan volgen ze de 
regels van bestuurders. Rijden ze echter over het trottoir of voetpad, of 
zijn ze bezig een weg over te steken van het ene trottoir of voetpad naar 
het andere. dan volgen ze de regels van de voetgangers. 
 

 
 
 
 
 
 

 
 

 

 
 

 

 

De bestuurder van het 
gehandicaptenvoertuig moet hier de regels 
volgen van de bestuurders. 

In deze situatie valt hij onder de 
voetgangers omdat hij op het trottoir rijdt. 

Bromfiets 
Een gemotoriseerd voertuig op twee, drie of vier wielen, dat niet 
harder kan en mag dan 45 km/u. Onder de bromfietsen vallen ook d 
brommobiel, snorfiets en speedpedelec. 
 
Brommobiel 
Een bromfiets op meer dan twee wielen, die is voorzien van een 
carrosserie. Een brommobiel is geen gehandicaptenvoertuig en wee 
maximaal 350 kg. 
 
Snorfiets 
Bromfiets die volgens het kentekenregister is gemaakt voor een 
maximumsnelheid die niet meer is dan 25 km/u. Ook bijzondere 
bromfietsen zoals de Segway en de BSO bus vallen hieronder. Een 
elektrische fiets (ook wel fiets met trapondersteuning genoemd) valt 
hier niet onder. 
 
Speedpedelec 
Elektrische fiets met trapondersteuning waarvan de aandrijfkracht 
aanhoudt als het voertuig sneller rijdt dan 25 km/u. Dit is wat anders 
dan een normale elektrische fiets of fiets met trapondersteuning. 
Hierbij stopt de aandrijving bij 25 km/u. Omdat een speedpedelec 
onder de bromfietsen valt, mag de bestuurder ervan maximaal 45 
km/u rijden. 
 

 

 

 

 

 

 

 

Bestuurders van motorvoertuigen 
Er zijn een aantal gemotoriseerde voertuigen die niet onder de 
motorvoertuigen vallen. Dat betekent ook dat bestuurders van deze 
voertuigen niet de regels volgen die gelden voor bestuurders van 
motorvoertuigen. Hierop is een uitzondering. Een brommobiel valt onder 
de bromfietsen en is daarmee géen motorvoertuig. Maar op de openbare 
weg moet een bestuurder van een brommobiel zich wel gedragen als 
een bestuurder van een motorvoertuig en ook deze regels volgen. lets 
wat een bestuurder van een motorvoertuig niet mag, mag een 
bestuurder van een brommobiel dus ook niet. 
 

Bestuurders van fietsen, brom- en snorfietsen en speedpedelecs 
Niet alleen de bestuurder van een brommobiel volgt andere regels dan 
de bestuurders van 'gewone' bromfietsen. Een bestuurder van een 
snorfiets volgt in plaats daarvan de regels van de fietsen. Als er op een 
bord een fiets staat, geldt deze dus ook voor een bestuurder van een 
snorfiets, tenzij anders aangegeven. Bestuurders van speedpedelecs 
volgen juist wél de regels van de bromfietsen. 
 

Voertuig 

Valt onder de categorie:  Volgt de regels van: 

Brommobiel 

Bromfietsen 

Motorvoertuigen 

Snorfiets 

Bromfietsen 

Fietsen 

Speedpedelec  Bromfietsen 

Bromfietsen 

 

Motorvoertuigen 
Alle gemotoriseerde voertuigen behalve: 
 
. bromfietsen (dus ook brommobielen, snorfietsen en 
speedpedelecs) 
. fietsen met trapondersteuning 
· gehandicaptenvoertuigen 
· trams 
· metro's 
· treinen 
 
Let op, bromfietsen en gemotoriseerde gehandicaptenvoertuigen 
vallen wél onder de motorrijtuigen! 

 

 

 

 

 

 

Ruiters en geleiders van rij- of trekdieren of vee 
Deze groep valt onder de bestuurders. Het maakt hierbij niet uit of het 
gaat om een persoon op een rij- of trekdier, of ernaast. Als je rijdt op een 
paard ben je een bestuurder. Maar als je loopt met een paard (of koe) 
aan een leidsel of deze op een andere manier begeleidt, ben je ók een 
bestuurder. Dit geldt voor alle rij- en trekdieren en vee. Omdat gewone 
huisdieren hier niet onder vallen, ben je gewoon een voetganger als je de 
hond uitlaat. 
 

Bestuurders van wagens 
Dit zijn bestuurders van bespannen of onbespannen wagens. 
Bespannen wagens zijn wagens met éen of meerdere paarden ervoor. 
Onbespannen wagens zijn handkarren. Buiten deze twee voertuigen, 
vallen ook voetgangers die een optocht of colonne vormen onder de 
wagens. Hierbij moet je denken aan een stoet van voetgangers, 
een carnavalsoptocht of een parade. 
 

Deeltoets 3.1 

Personenauto 3.2 

Voor alle groepen weggebruikers is er een eigen plaats op de weg bepaald. Doordat 
bijvoorbeeld voetgangers een andere plek hebben dan automobilisten, komen die 
elkaar minder tegen. Dit maakt het verkeer veiliger. Om te begrijpen welke weggedeeltes 
je wel en niet mag gebruiken, en wie je op die weggedeeltes nog meer kunt tegenkomen, 
moet je ook weten welke termen gebruikt worden voor welke weggedeeltes. 

Plaats op de weg 

Iedereen wil graag zo veilig mogelijk aan het verkeer deelnemen. 
Daarom is er voor iedere categorie weggebruikers een aparte plaats op 
de weg. 

💬3.4 

📽3.5 

📖3.6 

 

 

 

 

 

 

Rijbaan 
Elk voor rijdende voertuigen bestemd weggedeelte met uitzondering 
van de fietspaden en de fiets-/bromfietspaden. Fietsstroken horen wel 
bij de rijbaan! Een rijbaan is dus het gedeelte tussen twee trottoirs of 
bermen. 
 
Rijstrook 
Door doorgetrokken of onderbroken strepen gemarkeerd gedeelte van 
de rijbaan. Deze moet wel zo breed zijn dat er een personenauto 
overheen kan rijden. Dit betekent dat een fietsstrook géén aparte 
rijstrook is. 
 

 

 
Kantstreep 
Streep op de buitenste rand van het wegdek. 
 
Deelstreep 
Streep die de rijbaan of weghelft voor een richting verdeelt in 
rijstroken. 
 
Asstreep 
Streep in het midden op de rijbaan. Deze verdeelt de rijbaan in een 
linker en rechter weghelft, één voor iedere rijrichting. 
 
Verdrijvingsvlak 
Deel van de weg dat gemarkeerd is met diagonale strepen. 
Bestuurders mogen hier geen gebruik van maken. 
 
Puntstuk 
Driehoekig vlak op het wegdek bij onder andere het begin van 
invoegstroken en het eind van uitrijstroken. Bestuurders mogen hier 
geen gebruik van maken. 
 
Doelgroepstrook 
Strook bedoeld voor een bepaalde doelgroep, zoals een busstrook. Dit 
wordt aangegeven met een bord of het woord 'BUS' of 'LIJNBUS' op 
het wegdek. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Zoveel mogelijk rechts 
Voor bestuurders is de basisregel dat iedereen zoveel mogelijk rechts 
houdt. Dit betekent niet dat je altijd helemaal rechts rijdt. Soms is er een 
goede reden om verder naar links te rijden. Maar als deze reden er niet 
is, rijd je zoveel mogelijk rechts. 
 
Op een weg zonder rijstroken betekent dit dat je rechts van het midden 
rijdt, als de rijbaan hier breed genoeg voor is. Op een weg met rijstroken, 
rijd je in het midden op de rijstrook. Zijn er meerdere rijstroken waaruit je 
kunt kiezen, dan neem je in eerste instantie de rechterrijstrook. 
 
Als er aan de rechterzijde van de rijbaan geparkeerde personenauto's 
staan, is het zonder tegemoetkomend verkeer niet noodzakelijk tussen 
de geparkeerde personenauto's elke keer naar rechts op te schuiven. 
Hierdoor zou je teveel gaan zigzaggen zonder dat dit nut heeft. Blijf 
zoveel mogelijk in een vloeiende lijn rijden. 
Houd daarnaast voldoende ruimte (ongeveer een portierbreedte) tussen 
de geparkeerde auto's en jouw voertuig. Dit voorkomt dat je een deur 
raakt als iemand deze ineens open doet. 
 

 

Probeer niet te gaan zigzaggen, maar rijd waar dit kan in een vloeiende rechte lijn. 

 
Daarnaast hoef je op een rotonde en in een file niet zoveel mogelijk 
rechts te rijden. Je mag in dat geval naar eigen inzicht de beste positie 
kiezen. 
 

Plaats op de weg voor voetgangers 
Voor voetgangers is de plaats op de weg het trottoir of voetpad. Als dit 
ontbreekt, gebruiken zij het fietspad of fiets-/bromfietspad. Als dit ook 
ontbreekt, gebruiken zij de berm of uiterste zijde van de rijbaan. 
 
Een uitzondering op deze regel vormen de voetgangers die zich 
voortbewegen door middel van voorwerpen zoals skates, skeelers, een 
skateboard of een step. Zij mogen zelf bepalen wat voor hen de veiligste 

 

 

 

 

 

plek is en mogen hierbij kiezen uit het trottoir of voetpad of het fietspad 
of fiets-/bromfietspad. Pas als dit allemaal ontbreekt mogen ze 
gebruikmaken van de rijbaan. 
 

 

 
 
 
 
 
 
 

Plaats op de weg voor fietsers en snorfietsers 
Fietsers en snorfietsers moeten het verplichte fietspad of het verplichte 
fiets-/bromfietspad gebruiken. Als dit ontbreekt, gebruiken zij de rijbaan. 
Het is voor snorfietsers in sommige gevallen niet toegestaan om gebruik 
te maken van het verplichte fietspad. Dit moet dan echter wel 
aangegeven zijn met een onderbord. 
 
Fietsers mogen daarnaast kiezen om het onverplichte fietspad te 
gebruiken. Voor snorfietsers is dit pad verboden terrein, tenzij ze hun 
verbrandingsmotor uitgeschakeld hebben, of voorzien zijn van een 

 

 

Een rijbaan met een fietsstrook, te 
herkennen aan de afbeeldingen van fietsen 
op het wegdek. 

Een rijbaan met een suggestie(fiets)strook. 
De afbeeldingen van de fietsen ontbreken 
hier waardoor de strook geen wettelijke 
betekenis heeft. 

Fietspad of fiets-/bromfietspad 
Van de rijbaan losliggend pad bestemd voor fietsers en snorfietsers 
(fietspad) of fietsers, snorfietsers, bromfietsers en speedpedelecs 
(fiets-/bromfietspad). 
 
Fietsstrook 
Door doorgetrokken of onderbroken strepen gemarkeerd gedeelte van 
de rijbaan waarop afbeeldingen van een fiets zijn aangebracht. 
 
. Fietsstroken met onderbroken strepen mogen gebruikt worden 
door andere bestuurders dan fietsers en snorfietsers om voor te 
sorteren of uit te wijken. 
Hierbij mogen fietsers en snorfietsers niet gehinderd worden. 
. Fietsstroken met een doorgetrokken streep mogen alleen gebruikt 
worden door fietsers, snorfietsers en bestuurders van 
gehandicaptenvoertuigen. 
Hier mag je als automobilist niet op rijden, ook niet om voor te 
sorteren. 

 

 

 

 

 

 

 

 

elektromotor. 
 

 
 
 
 
 
 

Bestuurders van fietsen op meer dan twee wielen of fietsen met een 
aanhangwagen, die met inbegrip van lading breder zijn dan 0,75 meter, 
mogen er altijd voor kiezen om de rijbaan te gebruiken. Dit kunnen 
bijvoorbeeld brede bakfietsen of fietstaxi's zijn. 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 

 

 

Plaats op de weg voor bromfietsers(en bestuurders van 
speedpedelecs) 
Bromfietsers moeten het verplichte fiets-/bromfietspad gebruiken. Als dit 
ontbreekt, gebruiken zij de rijbaan. Omdat bestuurders van 
speedpedelecs dezelfde regels moeten volgen, geldt dit ook voor hen. 
 

 

 

 

G-11 
Verplicht fietspad 

G-12a 
Verplicht fiets-
/bromfietspad 

G-13 
Onverplicht fietspad 

 

 

 

Fietsers mogen met 
zijn tweeën naast 
elkaar fietsen. 

Een snorfietser mag 
niet naast een 
fietser 
rijden. 

Twee snorfietsers 
mogen ook niet 
naast 
elkaar rijden. 

In de meeste gevallen moeten snorfietsers de regels volgen van 
fietsers. Hierin zijn een paar belangrijke uitzonderingen. Ze mogen 
geen gebruik maken van het onverplichte fietspad als hun 
verbrandingsmotor aan staat. 
Ook mogen ze niet, zoals fietsers, met zijn tweeën naast elkaar of 
naast een fietser rijden. 

Brombakfiets 
Bromfiets met twee wielen aan de voorkant en eentje aan de 
achterkant. Deze is alleen bedoeld voor het vervoer van de bestuurder 
en van goederen. Eventueel kan er achter de bestuurder nog een 
passagier zitten. 

 

 

 

 

 

 

Bestuurders van bromfietsen op meer dan twee wielen of bromfietsen 
met aanhangwagen, die met inbegrip van lading breder zijn dan 0,75 
meter, mogen er altijd voor kiezen om de rijbaan te gebruiken. Denk 
hierbij bijvoorbeeld aan een brombakfiets. 
 
Op veel plekken binnen de bebouwde kom is het door het ontbreken van 
verplichte fiets-/bromfietspaden voor bromfietsers verplicht om gebruik 
te maken van de rijbaan. Dit wordt vaak door middel van borden 
aangegeven. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Plaats op de weg vangehandicaptenvoertuigen 
Bestuurders van een gehandicaptenvoertuig mogen zelf bepalen waar 
zij het veiligst kunnen rijden. Dit mag het trottoir of voetpad zijn, maar 
ook het fietspad, fiets-/bromfietspad of de rijbaan. Ze mogen ook gebruik 
maken van de fietsstrook op de rijbaan. 
 
Welke regels ze moeten volgen is afhankelijk van waar ze rijden. Als ze 
op het voetpad of trottoir rijden, of oversteken van het ene voetpad of 
trottoir naar het andere, vallen ze onder de regels van de voetgangers. 
De maximumsnelheid is in dat geval 6 km/u. Rijden ze op een fietspad of 
fiets-/bromfietspad, of op de rijbaan, dan vallen ze onder de regels van 
de bestuurders. In dat laatste geval gelden de maximumsnelheden zoals 
deze ook gelden voor de bromfiets. 
 

Plaats op de weg van ruiters 
Ruiters moeten verplicht het ruiterpad gebruiken. Als dit ontbreekt, 
mogen ze naar eigen inzicht gebruikmaken van de berm of de rijbaan. 
Kiezen ze voor de rijbaan, dan mogen ze niet naast elkaar rijden. 
 

 

 

 

D-103 
Bromfietsers moeten het bord aan 
de 
rechterzijde voorbijrijden. Deze staat 
meestal op de plek waar de 
bromfietser het 
fiets-/bromfietspad op moet. 

D-104 
Bromfietsers moeten het bord aan 
de 
linkerzijde voorbijrijden. Deze staat 
meestal 
op de plek waar de bromfietser de 
rijbaan 
op moet. 

 

 

 

 

 

 

Plaats op de weg voor colonnes, optochten en stoeten 
Groepen voetgangers mogen als zij in een grote georganiseerde groep 
lopen zoals een colonne, optocht of stoet, de rijbaan gebruiken. 
Dit is echter niet verplicht. 
 

Plaats op de weg voor overige bestuurders 
 
Alle niet genoemde bestuurders (bestuurders van motorvoertuigen en 
brommobielen) volgen de rijbaan. 
 

Plaats op de weg bij een brede middenberm 
 
Rijbanen zijn soms door een (brede) middenberm gescheiden. In dat 
geval wordt vaak door borden aangegeven welke rijbaan je moet volgen. 
Is dit niet het geval, maak dan zoveel mogelijk gebruik van de 
rechterrijbaan. Ondanks de brede middenberm is ook hier sprake van 
maar één weg waarbij jouw positie zoveel mogelijk rechts is. 
 

 
 
 
 
 
 

Deeltoets 3.2 

Personenauto 3.3 

Bij het inhalen rijd je een andere bestuurder voorbij. Vooral als dit via de weghelft van het 
tegemoetkomend verkeer moet, kan dit gevaarlijk zijn. Als je weet waar je op moet letten 
tijdens het inhalen, weet je beter wanneer het wel en niet kan en mag. Zo wordt inhalen 
veiliger. 

 

Inhalen 

 

 

 

Als rijbanen gescheiden zijn door 
een bredemiddenberm, maak je 
normaal gesproken gebruik van de 
rechterrijbaan. Je moet deze 
rijbanen zien als éénrichtingswegen. 

Soms mogen gescheiden rijbanen in 
beide richtingen gebruikt worden. Dit 
wordt aangegeven door bord C-5. 

💬3.7 

📽3.8 

📖3.9 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Spitsstrook open 

Spitsstrook vrijmaken 

Einde spitsstrook 

Invoegstrook 
Rijstrook die bestemd is voor bestuurders die de doorgaande rijbaan 
op willen rijden. Deze strook hoort niet bij de doorgaande rijbaan. 
Tussen de doorgaande rijbaan en de invoegstrook ligt blokmarkering. 
 
Uitrijstrook 
Rijstrook die bestemd is voor bestuurders die de doorgaande rijbaan 
willen verlaten. Deze strook hoort niet bij de doorgaande rijbaan. 
Tussen de doorgaande rijbaan en de uitrijstrook ligt blokmarkering. 
 
Weefstrook 
Een gecombineerde invoeg- en uitrijstrook. Deze strook wordt zowel 
gebruikt door bestuurders die de doorgaande rijbaan willen oprijden, 
als bestuurders die deze willen verlaten. De combinatie van dit 
invoegende en uitrijdende verkeer noemen we weven. 
 
Vluchtstrook 
Extra weggedeelte rechts naast de doorgaande rijbaan van een 
autosnelweg, afgescheiden door middel van een doorgetrokken 
streep. Gebruik is alleen toegestaan in geval van nood, of bij 
openstelling als spitsstrook. 
 
Spitsstrook 
Een strook die in de spits gebruikt kan worden als extra rijstrook. Dit 
kan een smallere strook zijn aan de linkerkant van de rijbaan, maar 
ook de vluchtstrook. Buiten de spits is deze strook dicht, of in gebruik 
als vluchtstrook. Of de strook wel of niet in gebruik is als rijstrook 
wordt aangegeven met groene pijlen (open) of rode kruisen (dicht) en 
met borden langs de weg. 
De maximumsnelheid kan bij een geopende spitsstrook extra worden 
verlaagd, bijvoorbeeld van 100 km/u naar 80 km/u. Is de vluchtstrook 
in gebruik als spitsstrook, dan mag de doorgetrokken streep links 
naast deze strook overschreden worden. 

 

 

 

 

 

 

Bij het inhalen rijd je een ander rijdend voertuig voorbij. Dit kan 
bijvoorbeeld zijn via een andere rijstrook in dezelfde richting, of via het 
weggedeelte voor tegemoetkomend verkeer. Vooral in dit laatste geval 
kan inhalen best riskant zijn. De basisregel voor het inhalen is dat het 
aan de linkerkant moet gebeuren. 
 
 

 

 

Rechts inhalen verplicht 
Er bestaan een aantal uitzonderingen op de regel dat je links moet 
inhalen. Soms mag links inhalen zelfs niet. Dat is het geval als de 
bestuurder die je wilt gaan inhalen, heeft aangegeven links af te willen 
slaan en hiervoor is voorgesorteerd. Kan dit op een veilige manier en 
heeft dit nut, dan mag je deze bestuurder rechts inhalen. Hiervoor mag je 
eventueel een fietsstrook met onderbroken streep gebruiken. 
 

 

De lesauto mag de rode auto die links af wil slaan niet links inhalen. Rechts inhalen mag 
wel en kan zorgen voor een goede doorstroming. 

 

Rechts inhalen toegestaan 
De andere uitzonderingen op de basisregel dat je links moet inhalen zijn: 
 
· Fietsers moeten elkaar links inhalen, maar mogen andere 
bestuurders rechts inhalen. 
· Bestuurders mogen een tram zowel rechts als links inhalen, 
afhankelijk van de ruimte. 
· Bestuurders die zich rechts van de blokmarkering bevinden, mogen 
bestuurders die zich links van deze markering bevinden rechts 
inhalen. 
· In geval van filevorming over meerdere rijstroken in dezelfde richting 
mag je zowel rechts als linzks inhalen. 
· Vlak voor en op een rotonde mag je zowel rechts als links inhalen. 

Basisregel inhalen 
Inhalen moet normaal gesproken aan de linkerkant. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De tram mag hier rechts ingehaald worden. 

Rechts van de blokmarkering inhalen is 
toegestaan. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

In fileverkeer mag er ook rechts ingehaald 
worden. 

Vlak voor en op de rotonde mag je rechts 
inhalen. 

 
 

 

Inhalen verboden 
 
Er zijn ook situaties waarbij het absoluut niet toegestaan is om in te 
halen, aan welke kant dan ook. Inhalen is in de volgende gevallen 
verboden: 
 
· Vlak voor of op een voetgangersoversteekplaats (ook wel zebrapad 
genoemd). 
· Als je een doorgetrokken streep tussen de rijstroken moet 
overschrijden, tenzij er aan jouw kant van de doorgetrokken streep 
een onderbroken streep ligt. 
· Als dit door borden wordt aangegeven. 
· Als je zelf al wordt ingehaald. 
· Als dit op enige wijze gevaar of hinder kan veroorzaken, denk hierbij 
aan onoverzichtelijke plekken of bij slecht zicht door mist of neerslag. 
 

 

 

 

 

 

 

 

Vlak voor of op een 
voetgangersoversteekplaats mag je niet 
inhalen. 

Als dit bord (F-1) langs de kant van de weg 
staat, mogen motorvoertuigen elkaar niet 
inhalen. 

Inhalen is een gevaarlijke manoeuvre. Vooral als je hierbij over het 
weggedeelte van tegemoetkomend verkeer moet. Schat iemand een 
inhaalmanoeuvre verkeerd in, dan eindigt dit regelmatig in een frontale 
aanrijding. Deze aanrijdingen zorgen vaak voor zwaargewonden, of 
zelfs doden. 
 

 

 
 

 

Deeltoets 3.3 

 

Personenauto 3.4 

De meeste ongelukken vinden plaats op kruispunten. Dit is een plek waar 
verkeersstromen bij elkaar komen. Om goed te kunnen reageren op kruispunten of 

Voor inhalen geldt: bij twijfel, niet doen! 
Haal daarnaast alleen in als inhalen echt nut heeft. 

Gedragscode motorrijders in de file 
Motorrijders mogen tijdens file op de autosnelweg de file inhalen. Ze 
mogen dit alleen doen tussen de twee meest links gelegen rijstroken. 
Ze mogen niet meer dan 10 km/u sneller rijden dan het overige 
verkeer. Als de file weer op gang komt moeten ze weer tussenvoegen. 
Let dus op motorrijders in de file! 
Ga indien nodig iets verder aan de kant van de rijstrook rijden om 
ruimte voor ze te maken. 
 
De meeste ongelukken vinden plaats op kruispunten. Dit is een plek waar 
verkeersstromen bij elkaar komen. Om goed te kunnen reageren op kruispunten 
of kruisingen, moet je weten hoe een kruispunt of kruising in elkaar zit en wat het 

 

💬3.10 

📽3.11 

 

 

 

 

 

kruisingen, moet je weten hoe een kruispunt of kruising in elkaar zit en wat het verschil is 
tussen deze twee. 
 
 

 Oprijden van kruispunten,kruisingen en overwegen 

 

 

 

Vlak voor of op een 
De lesauto mag dit kruispunt nog niet 
oprijden. Pas als hij deze direct weer vrij 
kunt maken mag je doorrijden.inhalen. 

Om de doorstroming te bevorderen mag de 
lesauto die links afslaat hier het kruispunt 
vast oprijden. 

 
Een uitzondering hierop is een kruispunt waarbij je je kunt opstellen 
tussen de verkeersstromen. Dit kan door de aanwezigheid van een 
brede middenberm, of ruimte tussen voetgangersoversteekplaatsen of 
fietspaden en de rijbaan in. Ook als je groen hebt en bij het afslaan naar 
links moet wachten op tegemoetkomend verkeer, kan het noodzakelijk 
zijn voor de doorstroming om vast het kruispunt op te rijden. Dit mag 
alleen als je hierbij geen verkeersstromen blokkeert of gevaar of hinder 
veroorzaakt. 

📖3.12 

Kruispunt 
Samenkomst of splitsing van wegen. Op een kruispunt is het mogelijk 
om van richting te veranderen. Daarmee wordt bedoeld dat je links of 
rechts kan en mag afslaan. Kruispunten kunnen op allerlei 
verschillende manieren worden vormgegeven. 
 
Kruising 
Samenkomst van wegen waarbij het niet mogelijk of toegestaan is 
om van richting te veranderen. Je mag of kan hier alleen rechtdoor 
rijden. 
 
Overweg 
Kruising van een weg en een spoorweg. Een spoorvoertuig zoals een 
trein of metro heeft op zo'n overweg altijd voorrang. 
 

 

 

 

 

 

 

 
Stel je vóór en op kruispunten altijd zo op, dat aanwezige grotere 
voertuigen voldoende ruimte hebben om te manoeuvreren. Denk 
bijvoorbeeld aan vrachtauto's en bussen die willen afslaan en hierbij 
extra ruimte nodig hebben in de binnenbocht. 
 

 Voorsoorteren en richting aangeven bij afslaan 

Als je niet rechtdoor wilt rijden op een kruispunt, maar links of rechts wilt 
afslaan, dan is het belangrijk dat je aangeeft wat je van plan bent. Dit 
doe je door op tijd richting aan te geven en op de juiste manier voor te 
sorteren. Ander verkeer kan hier dan op anticiperen. 
 
 

 

 

Richting aangeven 
Het is belangrijk dat je op tijd richting aangeeft. Dit is afhankelijk van de 
snelheid die je rijdt en de situatie terplekke. Als richtlijn kun je de 
volgende afstanden aanhouden: 
 
· Binnen de bebouwde kom: 100 meter voor de afslag. 
· Buiten de bebouwde kom: 200 meter voor de afslag. 
· Op autosnelwegen: 300 meter voor de afslag. 
 
Richting aangeven doe je in een personenauto met je richtingaanwijzer. 
Op sommige voertuigen zit echter geen richtingaanwijzer, zoals een fiets 
en sommige brom- of snorfietsen. Bestuurders moeten in dat geval een 
teken geven met hun arm. 
 

Richting aangeven op rotondes 
Het niet (op tijd) aangeven van richting op rotondes is een grote ergernis 
voor veel bestuurders. Voorkom deze ergernis door: 
 

📖3.13 

Anticiperen 
Rekening houden met de mogelijkheid dat je ergens op moet gaan 
reageren en hier soms al voorbereidende handelingen voor doen. 
Als je ziet dat er verderop iemand remt, laat je bijvoorbeeld alvast je 
gas los. Dan anticipeer je op wat je voor je ziet gebeuren. 

 

 

 

 

 

 

. Al voor de rotonde richting aan te geven naar rechts als je de rotonde bij de eerste 
afslag wilt verlaten. 
. Al voor de rotonde richting aan te geven naar links als je de rotonde pas ná de tweede 
afslag wilt verlaten. 
· Altijd richting aan te geven naar rechtszodra je de laatste afslag waar je niet af wilt, 
voorbij rijdt. Dus ongeveer een kwart rotonde van tevoren. 
 

Richting aangeven op weefstroken 
Op gecombineerde in- en uitrijstroken (weefstroken) is het belangrijk dat 
je op tijd aangeeft of je de strook wilt verlaten of wilt blijven volgen. Wil 
je gaan invoegen, dan geef je richting aan naar links zodra er ruimte is 
om in te voegen. Maar wil je niet invoegen en blijf je de weefstrook 
volgen, geef dan vóór het begin van de blokmarkering aan dat je op de 
weefstrook blijft rijden, door richting aan te geven naar rechts. 
 

Voorsorteren 
 
Voordat je gaat afslaan moet je indien mogelijk voorsorteren. Dit doe je 
op de volgende manier: 
 
· Afslaan naar rechts 
Hierbij ga je op tijd zoveel mogelijk aan de rechterzijde rijden. Je mag 
hierbij gebruik maken van een fietsstrook met onderbroken streep. 
Hierbij mag je geen hierop rijdende fietsers, snorfietsers of 
bestuurders van gehandicaptenvoertuigen hinderen. Heeft de 
fietsstrook een doorgetrokken streep, dan mag je deze niet gebruiken. 
 

 

 

Het is niet toegestaan voor te sorteren op 
een fietsstrook met een doorgetrokken 
streep. 

Een fietsstrook met onderbroken streep 
mag gebruikt worden bij het voorsorteren. 

 
· Afslaan naar links 
Hierbij ga je op tijd zoveel mogelijk tegen de wegas aan rijden. 

 

 

 

 

 

Zorg er bij links afslaan voor dat je niet met ingestuurde wielen stil komt te staan tegen 
de wegas. In het geval van een aanrijding van achteren komt jouw voertuig dan op de 
andere weghelft terecht.Is er sprake van een volledige éénrichtingsweg, dan ga je aan de 
linkerzijde rijden. Is de éénrichtingsweg niet volledig, omdat deze bijvoorbeeld door 
fietsers wel vanaf de andere kant ingereden mag worden, dan moet je hier ruimte voor 
laten. Dit betekent dat je dan voorsorteert tegen de wegas aan. 
 

 

 

Bij het links afslaan sorteer je voor tegen de 
wegas aan. 

Bij een volledige eenrichtingsweg sorteer je 
aan de linkerkant van de weg voor. 

 
 
 
 
 
 
 

· Afslaan op een kruispunt met meerdere rijstroken in dezelfde 
richting 
Hierbij ga je op tijd op de juiste rijstrook rijden. 
Dit is normaal gesproken de rechterrijstrook van die richting, tenzij 
het voor de doorstroming of de situatie na het kruispunt handiger is 
om de linkerrijstrook te kiezen. Bijvoorbeeld omdat je direct na dit 
kruispunt links af wilt slaan, of omdat je langzamer verkeer wilt 
inhalen. 

 

 

Als je geen reden hebt om op de 
linkerrijstrook voor te sorteren, neem je altijd 
de rechterrijstrook. 

Hier heb je een goede reden (het inhalen 
van de vrachtauto) om de linkerrijstrook te 
gebruiken. 

 

 

 

 
C-3 met onderbord 
Geen volledige 
éénrichtingsweg. Niet 
helemaal links voorsorteren. 

 
C-3 met onderbord 
Geen volledige 
éénrichtingsweg. Niet 
helemaal links voorsorteren. 
 

C-3 
Volledige 
éénrichtingweg 
Helemaal links 
voorsorteren 

 

 

 

 

 

Deeltoets 3.4 

Personenauto 3.5 

De maximumsnelheid wordt vaak aangegeven met borden. Maar er wordt ook van jou 
verwacht dat je je snelheid aanpast aan de weg- en weersomstandigheden. Soms 
betekent dit dat je langzamer moet rijden dan de maximumsnelheid. Daarnaast is het 
goed om te weten welke snelheden je kunt verwachten bij andere weggebruikers. Je 
weet dan beter hoe je op ze moet reageren. 

 

Snelheid 

Maximumsnelheden worden meestal aangegeven door middel van 

borden. Maar het is zeker niet zo dat je ook altijd en overal de 

maximumsnelheid kunt gaan rijden. Er zijn genoeg redenen te bedenken 

om af te moeten wijken van deze snelheid. 

 

Zo wordt er van je verwacht dat je rekening houdt met de volgende 

factoren: 

 

· De aard en gesteldheid van de weg, denk aan drempels of kuilen. 

· De weersomstandigheden, denk aan gladheid, regen en mist. 

. De toestand van het voertuig, denk aan het wel of niet hebben van 

winterbanden in de winter. 

· De drukte op de wegen. 

 

Er wordt van jou verwacht dat je het inzicht hebt om de juiste snelheid te 

bepalen per situatie. 

 

💬3.14 

📽3.15 

📖3.16 

Je moet in staat zijn jouw voertuig tot stilstand te brengen binnen de 
afstand waarover je de weg kan overzien en waarover deze vrij is. Het 
wordt van jou verwacht dat je hier je snelheid en afstand tot je 
voorganger op aanpast. 

 

 

 

 

 

 

Aanhangwagen 
Voertuig dat door een voertuig wordt voortbewogen of kennelijk 
bestemd is om op die manier te worden voortbewogen. Opleggers 
vallen ook onder de aanhangwagens. 
 
Personenauto 
Motorvoertuig op vier of meer wielen, ingericht voor het vervoer van 
personen. Een personenauto heeft niet meer dan acht zitplaatsen 
voor passagiers, de bestuurderszitplaats niet meegerekend. Een 
personenauto is geen motorrijtuig met beperkte snelheid of 
gehandicaptenvoertuig. 
 
Bedrijfsauto 
Motorvoertuig op vier of meer wielen, ingericht voor het vervoer van 
goederen of het uitvoeren van werkzaamheden. Een bedrijfsauto is 
geen motorrijtuig met beperkte snelheid of gehandicaptenvoertuig. 
 
Bestelauto 
Motorvoertuig bestemd voor het vervoer van goederen, waarvan de 
toegestane maximummassa niet meer is dan 3500 kg. Dit is dus geen 
vrachtauto. 
 
Vrachtauto 
Motorvoertuig, niet ingericht voor het vervoer van personen, waarvan 
de toegestane maximummassa meer bedraagt dan 3500 kg. 
 
Autobus 
Motorvoertuig bestemd voor het vervoer van meer dan acht personen, 
de bestuurder niet meegerekend. 
 
T100-bus 
Autobus die een aantekening op het kentekenbewijs of in het 
kentekenregister heeft waaruit blijkt dat hij in aanmerking komt voor 
een verhoogde maximumsnelheid van 100 km/u. Dit is aan de 
buitenkant van de bus niet altijd te zien. De meesten zijn voorzien van 
een ronde sticker met een rode rand en het getal 100 erin. Denk 
hierbij aan touringcars. 
 
Lijnbus 
Motorvoertuig dat gebruikt wordt voor het verrichten van openbaar 
vervoer. 

 

 

 

 

 

 

 

Erf 
Een gebied aangegeven door bord G-5. In dit 
gebied wonen veel mensen en spelen veel 
kinderen. De maximumsnelheid is 15 km/u. 
Voetgangers mogen de wegen binnen een erf 
over de volledige breedte gebruiken. 
 
Binnen de bebouwde kom 
Gebied binnen de grenzen van een dorp of stad. 
Aangegeven door bord H-1 met hierop de naam 
van het dorp of de stad die je inrijdt. De 
maximumsnelheid is 50 km/u. 
 
Buiten de bebouwde kom 
Gebied buiten de grenzen van een dorp of stad. 
Aangegeven door bord H-2 met hierop de naam 
van het dorp of de stad die je verlaat. De 
maximumsnelheid is 80 km/u. 
 
Autoweg 
Weg aangeduid door bord G-3 waarbij de 
maximumsnelheid geldt van 100 km/u, tenzij 
anders aangegeven *. Langs autowegen gelegen 
parkeerplaatsen, tankstations en 
bushalteplaatsen zijn geen onderdeel van de 
autoweg. 
Een autoweg met maar één rijbaan is te 
herkennen aan een groene asstreep. 
 
Autosnelweg 
Weg aangeduid door bord G-1 waarbij de 
maximumsnelheid geldt van 130 km/u, tenzij 
anders aangegeven* Langs autosnelwegen 
gelegen parkeerplaatsen, tankstations en 
bushalteplaatsen zijn geen onderdeel van de 
autosnelweg. 
Autosnelwegen zijn voorzien van een 
vluchtstrook. 

 

 

 

 

 

 

 

Snelheden binnen de bebouwde kom 
 

Binnen de bebouwde kom gelden de volgende maximumsnelheden: 
 
· Voor motorvoertuigen: 50 km/u. Ook op autowegen binnen de 
bebouwde kom! 
· Voor motorvoertuigen met beperkte snelheid, zoals 
landbouwtrekkers: 40 km/u *. 
· Voor bromfietsen, speedpedelecs en gehandicaptenvoertuigen 
uitgerust met een motor: 
- op de rijbaan: 45 km/u; 
- op het fiets-/bromfietspad: 30 km/u, 
dit geldt ook voor gehandicaptenvoertuigen op het fietspad. 
· Voor snorfietsen: 25 km/u. 
. Voor brommobielen: 45 km/u. 
· Voor gehandicaptenvoertuigen en bijzondere bromfietsen op het 
trottoir of voetpad: 6 km/u. 
 

 
 
 
 
 

 
 

Snelheden buiten de bebouwde kom 
Buiten de bebouwde kom gelden de volgende maximumsnelheden: 
 
· Voor motorvoertuigen op autosnelwegen: 130 km/u. 
· Voor motorvoertuigen op autowegen: 100 km/u. 
· Voor motorvoertuigen op andere wegen: 80 km/u. 
· Voor bromfietsers, speedpedelecs en gehandicaptenvoertuigen 
uitgerust met een motor: 
- op de rijbaan: 45 km/u; 

 

 

Binnen de bebouwde kom is de 
maximumsnelheid 50 km/u. 

Buiten de bebouwde kom is de 
maximumsnelheid 80 km/u. 

Langs de auto(snel)weg kunnen borden staan die 
aangeven dat de maximumsnelheid verlaagd is. Dit kan 
tussen bepaalde tijden zijn, bijvoorbeeld tussen 06:00 en 
19:00 uur. Maar het kan ook een vaste verlaagde 
maximumsnelheid zijn, die dag en nacht geldt. 

 

 

 

 

 

- op het fiets-/bromfietspad: 40 km/u, 
dit geldt ook voor gehandicaptenvoertuigen op het fietspad. 
· Voor snorfietsen: 25 km/u. 
· Voor brommobielen: 45 km/u. 
. Voor motorvoertuigen met beperkte snelheid, zoals 
landbouwtrekkers: 40 km/u *. 
· Voor gehandicaptenvoertuigen en bijzondere bromfietsen op het 
trottoir of voetpad: 6 km/u. 
· Voor vrachtauto's en autobussen, niet zijnde T100-bussen: 80 km/u, 
met en zonder aanhangwagen. 
· Voor T-100 bussen: 100 km/u (alleen op autowegen en 
autosnelwegen). 
. Voor motorvoertuigen (maximummassa 3500 kg) met 
aanhangwagen (maximummassa 3500 kg): 90 km/u (alleen op 
autowegen en autosnelwegen). 
 
De maximumsnelheid van landbouwvoertuigen is afhankelijk van de 
inrichting van de weg en kan dus in bepaalde situaties lager zijn. 
Wettelijk gezien is deze echter 40 km/u. De exacte regelgeving hiervan 
wordt niet bevraagd. 
 

Deeltoets 3.5 

Personenauto 3.6 

Alle voertuigen die zich over de weg bewegen, staan ook wel eens stil. Als dit zomaar 
overal zou mogen, zou het een chaos worden. Daarom zijn er behoorlijk wat regels 
opgesteld om te bepalen waar je wel en niet mag stilstaan en parkeren. Door deze 
regels goed te kennen, voorkom je een hoop overlast en bekeuringen. 

 

 

Stilstaan en parkeren -Stilstaan 

 

Gebruikmaken van de openbare weg betekent niet alleen dat je erop 

rijdt, maar ook dat je erop parkeert of stilstaat. Er kunnen veel redenen 

zijn om stil te gaan staan. We onderscheiden hierin het vrijwillig stilstaan 

en het onvrijwillig stilstaan (stoppen). 

💬3.17 

📽3.18 

📖3.19 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 

 

 

Onvrijwillig stilstaan (stoppen) 
Onvrijwillig stilstaan (of stoppen) betekent dat je stilstaat uit 

verkeersnoodzaak. Bijvoorbeeld omdat je iemand voorrang moet 

verlenen of moet wachten voor een verkeerslicht, omdat je in de file 

staat, of omdat de brug open staat. 

 

De belangrijkste regel bij onvrijwillig stilstaan is dat je zo min mogelijk 

hinder veroorzaakt tijdens het stilstaan. Je mag geen wegen of paden 

blokkeren. Je mag bijvoorbeeld niet stilstaan op een kruispunt of 

overweg, een fietspad, fiets-/bromfietspad of oversteekplaats. Ook mag 

je je tijdens het stilstaan niet bevinden op het weggedeelte voor 

tegemoetkomend verkeer. 

 

Vrijwillig stilstaan 
Onder vrijwillig stilstaan valt het stilstaan om een passagier te laten in- 

of uitstappen, of om goederen te laden of lossen. Belangrijk bij dit laatste 

is dat de goederen wel van enig gewicht of enige omvang moeten zijn. 

De auto ergens neerzetten om een brief te posten valt hier niet onder. 

Voor het stilstaan mag je normaal gesproken beide zijden van de weg 

gebruiken, maar de rechterzijde van de weg heeft de voorkeur omdat dit 

meestal veiliger is. 

 

 

 

Stoppen om iemand voor te laten bij 
een 
voetgangers-oversteekplaats 
(zebrapad) 
valt onder onvrijwillig stilstaan. Dit is 
toegestaan en zelfs verplicht. 

Stoppen om een passagier te laten 
in- of 
uitstappen valt onder vrijwillig 
stilstaan. Dit 
is niet toegestaan hier omdat je 
binnen vijf 
meter van een oversteekplaats 
staat. 

 

 

 

 

 

Stilstaan is op de volgende plekken niet toegestaan: 

 

· Op een kruispunt of overweg. 

· Op een fietsstrook of op de rijbaan naast een fietsstrook. 

· Op een oversteekplaats of binnen een afstand van vijf meter 

daarvan. 

· In een tunnel. 

· Bij een bord bushalte ter hoogte van de geblokte markering of, als 

deze markering ontbreekt, op een afstand van minder dan 12 meter 

van het bord. 

Let op, hierop is één uitzondering: het stilstaan om direct passagiers 

te laten in- of uitstappen mag bij een bushalte wel. 

· Op de rijbaan naast een busstrook. 

· Naast een gele doorgetrokken streep, meestal te vinden op 

trottoirbanden. 

· Op plekken waar dit door borden is verboden. 

 

 

 

 

 

 

 

Ook mag je niet stilstaan op plaatsen waar je niet mag komen met jouw 

voertuig, zoals het trottoir, verdrijvingsvlakken, puntstukken en 

doelgroepstroken voor andere doelgroepen zoals een busstrook. 

 

 

 

Dit bord E-2 betekent 'verboden stil 
te 
staan'. Deze geldt niet voor de 
aanwezige 
parkeervakken en -havens. Hier 
stilstaan 
mag dus wel. 

Op een fietsstrook is zowel parkeren 
als 
stilstaan verboden. Dit geldt ook 
voor de 
rijstrook naast de fietsstrook. Hier 
stilstaan 
mag dus niet. 

Bord E-2 geeft een verbod aan om stil te staan aan 

die zijde van de rijbaan. Stilstaan is in dat geval wel 

toegestaan op plekken die daarvoor bedoeld zijn,  

zoals parkeervakken, parkeerstroken en -havens, of 

in de berm. 

 

 

 

 

 

Stilstaan en parkeren -Parkeren en plaatsen 
Sta je stil zonder verkeersnoodzaak, maar ben je ook niet aan het laden 

of lossen of een passagier aan het laten in- of uitstappen, dan valt dit 

onder parkeren. Sta je bijvoorbeeld te wachten op een passagier, dan 

ben je aan het parkeren, totdat deze passagier ook daadwerkelijk aan 

het instappen is. Sta je langs de kant van de weg om even te 

telefoneren, de kaart te controleren, de weg te vragen of even een 

berichtje te lezen, dan valt dit allemaal onder parkeren. 

 

 

Op alle plekken waar je niet mag stilstaan, mag je ook niet parkeren. 

Daarnaast is parkeren ook niet toegestaan op deze plekken: 

 

· Binnen vijf meter van een kruispunt. 

. Voor een inrit of een uitrit, ook niet als dit jouw eigen uitrit is. 

· Buiten de bebouwde kom op de rijbaan van een voorrangsweg, in de 

berm mag dus wel. 

· Naast een onderbroken gele streep, meestal te vinden op 

trottoirbanden. 

· Naast een ander geparkeerd voertuig waardoor je dubbel 

geparkeerd staat. 

· Op een door borden met een P aangegeven parkeerplaats buiten de 

parkeervakken, als deze vakken er zijn. 

· Binnen een erf buiten de parkeervakken. 

Parkeerhaven of parkeerstrook 
Langs de rijbaan gelegen verharding die is bestemd voor stilstaande 
of geparkeerde voertuigen. 
 
Parkeren 
Het laten stilstaan van een voertuig anders dan gedurende de tijd die 
nodig is voor en gebruikt wordt tot het onmiddellijk laten in- of 
uitstappen van passagiers of voor het onmiddellijk laden en lossen 
van goederen. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Daarnaast kan parkeren ook alleen toegestaan zijn onder bepaalde 

voorwaarden. Zo kan er een vergunning noodzakelijk zijn, of mag je 

alleen parkeren met een bepaald voertuig of op een bepaald tijdstip. 

 

 

 

 

 

 

Bord E-1 geeft een verbod aan om te parkeren aan die zijde van de 

rijbaan, of indien dit bord is uitgevoerd als een zone bord, binnen de hele 

zone aan beide zijden op de rijbaan. Parkeren is in dat geval wel 

toegestaan op plekken die daarvoor bedoeld zijn, zoals parkeervakken, - 

stroken en -havens, of de berm. 

 

 

 

Naast een gele onderbroken streep 
mag je 
niet parkeren. Laden en lossen, dus 
stilstaan, mag hier wel. 

Parkeren voor een uitrit is niet 
toegestaan. 
Stilstaan mag hier wel. 

 

 

 

E-9 
Alleen bestuurders met een 
vergunning mogen hier 
parkeren. 

E-8 
Alleen bestuurders van 
vrachtauto's mogen hier 
parkeren. 

E-4 
Parkeren mag hier alleen 
binnen de aangegeven 
tijdstippen. 

 

 

Parkeerplaatsen met aangegeven parkeervakken worden 
meestal aangegeven met het bord E-4. Als dit zo is, dan is 
het alleen toegestaan om binnen deze parkeervakken te 
parkeren. Buiten de vakken parkeren is verboden. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Parkeerschijfzone 
Via borden kan er ook een parkeerschijfzone worden aangegeven. Dit is 
een zone waarin je alleen mag parkeren op aangegeven 
parkeerplaatsen. Deze zijn te herkennen aan het bord met een P. Ook 
mag je parkeren op plaatsen voorzien van een blauwe streep. 
 
Sta je met een motorvoertuig op meer dan twee wielen naast zo'n 
blauwe streep geparkeerd, dan ben je verplicht om een parkeerschijf 
achter je voorruit te plaatsen. Deze mag niet achter een andere ruit dan 
de voorruit en moet goed zichtbaar zijn. 
 
Op de parkeerschijf geef je aan op welk tijdstip je bent begonnen met 
parkeren. Dit tijdstip mag je afronden naar boven op het eerstvolgende 
hele of halve uur. Je mag niet op een later tijdstip de parkeerschijf 
opnieuw instellen. Als de aangegeven maximale parkeerduur is 
verstreken, is langer parkeren niet meer toegestaan. 
 
 

E- 
Verboden te parkeren aan 
de zijde van de rijbaan waar 
het bord geplaatst is 

E-1 zonebord 
Verboden te parkeren aan 
beide zijden van de rijbaan 
binnen de hele zone. 

 

 

Je mag alleen naast deze blauwe 
streep 
parkeren als je gebruik maakt van 
een 
ingestelde parkeerschijf. 

Links de parkeerschijf, rechts het 
bord dat 
aangeeft dat je een 
parkeerschijfzone 

Let op! 
Stilstaan of parkeren op plekken waar dit gevaar of onnodige hinder 
veroorzaakt, is altijd verboden. 

Driewielig motorvoertuig 
Voertuig dat volgens het kentekenregister een driewielig motorrijtuig 
is. Bijvoorbeeld een trike. Dit is geen motorrijtuig met beperkte 
snelheid of gehandicaptenvoertuig. In tegenstelling tot wat de naam 
doet denken, kan een voertuig dat zo geregistreerd staat zelfs vier 
wielen hebben in plaats van drie. Denk hierbij aan een quad. 
 
Motorfiets 
Motorvoertuig op twee wielen met of zonder zijspan- of 
aanhangwagen. 

 

 

 

 

 

 

 
 

Gehandicaptenparkeerplaats 
Gehandicaptenparkeerplaatsen zijn bedoeld om ervoor te zorgen dat 
personen die slecht ter been zijn, dichtbij bepaalde locaties kunnen 
parkeren. Hier mag daarom ook alleen geparkeerd worden als dit 
parkeren verband houdt met het vervoer van een gehandicapte. 
 
Met de volgende voertuigen mag je parkeren op een 
gehandicaptenparkeerplaats: 
 
· Een gehandicaptenvoertuig. 
· Een motorvoertuig op meer dan twee wielen waarin een geldige 
gehandicaptenparkeerkaart duidelijk zichtbaar is aangebracht. 
· Een voertuig waarvoor deze gehandicaptenparkeerplaats 
gereserveerd is. Dit gebeurt meestal door middel van een onderbord 
met het kenteken van het voertuig erop. 
 

 
 
 
 
 
 

Soms is er sprake van een maximale parkeerduur, dit staat dan op het 
bord of op een onderbord aangegeven. In dat geval moet er ook een 
parkeerschijf ingesteld en goed zichtbaar geplaatst worden. Er hoeft in 
dat geval geen blauwe streep naast het vak aangebracht te zijn. 
 

 

inrijdt. De parkeerlimiet is hier 2 uur 
(2h). 

 

 

E-6 
Gehandicaptenparkeerplaat 
S 
 

E-6 met kenteken op 
onderbord 
Gehandicaptenparkeerplaat 
s alleen voor genoemd 
voertuig 

Bestuurders van gehandicaptenvoertuigen, of met een geldige 
gehandicaptenparkeerkaart, mogen op meer plekken parkeren dan 
andere bestuurders. 
 
· Binnen een parkeerschijfzone mogen ze overal parkeren en hoeven 
ze geen parkeerschijf te gebruiken. 
· Langs een gele onderbroken streep, binnen een erf buiten de 
vakken en bij bord E-1 mogen ze maximaal 3 uur parkeren. In dit 
geval moet er wel een parkeerschijf ingesteld worden. 

 

 

 

 

 

Plaatsen van fietsen, speedpedelecs, snor- en bromfietsen 
 
Bij deze groep spreken we niet over parkeren. Als je deze voertuigen 
ergens neerzet, hebben we het over 'plaatsen'. De regels en borden die 
gaan over parkeren zeggen niks over het plaatsen. 
 
Voor het plaatsen van deze voertuigen mag je gebruik maken van het 
trottoir, voetpad of de berm. Daarnaast mag je ook gebruik maken van 
plaatsen die duidelijk bedoeld zijn voor het plaatsen van fietsen, 
speedpedelecs, snor- en bromfietsen. 
 
Omdat brommobielen de verkeersregels moeten volgen van 
motorvoertuigen, gelden de regels voor het parkeren wel voor 
brommobielen. Zij moeten dezelfde regels volgen als bestuurders van 
personenauto's en mogen bijvoorbeeld niet op het trottoir parkeren. 
 

 
 
 
 
 

 

Deeltoets 3.6 

Personenauto 3.7 

Omdat je met een personenauto-rijbewijs ook met een lichte aanhangwagen mag rijden, 
is het goed om te weten welke afwijkende regels gelden voor personenauto’s met 
aanhangwagens. 

 

Rijden met een aanhangwagen 
Als je het rijbewijs haalt voor de personenauto, mag je hiermee ook 

rijden met een (lichte) aanhangwagen. Met zo'n combinatie zijn de regels 

soms net iets anders. 

 

Maximumsnelheid 
 

 

 

Verboden fietsen, 
speedpedelecs, brom- en 
snorfietsen te plaatsen aan 
deze kant van de weg. 

Verboden fietsen, 
speedpedelecs, brom- en 
snorfietsen te plaatsen 
binnen deze zone. 

💬3.20 

📽3.21 

 

 

 

 

 

De maximumsnelheid met een aanhangwagen achter je personenauto is 

bijna overal hetzelfde als met een personenauto, behalve op de autoweg 

en autosnelweg. Een personenauto met aanhangwagen mag zowel op 

de autoweg als op de autosnelweg nooit sneller dan 90 km/u. Als er op 

deze wegen een lagere snelheid staat aangegeven, dan geldt natuurlijk 

deze lagere snelheid. 

 

Plaats op de weg 
De plaats op de weg is hetzelfde als voor een personenauto zonder 
aanhangwagen. Echter, je mag met een combinatie langer dan zeven 
meter op de autosnelweg geen gebruikmaken van een andere rijstrook 
dan de twee meest rechts gelegen rijstroken. Omdat een combinatie van 
een personenauto en aanhangwagen al snel langer is dan zeven meter, 
geldt deze regel over het algemeen voor al deze combinaties. Daarnaast 
geldt deze regel ook voor alle vrachtauto's. 
 
Moet je om voor te kunnen sorteren wel op een andere rijstrook rijden 
dan de twee meest rechts gelegen rijstroken, dan is dit wel toegestaan. 
Houd er wel rekening mee dat je op een autosnelweg met een 
aanhangwagen valt onder het langzamere verkeer. Gebruik daarom 
zoveel mogelijk de rechterrijstrook voor de richting die je op wilt. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

 

Deeltoets 3.7 

 

 

 

 

 

Op de autosnelweg mag je met een 
combinatie langer dan 7 meter geen 
gebruik maken van deze rijstrook. De 
lesauto moet minimaal één strook naar 
rechts. 

In dit geval mag de combinatie wel op 
dezerijstrook rijden, als de bestuurder de 
aangegeven richting wil blijven volgen. 

💬3.22 

 

 

 

 

 

Toets gebruik van de weg 

💬3.23 

 

 

 

 

 

 

👍Gebruik van de weg 
23/25 VRAGEN. 
20 VEREIST 
B-C-B-C-A-B-A-B-A-A-B-A-B-B-C-C-B-B-B-A-A-B-B-80km/u-B 

 

 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 4.0 

Als je andere weggebruikers tegenkomt, moet je weten wie als eerste mag doorrijden of 
doorlopen. Hier zijn een aantal regels voor opgesteld. In dit deel wordt uitgelegd hoe je 
deze voorrangsregels toepast, en welke weggebruikers hier een uitzondering op zijn. 
 

Personenauto 4.1 

Als je deelneemt aan het verkeer, krijg je te maken met andere weggebruikers. Om 
ervoor te zorgen dat het direct duidelijk is wie het eerst mag en wie moet wachten, zijn er 
regels opgesteld. Zonder die regels zou het een rommeltje worden op de weg. Omdat je 
de regels binnen een korte tijd moet kunnen toepassen, is het belangrijk dat je ze goed 
kent. 
 

Gedrag op kruispunten 

Er zijn verschillende regels opgesteld voor als je op kruispunten ander 
verkeer tegenkomt. Belangrijk voor deze regels is dat je het verschil 
begrijpt tussen weggebruikers (al het verkeer, inclusief voetgangers) en 
bestuurders (al het verkeer zónder voetgangers). Daarnaast is het 
belangrijk dat je begrijpt wat het verschil is tussen verkeer op de 
kruisende weg en verkeer op dezelfde weg. 
 
 

 

 

 

 

 

 

 

Normaal kruispunt 

T-splitsing 

Y-splitsing 

Bajonetkruispunt 

 

4 Voorrang en voor laten gaan 

📽4.1 

📽4.2 

📖4.3 

Kruispunt 
Kruising of splitsing van wegen. Op een kruispunt is het mogelijk om 
van richting te veranderen. Daarmee wordt bedoeld dat je links of 
rechts kan afslaan. Kruispunten kunnen op allerlei verschillende 
manieren worden vormgegeven. 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 

 
 
 
 
 
 

 

 

Voorrang verlenen 
Als de voorrang op een kruispunt niet geregeld wordt door borden, 
verkeerstekens op het wegdek of verkeerslichten, spreken we van 
gelijkwaardige wegen. Op gelijkwaardige wegen verlenen bestuurders 
voorrang aan bestuurders van rechts. 
 
Je hoeft een voetganger dus geen voorrang te verlenen, want zij vallen 
niet onder de bestuurders. 
 

 

 

Ten opzichte van de witte lesauto 
is het 
gekleurde gedeelte de kruisende 
weg. 

Ten opzichte van de witte lesauto 
is het 
gekleurde gedeelte van de Y-
splitsing de 
kruisende weg. 

 

 

Al deze weggebruikers bevinden 
zich op 
dezelfde weg (gekleurde gedeelte). 

Op een rotonde geldt het 
rondlopende stuk 
weg als 'dezelfde weg'. 

Kruisende weg 
Dit is de weg die de weg waar jij je op bevindt kruist. Dit hoeft niet 
altijd in een hoek van 90 graden (haaks) te zijn. Het kan ook een weg 
zijn die schuiner aansluit op de weg waar jij je op bevindt, zoals bij 
een Y-splitsing. 

 

Dezelfde weg 
Dit is de weg waar jij je op bevindt. Verkeer dat zich op dezelfde weg 
bevindt nadert jou van achteren of van voren. Het maakt daarbij niet 
uit of dit voetgangers zijn op het trottoir of in de berm, of bestuurders 
van personenauto's op de rijbaan. Rijd je op een rotonde, dan is al het 
verkeer dat ook deze rotonde volgt, verkeer op dezelfde weg. 

 

Voorrang verlenen 
Het de betrokken bestuurders in staat stellen ongehinderd hun weg te 
vervolgen. Dit betekent dus dat de bestuurder die voorrang heeft, ook 
het idee moet hebben dat hij voorrang krijgt. Deze bestuurder moet 
ongehinderd door kunnen rijden. 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

Er zijn twee uitzonderingen op deze regel: 
 
· Bestuurders verlenen voorrang aan bestuurders van een tram. 
· Bestuurders op een onverharde weg verlenen voorrang aan 
bestuurders van links en rechts op een verharde weg. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

 

 

 

Voorrang geregeld door borden oftekens 
 
Als de voorrang op een kruispunt geregeld wordt door borden of 
verkeerstekens op het wegdek, dan vervalt de voorrangsregel dat 
bestuurders van rechts voorrang hebben. Er zijn verschillende borden die 
de voorrang regelen.  
 
 

 

 

De van rechtskomende fietser 
heeft 
voorrang op de lesauto. 

De van rechtskomende voetganger 
is geen 
bestuurder en moet daarom de 
lesauto voor 
laten gaan. 

 

 

De van rechtskomende lesauto 
moet de van 
linkskomende tram voorrang 
verlenen. 
 

De lesauto komt uit een 
onverharde weg en 
moet de bestuurder op de 
verharde weg 
voorrang verlenen. 

Haaientanden 
Voorrangsdriehoeken op het wegdek. Deze worden meestal met 
maar soms ook zonder bord B-6 gebruikt. In beide gevallen betekenen 
deze haaientanden dat je voorrang moet verlenen aan bestuurders op 
de kruisende weg. 

 

Voorrang krijgen - Voorrangsweg 
Bord B-1 geeft aan dat je op een voorrangsweg rijdt. 
Je moet voorrang krijgen van bestuurders op de 
kruisende wegen. Dit bord wordt binnen de 
bebouwde kom vóór en buiten de bebouwde kom ná 
ieder kruispunt herhaald. Op die manier kun je aan 
deze borden zien of je binnen of buiten de 
bebouwde kom rijdt. 
kijken. 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

Bord B-2 geeft het einde van de voorrangsweg aan. 
Na dit bord gelden weer de normale 
voorrangsregels. 
 
Voorrang krijgen - Voorrangskruispunt 
Bord B-3 geeft een voorrangskruispunt aan waarbij 
jij voorrang moet krijgen van de kruisende 
bestuurders. De dikke pijl geeft de weg weer waar jij 
je op bevindt. De twee dwarsstreepjes geven de 
zijstraten weer. Deze borden gelden alleen voor het 
eerstvolgende kruispunt. 
 
Bord B-4 geeft een voorrangskruispunt aan met 
maar één zijweg. Deze zijweg komt van links en 
moet voorrang verlenen aan jou. 
 
Bord B-5 geeft ook een voorrangskruispunt aan met 
één zijweg. Deze zijweg komt van rechts en moet 
voorrang verlenen aan jou. 
 
Voorrang verlenen 
Bord B-6 geeft aan dat je een voorrangsweg of 
voorrangskruispunt nadert vanaf een zijweg. Jij moet 
voorrang verlenen aan alle bestuurders op de 
kruisende weg. Bij dit bord is stoppen niet verplicht, 
als je op tijd kunt zien dat je het kruispunt veilig op 
kunt rijden. 
 
Bord B-7 geeft ook aan dat je een voorrangsweg of 
voorrangskruispunt nadert vanaf een zijweg. Jij moet 
voorrang verlenen aan alle bestuurders op de 
kruisende weg. Bij dit bord moet je echter altijd eerst 
stoppen, ook als je kunt zien dat er geen ander 
verkeer nadert. Deze borden worden vaak geplaatst 
op plekken waar óf slecht zicht is, óf vaak 
ongevallen gebeuren omdat bestuurders slecht 
kijken. 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
Het verschil tussen de laatste twee borden is dus dat je bij het 'STOP'- 
bord altijd moet stoppen. 
Daarnaast wordt het bord B-6 altijd gecombineerd met haaientanden en 
het bord B-7 met een stopstreep. 
 

 
 
 
 
 
 
 

 
Ook deze borden en tekens zijn alleen maar bedoeld voor bestuurders. 
Een voetganger doet niet mee in deze voorrangsregels. 
 

Voorbeelden 

 

 

 

 

Het bord B-6 wordt gecombineerd 
met 
haaientanden. 

 
Het bord B-7 wordt gecombineerd 
met een 
stopstreep. 
. 

Bij het naderen van bord B-6 en 
haaientanden, moet je voorrang 
verlenen aan bestuurders op de 
kruisende weg. In dit geval komt er 
een paard en wagen van links op 
de kruisende weg. De lesauto moet 
deze bestuurder voor laten gaan. 

 

In dit geval nadert de lesauto ook 
haaientanden. De voetganger op 
de kruisende weg moet wachten 
op de lesauto. De lesauto hoeft bij 
de haaientanden alleen 
bestuurders voorrang te verlenen 
en geen voetgangers. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deeltoets 4.1 

Personenauto 4.2 

Als je gaat afslaan op kruispunten, heb je met veel meer weggebruikers te maken dan 
wanneer je rechtdoor rijdt. Zo moet je bij het afslaan veel meer rekening houden met 
voetgangers. Mochten ze als je rechtdoor reed meestal niet voorgaan, zodra je gaat 
afslaan mogen ze wél voor. Zorg dus dat je de regels goed kent. 

Gedrag bij afslaan 

Wil je niet rechtdoor rijden op een kruispunt, maar links of rechts afslaan, 
dan heb je met nog een aantal verkeersregels te maken. Je moet in dat 
geval veel meer andere weggebruikers voor laten gaan dan bij gewoon 
rechtdoor rijden. Houd hierbij ook rekening met weggebruikers in de 
dode hoek. 
 

Ook hier moet de voetganger 
wachten op de lesauto. Deze 
nadert een stopbord met 
stopstreep. In verband met het 
stopbord moet de lesauto wel 
stoppen, maar mag daarna direct 
weer wegrijden als er geen 
bestuurders van links of rechts 
komen. Een voetganger is geen 

 

Een trambestuurder heeft op een 
gelijkwaardig kruispunt altijd 
voorrang. Zodra er borden en 
tekens zijn die de voorrang regelen, 
moet de trambestuurder deze 
opvolgen. In dit geval moet de 
trambestuurder dus wachten op de 
lesauto. 

 

💬4.4 

📽4.5 

📖4.6 

 

 

 

 

 

 

 
 

 
 
 
 
 
 

Voor laten gaan 
Eenmaal op het kruispunt gelden de volgende regels: 

 

· Je moet rechtdoorgaand verkeer dat jou tegemoetkomt op dezelfde 

weg voor laten gaan. Dus ook voetgangers! 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

· Je moet rechtdoorgaand verkeer dat zich naast jou of vlak achter jou 
bevindt voor laten gaan. Dus ook voetgangers! 
 

 

Buiten het gekleurde gedeelte is niet te overzien via de spiegels, maar moet je zien door je hoofd te draaien. 

 

 

De bestuurder van de lesauto moet 
de 
voetganger voor laten gaan. Het 
trottoir 
hoort immers ook bij de weg. 

De bestuurder van de lesauto moet 
de 
fietser voor laten gaan. Deze 
bevindt zich, 
ook op een losliggend fietspad, op 
dezelfde 
weg als de lesauto. 
. 

Dode hoek 
Het gebied naast en schuin achter het voertuig dat je niet via de 
spiegels kunt overzien. Dit gebied is alleen (en soms maar deels) te 
overzien door je hoofd te draaien en goed naast en schuin achter je te 
kijken. Bij grotere voertuigen zijn de dode hoeken ook groter en komen 
hier meer dode hoeken bij, zoals recht achter en vlak voor het 
voertuig. 
 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

· Willen tegemoetkomende bestuurders dezelfde weg inrijden als jij, 
dan gaat de bestuurder die rechts afslaat voor de bestuurder die links 
afslaat. Dit wordt ook wel omschreven als 'korte bocht gaat voor 
lange bocht'. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

· Een afslaande tram mag voor op al het verkeer dat de 
trambestuurder van voren nadert of naast of schuin achter de tram 
rijdt. 
 

 
 
 
 
 
 
 

Afbuigende voorrangsweg 
Sommige voorrangswegen lopen niet rechtdoor, maar buigen af. Deze 
afbuigende voorrangswegen moeten gezien worden als de doorgaande 
weg. Als je van deze weg af gaat, is er sprake van afslaan. Pas dan 
komen de regels 'rechtdoorgaand verkeer gaat voor afslaand' en 'korte 
bocht gaat voor lange bocht' om de hoek kijken. 
 
Dit kan verwarrend zijn, omdat er wel een bocht in de weg zit. Probeer in 
je hoofd de hele voorrangsweg te zien als een rechte weg, met een (of 

 

 

De fietser naast de lesauto gaat 
rechtdoor 
en mag voor op de lesauto. 

De voetganger gaat rechtdoor op 
dezelfde 
weg als de lesauto. De voetganger 
mag 
daarom voor op de lesauto.. 

 

 

De lesauto heeft de korte bocht. 
De 
bestuurder van de blauwe auto 
moet de 
lesauto voor laten gaan. 

De bestuurder van de vrachtauto 
mag voor 
op de lesauto. De vrachtauto heeft 
de korte 
bocht. 
 

 

 

Een afslaande tram mag altijd 
voor. De 
lesauto moet in dit geval wachten. 
 

Het maakt daarbij niet uit of de 
tram van 
voren of van achteren nadert. Ook 
hier mag 
de tram eerst. 

 

 

 

 

 

meerdere) zijwegen. De bestuurders op de afbuigende voorrangsweg 
zijn vanaf de zijweg gezien, kruisende bestuurders. Zij hebben daarom 
voorrang op de bestuurders uit de zijweg. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
 
Ondanks dat het 

niet onder afslaan valt als je op de afbuigende 
voorrangsweg blijft rijden, wordt er wel van je verwacht dat je in dat 
geval richting aangeeft. Het is voor de andere weggebruikers dan 
duidelijk dat je op deze weg blijft rijden. 
 
Afbuigende voorrangswegen worden meestal aangegeven met 
onderborden onder het bord 'voorrangsweg' of 'voorrangskruispunt'. Op 
deze borden staat de dikke streep voor de afbuigende voorrangsweg en 
de dunne streep of strepen voor de zijwegen die voorrang moeten 
verlenen. 
 

 
 
 
 
 
 
 

Deeltoets 4.2 

 

Als je een afbuigende voorrangsweg tegenkomt, probeer deze dan in je hoofd 'recht te 
trekken' en pas daarna de voorrangsregels toe. De afbuigende weg moet gezien worden 
als de doorgaande weg. Bij deze twee situaties is de voorrang gelijk, de motorrijder mag 
voor op de auto omdat deze op de voorrangsweg rijdt. 

 

 
Ook in deze twee situaties zijn de regel voor voor laten gaan gelijk. De fietser mag in beide 
situaties voor. De fietser is hier het 'rechtdoorgaande verkeer' ondanks dat het lijkt alsof 
deze in de eerste situatie juist afslaat. Maar de fietser blijft de voorrangsweg volgen, net 
als in de tweede situatie. De bestuurder van de lesauto slaat in beide situaties af. 
 

 

 

B-1 met onderbord 
Afbuigende voorrangsweg naar 
links met 
twee zijstraten 

B-4 met onderbord 
Afbuigend voorrangskruispunt naar 
rechts 
met één zijstraat 

💬4.7 

 

 

 

 

 

Personenauto 4.3 

In het verkeer moet je rekening houden met kwetsbare verkeersdeelnemers. De 
belangrijkste groep kwetsbare verkeersdeelnemers zijn de voetgangers. Voetgangers die 
blind of slechtziend zijn of zich moeilijk voortbewegen, worden extra beschermd met 
aanvullende regels. 

 

Kwetsbareverkeersdeelnemers 
Onder de kwetsbare verkeersdeelnemers vallen voetgangers, maar ook 
blinden, slechtzienden en mensen die zich moeilijk voortbewegen. 
 

Voetgangersoversteekplaats 
Bij een voetgangersoversteekplaats (ook wel zebrapad genoemd) ben je 
als bestuurder verplicht om voetgangers die oversteken of kennelijk 
willen gaan oversteken, voor te laten gaan. Ook bestuurders van een 
gehandicaptenvoertuig die zich via een voetgangersoversteekplaats 
verplaatsen van het ene trottoir of voetpad naar het andere moet je voor 
laten gaan. Zij vallen in dat geval onder de categorie voetgangers. 
 

 
 
 
 
 

 

 

Laat duidelijk merken dat je van plan bent om te stoppen. Rem niet pas 

op het laatste moment. Laat op tijd je gas los en rem vast lichtjes. Zo laat 

je het verkeer achter jou weten dat je gaat remmen en misschien wel 

gaat stoppen. 

 

 

 

 

De voetganger mag voor op de 
lesauto 
omdat deze oversteekt bij een 

 
De persoon in het 
gehandicaptenvoertuig 
valt in dit geval onder de voetgangers 
en 

📽4.8 

Indien er verkeerslichten bij de oversteekplaats staan, gaan deze 
verkeerslichten boven de verkeerstekens. Voetgangers moeten in dat 
geval gewoon wachten bij rood licht. 

 

 

 

 

 

Blinden en zich moeilijk voortbewegende personen 
Is er geen voetgangersoversteekplaats, dan hoef je een voetganger die 

kennelijk wil gaan oversteken niet voor te laten gaan. Er zijn echter twee 

uitzonderingen: 

 

· Blinden of slechtzienden herkenbaar aan een blindenstok (witte stok 

met één of meer rode ringen). 

· Personen die zich moeilijk voortbewegen, te herkennen aan 

bijvoorbeeld een rollator of stok. 

 

Deze twee groepen moet je voor laten gaan als ze willen oversteken, 

ongeacht waar ze dit doen. Personen die zich voortbewegen door 

middel van een rolstoel, vallen niet onder deze uitzondering. Zij vallen 

niet onder de term 'zich moeilijk voortbewegende personen'. 

 

 

 

 

 

 

 

 

In- of uitritconstructie 
 

Een inritconstructie is hetzelfde als een uitritconstructie. Welk woord je 

gebruikt is afhankelijk van of je zo'n constructie in- of uitrijdt. 

 

In- en uitritconstructies worden onder andere gebruikt bij het begin en 

einde van een erf. Maar ook bij de ingang van een parkeerterrein kun je 

ze vinden. Ze zijn niet altijd goed te herkennen. De meeste in- en 

 

 

Een persoon met een rollator of 
looprek valt 
onder de noemer 'zich moeilijk 
voortbewegende personen' en mag 
daarom 
voor op de lesauto. 

Een persoon in een rolstoel valt niet 
onder 
de noemer 'zich moeilijk 
voortbewegende 
personen' en mag daarom niet voor 
op de 
lesauto. 

 

 

 

 

 

uitritconstructies zijn zo vormgegeven dat je over het trottoir moet rijden 

om een andere weg of een parkeerplaats op te draaien. De trottoirtegels 

lopen door op een in- en uitritconstructie. De trottoirrand is ter hoogte 

van de constructie verlaagd om te zorgen dat je er makkelijker overheen 

kunt rijden. 

 

Bij in- en uitritconstructies moet je al het overige verkeer, dus ook 

voetgangers, voor laten gaan. Dit geldt zowel bij het inrijden als bij het 

uitrijden. Soms wil je tegelijk met een andere bestuurder over de 

constructie heenrijden. Bijvoorbeeld omdat de ene bestuurder deze wil 

inrijden en de andere hem wil uitrijden. Omdat de meeste in- en 

uitritconstructies niet heel breed zijn, laat je de uitrijdende bestuurder 

voorgaan. 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deeltoets 4.3 

 

 

De voetganger loopt over de 
uitritconstructie en mag daarom voor op de 
lesauto. 

 
In dit geval is het verstandig de uitrijdende 
bestuurder voor te laten gaan. Dan kun je 
makkelijker de inrit inrijden. 
 

De meeste erven hebben een in- en uitgang die 
is vormgegeven als een in- of uitritconstructie. In 
dat geval moet je al het overige verkeer voor 
laten gaan bij het in- en uitrijden van het erf. 
Ontbreekt de in- of uitritconstructie, dan gelden 
de normale voorrangsregels. 
 
De regel dat je al het verkeer voor moet laten 
gaan, heeft dus niks te maken met het erf zelf, 
maar alleen met de in- en uitritconstructie. 

💬4.9 

 

 

 

 

 

Toets Voorrang en voor laten gaan 

 

💬4.10 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

👍Voorrang en voor laten gaan 
17/20 VRAGEN. 
16 VEREIST 
 
321-A-A-A-A--1[]-213-4321(!)-A[]-123-1423-A-A(!)-14-B-1[][]-B-[]2-[]2-A[!] 
 

 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 5.0 

Naast de standaard situaties en regels, kom je in het verkeer ook situaties tegen die net 
iets anders zijn. Dit kunnen situaties zijn met bijzondere weggebruikers die niet onder 
bepaalde regels vallen. Of je rijdt over een weg waar extra regels gelden. Daarnaast kan 
het zijn dat je zelf een bijzondere manoeuvre moet uitvoeren. In al deze gevallen moet je 
zorgen dat je niet verrast wordt, en weet hoe je moet handelen. 
 

Personenauto 5.1 

Naast de standaard verkeersregels, kunnen er op specifieke wegen ook nog aanvullende 
regels gelden. Zo zijn de regels op een autosnelweg anders dan die op een erf. Omdat 
deze regels niet op borden langs de weg staan, zul je ze uit je hoofd moeten kennen. 
 

Bijzondere wegen 

Tijdens het rijden op de openbare weg kom je verschillende wegen 
tegen. Sommige zijn breder en andere juist smaller. Daarnaast kan en 
mag je op de ene weg veel sneller rijden dan op de andere weg. Op een 
aantal wegen gelden aangepaste regels. 
 
De belangrijkste bijzondere wegen met aangepaste regels zijn: 

 
 
 
 
 
 

Autosnelweg en autoweg 
De maximale snelheid op een autosnelweg is 130 km/u en op een 
autoweg 100 km/u. Op deze wegen is het gevaarlijk om veel langzamer 
te rijden. Daarom mogen niet alle voertuigen op deze wegen rijden: 
 
· Alleen motorvoertuigen die minimaal 50 km/u kunnen en mogen 
rijden, mogen gebruik maken van de autoweg. 

 

 

 

Autosnelweg 

Autoweg 

Erf 

5 Bijzondere wegen, weggedeelten, weggebruikers en manoeuvres,  

📽5.1 

📽5.2 

📖5.3 

 

 

 

 

 

· Alleen motorvoertuigen die minimaal 60 km/u kunnen en mogen 
rijden, mogen gebruik maken van de autosnelweg. 
 
Je mag dus niet met een bromfiets op een autoweg of autosnelweg 
rijden. Ook niet als deze opgevoerd is en daarom 50 of 60 km/u kan. 
Want met een bromfiets mag je maar maximaal 45 km/u rijden. Ook als 
een personenauto door technische problemen niet harder kan dan 40 
km/u, mag deze de autoweg en autosnelweg niet op. Ook al mag de 
auto sneller dan 60 km/u rijden. 
 
 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
Er geldt dus geen minimale snelheid 

op een autoweg of autosnelweg 
zelf. De snelheid die je hoort te rijden op een autosnelweg of autoweg 
hangt vooral af van de drukte en de snelheid van de rest van het verkeer. 
 
Op een rustige autosnelweg rijdt iedereen normaal tussen de 80 en 130 
km/u. Ga je met je personenauto daar tussen rijden met een snelheid van 
60 km/u, dan ben je een gevaar op de weg. Door artikel 5 van de 
Wegenverkeerswet is dit niet toegestaan. 
 
Er zijn ook een aantal andere regels gemaakt om het veilig te houden op 
de autosnelweg en autoweg. Zo mag je niet: 
 
· keren of achteruitrijden; 
· stilstaan op de rijbaan (onvrijwillig stilstaan door file mag wel); 
· rijden of stilstaan op de vluchtstrook, een vluchthaven of in de berm, 
behalve in noodgevallen. 

 

 

Veel autowegen zijn te herkennen aan 
de 
groene asstreep, de streep op het 
midden 

Autosnelwegen bestaan uit meerdere 
rijstroken en hebben (bijna) altijd een 

Op de autoweg en autosnelweg gelden de wettelijke 
maximumsnelheden van respectievelijk 100 km/u en 130 km/u. Deze 
gelden tenzij er een lagere snelheid aangegeven is. 
Dit betekent dat als er borden langs de weg staan die een lagere 
snelheid aangeven, deze lagere snelheid geldt. Dit is momenteel het 
geval op de autosnelwegen, hier geldt overdag (tussen 6:00 en 19:00 

 

 

 

 

 

 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

Een andere regel op de autosnelweg is, dat je niet overal mag rijden met 
een voertuigcombinatie (bijvoorbeeld een personenauto met 
aanhangwagen) van meer dan zeven meter. Je mag dan alleen rijden op 
de twee meest rechts gelegen rijstroken. Behalve als je een andere 
rijstrook moet gebruiken om te kunnen voorsorteren. Deze regel geldt 
ook voor bestuurders van een vrachtauto. 
 

Spitsstrook 
Op de autosnelweg krijg je regelmatig te maken met spitsstroken. Dit 
kan een extra strook zijn aan de linkerkant van de rijbaan, maar het kan 
ook zijn dat de vluchtstrook in gebruik is als extra rijstrook. Aan borden 
naast de weg en matrixborden boven de rijstroken is te zien of deze 
spitsstrook wel of niet geopend is. Zie je een rood kruis boven een 
rijstrook? Dan mag je niet over deze strook rijden. Let ook op de 
maximumsnelheid. Deze kan wijzigen zodra de spitsstrook geopend is. 
 

 
 
 
 
 
 

 

 

Erf 
 
Vaak wordt gedacht dat op een erf de voetgangers altijd voor mogen. 

 

 

Keren is op een autoweg niet 
toegestaan en 
daarnaast levensgevaarlijk. 

Achteruitrijden mag niet op een 
autoweg of 
autosnelweg. Ook niet als je dit op de 
vluchtstrook doet. Hier mag je niet 
komen 
behalve in noodgevallen. 

 

 

 

Spitsstrook open 

Spitsstrook vrijmaken 

 
Einde spitsstrook 

Zie Video: Spitsstroken 
(c) Film in opdracht van Rijkswaterstaat. 
 

 

 

 

 

 

Dit is niet het geval. Binnen een erf gelden dezelfde voorrangsregels als 
op normale wegen. Bij een erf worden de in- en uitgangen meestal 
vormgegeven als een inrit- of uitritconstructie. Bij het inrijden van een 
inritconstructie en bij het uitrijden van een uitritconstructie moeten 
bestuurders al het andere verkeer voor laten gaan. Hieronder vallen ook 
voetgangers. 
 

 
 
 
 
 
 
 

Binnen een erf zijn er wel een paar andere regels: 
 
· Voetgangers mogen de weg over de hele breedte gebruiken. Zij 
hoeven dus niet aan de kant te lopen. Dit is omdat er binnen een erf 
geen trottoirs zijn. 
. De maximumsnelheid voor bestuurders is 15 km/u. 
· Bestuurders van een motorvoertuig mogen alleen parkeren op 
plekken die als parkeerplaats zijn aangegeven. Dat is meestal door 
een bord met een P, of door een P op het wegdek. Buiten de vakken 
parkeren mag dus niet. 

 
 
 
 
 
 
 

 

Rotondes 

Een rotonde is een bijzonder kruispunt. Het bestaat uit een rondlopende 

doorgaande weg met een aantal zijstraten. De rijrichting is altijd tegen 

de klok in. De verkeersregels op rotondes zijn hetzelfde als op een 

kruispunt. Ook hierbij hangt het af van of er wel of geen borden staan, 

hoe de voorrang geregeld is. 

 

 

Erf 

Einde erf 

 

 

 

 

Op een erf mogen voetgangers de 
weg over 
de volledige breedte gebruiken. 

De meeste erven rijd je in en uit via 
een 
inrit- of uitritconstructie. 

📖5.4 

 

 

 

 

 

 

Als er geen borden staan dan geldt de regel dat bestuurders van rechts 

voorrang hebben. Bestuurders op de rotonde moeten in dat geval 

bestuurders die de rotonde oprijden voorrang verlenen. Dit komt niet veel 

meer voor. Bij de meeste rotondes is de voorrang geregeld door 

voorrangsborden en tekens op het wegdek. 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 

Bij de meeste rotondes staan er wel borden die de voorrang regelen. 
Nader je een rotonde dan staat hier meestal bord B-6: 'verleen voorrang 
aan bestuurders op de kruisende weg'. Ook staan er bijna altijd 
haaientanden op de weg. Bestuurders die de rotonde volgen hebben in 
dat geval voorrang op bestuurders die de rotonde op willen rijden. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 
 
Het verlaten van een rotonde moet je zien als rechts afslaan. Je moet 
daarom op tijd richting aangeven als je de rotonde wilt verlaten. Ook 
moet je verkeer dat dezelfde weg (dus de rotonde) blijft volgen, voor 
laten gaan. Hieronder vallen fietsers en snorfietsers, maar ook 
voetgangers. 

 

 

Op deze rotonde is de voorrang niet 
geregeld door borden. Bestuurders 
van 
rechts, dus de bestuurders die de 
rotonde 
oprijden, hebben voorrang op de 
bestuurders die op de rotonde rijden. 
 

Op deze rotonde is de voorrang wel 
geregeld door borden (B-6). 
Bestuurders op 
de rotonde hebben voorrang. Dit geldt 
ook 
voor het vrijliggende fietspad. 
 

 

 

B-6 
Verleen voorrang aan 
bestuurders op de kruisende 
weg 

D-1 
Rotonde, verplichte 
rijrichting 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 

 
Bij sommige rotondes doen de (snor)fietsers en voetgangers niet mee op 
de rotonde. De fietspaden liggen dan verder weg van de rotonde. Ze 
lopen niet rond en buigen af van de rotonde. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Waar het fietspad en voetpad of trottoir de weg kruist, moet dit gezien 
worden als een apart kruispunt. Meestal heeft het fietspad in dat geval 
bord B-6 en haaientanden. Verlaat je de rotonde, dan hoef je in dat geval 
de (snor)fietsers en voetgangers niet voor te laten gaan. 
 
Een rotonde kan ook uitgevoerd zijn als een rotonde met meerdere 
rijstroken. De meeste nieuwe rotondes worden in dat geval 
vormgegeven als 'turborotonde'. Dit is een rotonde in spiraalvorm 
waarbij je, door in het begin de goede rijstrook te kiezen, vanzelf op de 
goede plek de rotonde weer kunt verlaten. Het op tijd kiezen van de 
rijstrook is hierbij wel belangrijk. Vaak kun je op de rotonde zelf niet meer 
wisselen. 
 

 

 

Bij het verlaten van de rotonde 
moet je de 
voetganger wel voor laten gaan, hij 
blijft de 
rotonde volgen die jij verlaat. 

Bij het oprijden van een rotonde 
hoef je de 
kruisende voetganger niet voor te 
laten 
gaan. Dit is immers geen 
bestuurder. 

 

 

Op deze rotonde doen de fietsers 
niet mee 
in de voorrang van de rotonde. Zij 
moeten 
voorrang verlenen bij het 
oversteken. 

De overstekende fietser moet 
wachten op 
de lesauto die de rotonde verlaat. 
De fietser 
bevindt zich niet op de rotonde. 
 

 

 

Deze rotonde bestaat uit meerdere 
rijstroken. Als je driekwart wilt, 
moet je op 
de rotonde op de binnenste strook 
beginnen 
en halverwege op de rotonde 
opschuiven 

 
Deze rotonde is vormgegeven als 
een 
turborotonde met meerdere 
rijstroken. Kies 
je voor de rotonde de juiste 
rijstrook, dan 

 

 

 

 

 

 
 
 

 
 
 
 
 
 
Op de toeleidende weg naar de turborotonde staan er meestal pijlen op 
het wegdek die aangeven welke rijstrook je moet nemen voor welke 
richting 
 

 

LinksafㆍLinksafenrechtdoorㆍLinksaf,rechtdoorenrechtsafㆍRechtdoorㆍRechtdoore
nrechtsafㆍRechtsaf 
 
 
 

 

 

Deeltoets 5.1 

Personenauto 5.3 

Autorijden bestaat niet alleen uit rechtdoor rijden en afslaan. Je moet ook wel eens 
handelingen uitvoeren zoals keren, achteruitrijden of parkeren. Deze handelingen 

naar de buitenste strook. 

hoef je op de rotonde niet meer te 
wisselen 
van rijstrook. 
 

 

 

 

 

 

Normaal kruispunt 

T-splitsing 

Y-splitsing 

Bajonetkruispunt 

 

Op de autoweg en autosnelweg gelden de wettelijke 
maximumsnelheden van respectievelijk 100 km/u en 130 km/u. Deze 
gelden tenzij er een lagere snelheid aangegeven is. 
Dit betekent dat als er borden langs de weg staan die een lagere 
snelheid aangeven, deze lagere snelheid geldt. Dit is momenteel het 
geval op de autosnelwegen, hier geldt overdag (tussen 6:00 en 19:00 

💬5.5 

📽5.6

 

 

 

 

 

worden bijzondere manoeuvres genoemd. Omdat je afwijkt van jouw rijlijn, of iets 
anders gaat doen dan anderen van je verwachten, moet je hierbij al het overige verkeer 
voor laten gaan. 

 

Bijzondere manovures 

Tijdens het rijden moet je af en toe een bijzondere manoeuvre uitvoeren. 

Onder de bijzondere manoeuvres vallen: 

 

· Wegrijden 

Hiermee bedoelen we het wegrijden nadat je hebt geparkeerd of 

bijvoorbeeld aan de kant van de weg hebt stilgestaan. Ook wegrijden 

uit een parkeervak valt hieronder. 

· Achteruitrijden 

Het naar achteren bewegen van het voertuig. 

. Het in- of uitrijden van een inrit- of uitritconstructie 

Een inrit- of uitritconstructie is te herkennen aan een doorlopend 

trottoir met verlaagde trottoirbanden of uitritblokken. Je moet als het 

ware over het trottoir heen rijden. De bestuurder die de uitrit uitrijdt 

gaat bij voorkeur voor op de bestuurder die hem inrijdt. 

· Keren 

Het draaien van het voertuig om in de tegengestelde richting terug te 

rijden. 

· Invoegen 

Vanaf de invoegstrook de doorgaande rijbaan oprijden. 

· Uitvoegen 

Vanaf de doorgaande rijbaan de uitrijstrook oprijden. 

· Van rijstrook wisselen 

Een zijdelingse verplaatsing waarbij je van de ene rijstrook naar de 

naastgelegen rijstrook opschuift. 

📖5.7 

 

 

 

 

 

Voor laten gaan 
Bij het uitvoeren van een bijzondere manoeuvre moet je het andere 
verkeer voor laten gaan. Wil jij bijvoorbeeld een inrit inrijden dan mag je 
hierbij geen voetgangers hinderen. Het maakt niet uit of ze op dat 
moment op het trottoir of op de rijbaan lopen. 
Ook bij het wegrijden, achteruitrijden, keren, invoegen, uitvoegen en van 
rijstrook wisselen, moet je het andere verkeer voor laten gaan. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

Soms moet je van je lijn afwijken (belangrijke zijdelingse verplaatsing). 
Bijvoorbeeld omdat je om iets heen moet of tussen een wegversmalling 
door moet. In dat geval moet je tegemoetkomend verkeer voor laten 
gaan. Moet je allebei van je lijn afwijken, dan regel je onderling wie voor 
mag. In veel van deze gevallen staan er borden die regelen wie voor 
mag. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

Als je elkaar voorbij moet rijden op een smalle weg, kan het zijn dat 
iemand de berm in moet. Houd er rekening mee dat zwaardere 
voertuigen zoals vrachtauto's en personenauto's met aanhangwagens, 
de berm niet in kunnen. Ze lopen dan teveel risico op wegzakken of zelfs 
omvallen van de voertuigen. In dat geval moet de andere bestuurder 
ruimte maken zodat jullie elkaar voorbij kunnen rijden. 
 
Bij gecombineerde invoeg- en uitrijstroken (weefstroken) is het het beste 

 

 

Als de lesauto achteruit wil rijden, 
moet 
deze de voetganger voor laten 
gaan. 

De lesauto heeft het obstakel aan 
zijn kant 
en moet van zijn lijn afwijken om 
deze 
voorbij te rijden. Daarom mag de 
fietser 
voor op de lesauto. 

 
 
 

 

 

 

F-5 
Als je dit bord ziet mag het 
tegemoetkomende verkeer 
eerst. Dit bord geldt alleen 
voor bestuurders! 

F-6 
Als je dit bord ziet moeten 
tegemoetkomende 
bestuurders jou voor laten 
gaan, ook als je een 
voetganger bent. 

 

 

 

 

 

dat de uitrijdende bestuurder voorgaat op de invoegende bestuurder. 
Deze heeft vaak meer snelheid. 
 

 

 

 

 

 

 

Richting aangeven 
Om te zorgen dat het andere verkeer weet wat jij van plan bent, is het 

verplicht om richting aan te geven bij: 

 

· Wegrijden 

· Inhalen van andere motorvoertuigen 

· Invoegen 

· Uitvoegen 

· Rijstrook wisselen 

· Belangrijke zijdelingse verplaatsingen 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

De vrachtauto kan niet de berm in 
om uit te 
wijken. De lesauto kan dit wel en 
moet de 
vrachtauto ruimte geven. 

Beide auto's willen van rijstrook 
wisselen. 
Wie voor mag moeten ze onderling 
regelen, 
maar het heeft de voorkeur dat de 
uitvoegende bestuurder voorgaat. 
 

 

 

 

 

 

 

Richting aangeven bij het inhalen van een fietser of bromfietser is niet 

verplicht, omdat dit geen motorvoertuigen zijn. Maar als je hiervoor een 

belangrijke zijdelingse verplaatsing moet uitvoeren, moet het weer wel. 

 

 

Belangrijke aandachtspunten 
Bij het uitvoeren van een bijzondere manoeuvre zijn een aantal dingen 
belangrijk: 
 
· De manoeuvre moet zo kort mogelijk van duur zijn. 
· De manoeuvre moet zo min mogelijk hinder veroorzaken voor het 
andere verkeer. 
· De verkeersveiligheid mag niet in gevaar gebracht worden. 
· Op de plek waar je de bijzondere manoeuvre uitvoert, moet dit 
toegestaan zijn. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

C-3 
Eénrichtingsweg, hier mag 
je niet keren of 
achteruitrijden. 

F-7 
Keerverbod 
 

Belangrijke zijdelingse verplaatsing 
Dit is dat je zo ver naar links of naar rechts moet opschuiven dat het 
voor de veiligheid van ander verkeer belangrijk is dat ze dit van te 
voren weten. 

 

Richting aangeven is bedoeld om duidelijk te maken wat je gaat doen. 
Gebruik het niet om anderen te dwingen jou ertussen te laten of voor 
te laten gaan! 

Het uitvoeren van bijzondere manoeuvres mag alleen op plekken waar 
dit toegestaan is. Zo mag je op de autosnelweg en autoweg niet 
keren, stilstaan of achteruitrijden. Achteruitrijden en keren in een 
éénrichtingsweg is ook verboden. Daarnaast kan keren ook door een 
bord (F-7, keerverbod) verboden zijn. 

 

 

 

 

 

Wegrijdende bus 
Bestuurders moeten normaal gesproken bij het wegrijden al het andere 

verkeer voor laten gaan. Op deze regel is één uitzondering: Bestuurders 

zijn verplicht om een bestuurder van een autobus voor te laten gaan, die 

binnen de bebouwde kom aangeeft weg te willen rijden bij de bushalte. 

 

Dit geldt alleen als deze buschauffeur dit met zijn richtingaanwijzer 

aangeeft. Het maakt hierbij niet uit of het gaat om een touringcar of 

lijnbus, dit geldt voor alle autobussen. Buiten de bebouwde kom geldt dit 

niet en moet hij gewoon wachten. 

 

 

 

 

 

 

 

 

In- en uitstappende passagiers 
Er bestaan tram- of bushalte waarbij de passagiers midden op de weg 

moeten in- of uitstappen. Let dan op of er een vluchtheuvel of 

middenberm is waarop de passagiers kunnen wachten. Is dit niet zo, 

dan moet je de passagiers voor laten gaan bij het oversteken van de 

rijbaan. Is er wel een vluchtheuvel of berm, dan hoef je ze niet voor te 

laten gaan. 

 

 

 

De lesauto moet de touringcar voor 
laten 
gaan omdat deze aangeeft weg te 
willen 
rijden bij een bushalte binnen de 
bebouwde 
kom. 

De lesauto hoeft de lijnbus niet 
voor te laten 
gaan omdat deze buiten de 
bebouwde kom 
wil wegrijden bij een bushalte. 
Binnen de 
bebouwde kom moet dit wel. 
 

 

 

De trampassagiers hebben geen 
mogelijkheid om op een 
vluchtheuvel te 

 
In deze situatie is er een 
vluchtheuvel 

 

 

 

 

 

 

 

 

In- en uitstappende passagiers 
Er bestaan tram- of bushalte waarbij de passagiers midden op de weg 

moeten in- of uitstappen. Let dan op of er een vluchtheuvel of 

middenberm is waarop de passagiers kunnen wachten. Is dit niet zo, 

dan moet je de passagiers voor laten gaan bij het oversteken van de 

rijbaan. Is er wel een vluchtheuvel of berm, dan hoef je ze niet voor te 

laten gaan. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Deeltoets 5.2 

 

wachten. De bestuurder van de 
lesauto 
moet ze daarom voor laten gaan. 

aanwezig waarop de passagiers 
kunnen 
wachten. Daarom mag de 
bestuurder van 
de lesauto doorrijden. 
 

 

 

 
de trampassagiers hebben geen 
nogelijkheid om op een 
vluchtheuvel te 
vachten. De bestuurder van de 
lesauto 
noet ze daarom voor laten gaan. 

In deze situatie is er een 
vluchtheuvel 
aanwezig waarop de passagiers 
kunnen 
wachten. Daarom mag de 
bestuurder van 
de lesauto doorrijden. 

Stap je zelf in of uit de auto, houd er dan rekening mee dat je een 
voetganger bent op dat moment. Je moet bestuurders in dat geval 
voor laten gaan. Zorg bij het instappen dat je deze bestuurders goed 
aan ziet komen, door tegen het verkeer in naar het portier te lopen. Sta 
je bijvoorbeeld in file geparkeerd aan de rechterkant van de weg, dan 
loop je voor de neus van de auto langs. Loop pas naar het portier toe 
als je direct vlot kunt instappen. Voorkom dat je tussen jouw auto en 
het langsrijdende verkeer komt te staan. 
 
Bij het uitstappen open je het portier pas nadat je hebt gecontroleerd 
en zeker weet dat er niemand aankomt. Loop ook hierbij tegen het 
verkeer in naar het trottoir terug. 

📽5.8 

 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 5.3 

Als je op de weg rijdt kun je ook bijzondere voertuigen tegenkomen, zoals 
voorrangsvoertuigen, voertuigen van het leger, trams of bijzonder breed of lang vervoer. 
Deze voertuigen volgen soms andere regels dan de rest van het verkeer. Om 
besluitvaardig en veilig te blijven rijden is het belangrijk om te weten wat die regels zijn 
en hoe je zelf moet handelen. 

 

Bijzondere voertuigen -Voorrangsvoertuigen 

Sommige voertuigen hebben meer rechten dan andere voertuigen. Dit 
zijn bijvoorbeeld de voorrangsvoertuigen. Daarnaast hebben trams, 
militaire colonnes en stoeten van motorvoertuigen bijzondere 
rechten. 
Ook zijn er voertuigen die niet direct extra rechten hebben, maar waar je 
wel extra rekening mee moet houden. Denk hierbij aan grotere 
transporten. 
 

📽5.9

📖5.10

 

 

 

 

 

 

Voorrangsvoertuigen 
Voorrangsvoertuigen zijn motorvoertuigen die een dringende taak te 
vervullen hebben. Ze laten zien dat ze haast hebben door middel van 
blauwe optische signalen (zwaailichten) en geluidssignalen in de vorm 
van een tweetonige hoorn (sirene). Zonder deze signalen, of met maar 
één van deze signalen, zijn het geen voorrangsvoertuigen. 
 

 

 

 

 

 

 

 

Onder de voorrangsvoertuigen vallen onder andere de ambulances, 
politievoertuigen en brandweervoertuigen. Maar ook andere diensten 

 

 

Niet alleen voertuigen van deze 
diensten 
zijn voorrangsvoertuigen. 

Ook voertuigen van 
Rijkswaterstaat en 
andere diensten kunnen 
voorranasvoertuiaen ziin 
 

Voorrangsvoertuig 
Motorvoertuig dat optische signalen (zwaailicht) en geluidssignalen 
(sirene) voert. Het gaat hierbij om blauwe zwaai- of knipperlichten en 
een tweetonige hoorn. Deze voertuigen moet je altijd voor laten gaan. 
 
Ambulance 
Motorvoertuig, ingericht en bestemd om te worden gebruikt voor het 
vervoer van zieke of gewonde personen van en naar het ziekenhuis. 
 
Diensten voor spoedeisende medische hulpverlening 
Motorvoertuig, bedoeld voor het verlenen van spoedeisende medische 
hulpverlening. Dit hoeft niet voor het vervoer van een patiënt te zijn, 
zoals een ambulance. Het kan bijvoorbeeld een dienstauto van de 
huisartsenpost zijn. Deze is vooral bedoeld om de huisarts met spoed 
bij de patiënt te krijgen. 
 
Dierenambulance 
Motorvoertuig, ingericht en bestemd om te worden gebruikt voor het 
vervoer van zieke en gewonde dieren. Deze voertuigen zijn nooit 
voorrangsvoertuigen. Wel hebben ze vaak extra gele zwaai- of 
knipperlichten om te zorgen dat ze beter te zien zijn. 

 

 

 

 

 

 

kunnen bevoegd zijn om deze signalen te voeren. Zij vallen in dit geval 
ook onder de voorrangsvoertuigen. Denk hierbij aan voertuigen van 
Rijkswaterstaat, of voertuigen voor bloed- of orgaantransport. 
 

Voorrangsvoertuig ruimte geven 
Alle weggebruikers moeten bestuurders van een voorrangsvoertuig voor 
laten gaan. Zonder uitzonderingen. Belangrijk hierbij is wel dat je dit 
veilig doet. Je mag geen gevaar of hinder veroorzaken om een 
voorrangsvoertuig erlangs te laten. Je mag ook geen regels overtreden. 
 
Als er een voorrangsvoertuig nadert, blijf dan vooral rustig. Een 
bestuurder van een voorrangsvoertuig zoekt zoveel mogelijk zelf zijn 
weg. Hoe voorspelbaarder je rijdt, hoe makkelijker dat voor ze is. Enkele 
tips: 
 

· Maak pas ruimte als dit veilig kan. Rijd in de tussentijd door met de 

toegestane snelheid. 

· Is er een rijstrook vrij, laat deze dan vrij voor het voorrangsvoertuig. 

Laat de vluchtstrook altijd vrij in geval van file! 

· Rijd je op een rotonde of nader je deze met een voorrangsvoertuig 

achter je, blijf dan op de rotonde rijden totdat het voorrangsvoertuig 

de rotonde heeft verlaten. 

· Sta je voor een rood verkeerslicht, maak dan alleen ruimte als het 

voorrangsvoertuig er anders niet langs kan. Maak ook alleen ruimte 

als dit veilig kan. Rijd niet zomaar door een rood verkeerslicht het 

kruispunt op. Wachten is in dat geval veiliger. 

· Wil een voorrangsvoertuig je voorbijrijden, blijf dan wel op de rijbaan 

en houd zoveel mogelijk rechts. Ga nooit met hoge snelheid ineens de 

berm in of het trottoir op. 

· Let altijd op of er niet meer voorrangsvoertuigen zijn. 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Als je een voorrangsvoertuig niet of te laat ziet, kun je niet goed 
reageren. Zorg dus dat je regelmatig in de spiegels kijkt. Je ziet een 
voorrangsvoertuig soms al voordat je hem kunt horen. Houd daarnaast 
altijd voldoende afstand tot je voorganger, ook bij het wachten voor een 
verkeerslicht. Dan heb je nog ruimte om plaats te maken als er een 
voorrangsvoertuig langs wil. 
 

Voorrangsvoertuigen enverkeersregels 
Voorrangsvoertuigen mogen als zij hier een goede reden voor hebben 
sommige verkeersregels negeren. Zo mogen ze door rood licht rijden en 
harder rijden dan normaal toegestaan. 
Voertuigen van de politie mogen dit zelfs als ze geen optische en 
geluidssignalen voeren. Ook zij mogen dit niet zomaar, maar alleen met 
een goede reden. 
 

 Bijzondere voertuigen -Militaire colonnes en stoeten 

 

 

Militaire colonnes 
 
Om ervoor te zorgen dat voertuigen van militaire colonnes zoveel 
mogelijk bij elkaar kunnen blijven, hebben ze speciale rechten: 
 
· Ze mogen niet doorsneden worden .* 
Dit betekent dat als het eerste voertuig van de colonne is begonnen 
met oversteken of afslaan, de rest van de colonne mag volgen en 
andere weggebruikers hier niet tussendoor mogen lopen of rijden. 
Ook niet als ze volgens de verkeersregels voorrang hebben of voor 
mogen. Let op, het eerste voertuig moet wel gewoon de 
voorrangsregels volgen! 
 

Rijd in deze situatie gewoon een 
extra 
rondje, totdat de politieauto van de 
rotonde 
afic 

Rijd nooit zomaar de overweg op 
als de 
rode lampen branden om de 
brandweerauto er lanas te laten 

📖5.11 

Militaire colonne 
Een aantal zich achter elkaar bevindende militaire motorvoertuigen, of 
motorvoertuigen van de rampenbestrijdingsorganisatie. 

 

 

 

 

 

 

· Ze hoeven voetgangers op een voetgangersoversteekplaats niet 
voor te laten. 
Ook het eerste voertuig mag doorrijden bij een 
voetgangersoversteekplaats, ook als er voetgangers staan te 
wachten om over te steken. 
. Ze hoeven een bus die weg wil rijden bij een bushalte niet voor te 
laten. 
Ook het eerste voertuig mag doorrijden als een bus binnen de 
bebouwde kom laat weten weg te willen rijden bij een bushalte. 
. Als het eerste voertuig van de militaire colonne een kruispunt is 
opgereden bij groen licht, dan mogen alle volgvoertuigen 
doorrijden. 
Ook als ze hierbij door geel of zelfs rood licht moeten rijden. Hebben 
andere weggebruikers groen, dan moeten die weggebruikers 
wachten. Let op, het eerste voertuig van de colonne moet zich wel 
aan de verkeerslichten houden! 
 

 
 
 
 
 
 
 
 
 
 

 
Om te weten of je te maken hebt met het eerste voertuig, één van de 
middelste voertuigen of het laatste voertuig van een militaire colonne, 
voeren ze herkenningstekens. 
   

Voorste voertuig 

Middelste 
voertuigen 

Achterste 
voertuigen 

Vlaggen 

Twee blauwe, 
links en rechts 

Eén blauwe, 
alleen rechts 

Eén groene, 
alleen rechts 

Doorschijnende 
koplampkop 

Eén blauwe, 
alleen rechts 

Eén blauwe, 
alleen rechts 

Eén groene, 
alleen rechts 

 

 

 

 

 
 

 

 

De voertuigen van de militaire 
colonne 
mogen in dit geval eerst. Zij zijn al 
begonnen met afslaan. 

 
Ondanks dat de bestuurder van de 
lesauto 
nu groen licht heeft, mag hij de 
militaire 
colonne niet doorsnijden als het 
eerste 
voertuig hiervan het kruispunt is 
opgereden 
toen hij groen licht had. 

 

 

 

 

 

 

/.I.n.r .: herkenningstekens voorste voertuig, middelste voertuigen en achterste voertuig. 
 
 

 

 

Stoet van motorvoertuigen 
Bij stoeten hoort een stukje respect. 
Ook hierbij is het fijn als de volgvoertuigen het voorste voertuig zoveel 
mogelijk kunnen blijven volgen. Daarom hebben zij bijna dezelfde 
rechten als een militaire colonne: 
 
· Ze mogen niet doorsneden worden .* 
Het eerste voertuig moet zich wel gewoon aan de voorrangsregels 
houden. 
· Ze hoeven voetgangers bij een voetgangersoversteekplaats niet 
voor te laten. 
Ook het eerste voertuig mag in dat geval gewoon doorrijden. 
. Ze hoeven een bus die weg wil rijden bij een bushalte niet voor te 
laten gaan. 
Ook het eerste voertuig mag in dat geval gewoon doorrijden. 
 
In tegenstelling tot militaire colonnes, moeten voertuigen van een 
stoet wel altijd stoppen bij een geel of rood verkeerslicht. Ook als 
het eerste voertuig bij groen licht het kruispunt is opgereden. 
 
 

 

 

De bestuurder van de lesauto moet 
de 

 
De bestuurder van de lesauto mag 

Stoet van motorvoertuigen 
Een stoet, bestaande uit motorvoertuigen. 
. Motorvoertuigen die 
deel uitmaken van een stoet zijn te 
herkennen aan één of twee zwarte vlaggetjes 
met drie witte horizontale strepen. 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

 
Kom je tijdens het invoegen op een 
autoweg of autosnelweg naast 
een militaire colonne of 
uitvaartstoet uit en is ervoor of 
erachter invoegen niet mogelijk, 
dan mag je tussen de colonne of 
stoet invoegen. Ook als het tijdens 
inhalen niet lukt om de volledige 
colonne of stoet in eens in te halen, 
mag je ertussen gaan rijden.  
 
Let wel op dat je zelf geen onderdeel wordt van de colonne of stoet. Jij 
moet je dus gewoon aan alle normale verkeersregels houden. Hierdoor 
kan er wel hinder ontstaan voor de militaire colonne of uitvaartstoet. 
Ondanks dat het ertussen rijden dus wel mag, moet je proberen dit 
zoveel mogelijk te voorkomen. 
 

 

 
 

uitvaartstoet voor laten gaan 
omdat deze al 
is begonnen met afslaan. 

doorrijden omdat de bestuurders 
van de 
volgvoertuigen moeten wachten 
voor rood 
licht. 
 

*Bij de uitleg over doorsnijden wordt er alleen gesproken over de 
voorrangsregels en het voor laten gaan. Dit gaat dus om de regels 
'bestuurders van rechts hebben voorrang', 'rechtdoorgaand verkeer op 
dezelfde weg gaat voor afslaand' en 'korte bocht gaat voor lange 
bocht'. Zodra er borden en tekens staan die de voorrang regelen, gaan 
deze boven de regels. Omdat het 'niet mogen doorsnijden' ook een 
regel is, gaan de voorrangsborden en -tekens ook boven die regel. Dat 
betekent dat alle voertuigen van een militaire colonne of uitvaartstoet 
zich wel gewoon aan voorrangsborden en -tekens moeten houden als 
ze deze naderen. Over deze specifieke situatie worden géén vragen 
gesteld door het CBR. 

 

 

 

 

 

 Bijzondere voertuigen -Trams, trolleybussen enbijzonder 

transport 

Trams 
 
Ook een bestuurder van een tram heeft in het verkeer een aantal 
bijzondere rechten: 
 
· De tram gaat op een gelijkwaardig kruispunt altijd voor op andere 
weggebruikers 
· De tram gaat bij het afslaan voor op andere weggebruikers. 
 
Een bestuurder van een tram moet zich *wel houden aan de 
verkeersborden en verkeerstekens op de weg. Zo moet de 
trambestuurder wachten op een voetganger die wil oversteken bij een 
voetgangersoversteekplaats. Ook moet de bestuurder van een tram 
voorrang verlenen aan kruisende bestuurders die op een voorrangsweg 
rijden. 
 

 
 
 
 
 
 
 
 

 

Trolleybussen 
Een trolleybus is een lijnbus die elektrisch aangedreven wordt door 
middel van elektriciteitskabels boven de weg. Ze rijden niet via een rails, 
maar net als een lijnbus over de weg. Daarom vallen ze niet onder de 
regels van de trams. In plaats daarvan volgen ze de regels van de 
lijnbussen. Je moet ze daarom voor laten gaan als ze aangeven weg te 
willen rijden bij een bushalte binnen de bebouwde kom. 
 

 

 

De bestuurder van de tram hoeft 
hier niet te 
wachten op de lesauto, maar wel 
op de 
voetganger. 

 
De bestuurder van de tram moet 
hier 
wachten op de lesauto omdat deze 
op een 
voorrangsweg rijdt. Hij hoeft niet te 
wachten op de fietser. 

📖5.12 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 
 
 
 

LZV's en bijzondere transporten 
Naast de normale vrachtauto's, bestaan er ook grotere vrachtauto's. 
Deze hebben de naam LZV (Lang Zwaar Voertuig) en zijn vooral bedoeld 
voor transport over de autosnelwegen. 
 
 

 
 
 
 
 
 

 
 
Normale vrachtauto's zijn 16,5 tot 18,75 meter lang en wegen maximaal 
50 ton (50.000 kg). LZV's mogen maximaal 25,25 meter lang zijn en 
wegen maximaal 60 ton (60.000 kg). 
 
Ze zijn te herkennen aan een waarschuwingsbord achterop met de tekst: 
'Let op! Extra lang.'. Dit is vooral belangrijk om te weten als je ze wilt 
gaan inhalen. Door deze extra lengte duurt de inhaalmanoeuvre langer. 
 
 

 
 
 
 
 
 
 

Moet er iets extra groots of extra zwaars vervoerd worden, dan moet 
hier van te voren toestemming voor worden gevraagd. Deze transporten 

 

 

Bestuurders van een tram hebben 
bijzondere rechten in het verkeer. 
Zo mogen 
ze altijd voor op gelijkwaardige 
kruispunten. 

De bestuurder van een trolleybus 
volgt de 
regels van de lijnbussen en heeft 
niet zoveel 
rechten als de trambestuurder. 
 

 

 

 

 

LZV's zijn behoorlijk lang en mogen 
niet overal rijden. 
 

Ze zijn te herkennen aan deze 
markeringsborden. 
 

 

 

Grote transporten worden vaak 
begeleid 
door extra voertuigen. 

Grote transporten kunnen extra 
lang zijn, 
zoals deze, maar ook extra breed. 
Of beide. 
 

 

 

 

 

 

heten 'convoi exceptionnel' of 'uitzonderlijk vervoer'. Ze worden meestal 
begeleid door begeleidingsvoertuigen met oranje zwaai- of 
knipperlampen. 
 
Houd rekening met deze transporten. Haal niet in als daar geen ruimte 
voor is en houd afstand. 
 

 Deeltoets 5.3 

 Toets Bijzondere wegen, weggedeelten, weggebruikers en manoeuvres, 

 

 

+

 

 

 

 

📖5.13 

📖5.14 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

👍 Bijzondere wegen, weggedeelten, 
weggebruikers en verrichtingen 
20/22 VRAGEN 

17 VEREIST 

B-C-A-B-B-1[]-C-B-1[]-B-1[]-A-B-B-A-[]1-A-A-B-A-B-B 

 

 

 

 

 

 

 

 

Personenauto 6.0 

Niemand zit te wachten op een ongeluk. Om de kans hierop zo klein mogelijk te maken, 
zijn er regels opgesteld. Deze regels geven bijvoorbeeld aan wanneer je bepaalde 
verlichting moet gebruiken, om te zorgen dat je goed zichtbaar bent. Maar ook hoe je 
gevaar afwendt en hoe je jezelf en je passagiers zo veilige mogelijk vervoert. 

 

Personenauto 6.1 

Om te zorgen dat andere verkeersdeelnemers op tijd door hebben wat je van plan bent, 
moet je communiceren. Dit zijn niet alleen tekens die je met je richtingaanwijzer geeft, 
maar ook toeteren en het geven van een handgebaar valt onder communiceren. Houd 
het communiceren altijd vriendelijk en geef alleen signalen als dit nodig is en mag. 
 

Communicatie in het verkeer 

 

Om andere weggebruikers te laten weten wat je van plan bent, is het 
belangrijk dat je communiceert. Dit kun je ook doen om andere 
weggebruikers te waarschuwen voor dreigend gevaar Afhankelijk van 
de situatie doe je dit met lichtsignalen, geluid, of gebaren. Het is 
belangrijk om te weten dat je deze middelen niet zomaar mag gebruiken. 
Er moet wel een goede reden voor zijn. Asociale handgebaren of 
onnodig geknipper met groot licht, is niet de bedoeling en kan bestraft 
worden. Ook overmatig gebruik van de claxon of de richtingaanwijzers 
mag niet. 
 
Naast de claxon mag er ook op andere manieren geen onnodig geluid 
worden veroorzaakt. Denk hierbij aan een kapotte of niet originele 
uitlaat, of het onnodig gas geven tijdens stilstand. Ook het draaien van 
extreem harde muziek kan hieronder vallen. 
 

 
 

6 noodsituaties in reageren en voertuig het met rijden Veilig 

📽6.1 

📽6.2 

📖6.3 

 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 

Handgebaren 
Soms kan het nodig zijn om iemand erop te wijzen dat je ze hebt gezien 
en dat je voor ze stopt. Of dat je afziet van jouw recht op voorrang, 
bijvoorbeeld omdat dat in die situatie handiger is. 
 
Voetgangers durven vaak niet zomaar over te steken bij een 
voetgangers-oversteekplaats. Meestal uit angst dat ze niet gezien 
worden. In dat geval kun je met een vriendelijk handgebaar aangeven 
dat ze rustig kunnen oversteken. 
 
Je zal misschien ook tegen gaan komen dat bestuurders van grotere 
voertuigen een handgebaar richting jou geven om te laten weten dat ze 
op je wachten. Bijvoorbeeld omdat ze de weg waar jij uit komt pas in 
kunnen rijden als jij weg bent. 
 
Belangrijk is dat je je nooit gaat afreageren door middel van 
handgebaren. Steek geen middelvinger op en maak geen andere 
agressieve gebaren. Tel tot tien en los de situatie zo veilig mogelijk op. 
Dit voorkomt agressie en dus gevaar in het verkeer. 
 

Claxon  
 
De claxon moet aanwezig zijn op iedere 
personenauto. Als deze het niet doet mag je niet 
gaan rijden. Je mag de claxon alleen gebruiken 
voor het afwenden van dreigend gevaar. Je mag 
niet even claxonneren naar een bekende, of als 
groet als je wegrijdt. Claxonneren is ook niet 
toegestaan als je dit puur doet omdat je boos of 
gefrustreerd bent. Wel mag je claxonneren als je 
bijna wordt aangereden omdat iemand je niet 
gezien heeft. 
 

 

 

 

Overmatig hard geluid vanuit de 
auto valt 
ook onder onnodig geluid en is niet 
toegestaan. 

Reageer jezelf niet af op andere 
weggebruikers en maak geen 
gefrustreerde 
gebaren. 
 

 

 

 

 

 

 

 
 
 
 
 
 

 
Ook de alarmverlichting (ook wel 
waarschuwingslichten genoemd) moet goed 
werken. Je mag deze verlichting alleen gebruiken 
om dreigend gevaar af te wenden. Als je ergens 
staat met pech kan het zijn dat je zonder 
alarmverlichting niet op tijd te zien bent. Dan is 
het gebruik van alarmverlichting verplicht, tenzij je 
een gevarendriehoek geplaatst hebt. 
 
Bij het naderen van een file mag je de alarmverlichting aanzetten om 
achteropkomend verkeer te waarschuwen. 
 
Alarmverlichting is niet bedoeld als verlichting tijdens laden en/of lossen. 
Stilstaan en parkeren mag immers niet op een plek waar dit gevaar 
oplevert. Het gebruik van alarmverlichting als er geen gevaar is, is niet 
toegestaan. 
 

Richtingaanwijzer 
Het gebruik van richtingaanwijzers is verplicht 
voor en tijdens het afslaan en bij de volgende 
oijzondere manoeuvres: wegrijden, inhalen, 
nvoegen, uitvoegen, rijstrook wisselen en 
oelangrijke zijdelingse verplaatsingen. Zowel het 
niet gebruiken van je richtingaanwijzer als dit wel 
moet, als het onnodig gebruiken van je 
ichtingaanwijzers, kan gevaarlijke gevolgen 
ebben. 
 
Geef je bijvoorbeeld een zijstraat te vroeg aan dat je wilt afslaan, dan 
<an dit verwarring geven bij andere weggebruikers. Maar geef je niet 
aan dat je wilt afslaan, dan kan dit ook gevaar opleveren. Verkeerd 
gebruik of geen gebruik van richtingaanwijzers is strafbaar. Deze 
verlichting moet daarom altijd werken.  

 

 

De claxon mag alleen gebruikt 
worden om 
gevaar af te wenden. 

Ook alarmverlichting mag nooit 
zomaar 
gebruikt worden, alleen bij nood. 

 

 

 

 

 

Knippersignaal met groot licht 
Een andere manier van waarschuwen is door 
middel van een knippersignaal met groot licht. 
Ook dit mag je alleen gebruiken indien je er 
dreigend gevaar mee kunt afwenden. Zo mag je 
een tegemoetkomende bestuurder waarschuwen 
als deze zijn groot licht aan heeft staan en jou 
verblindt.  
 
Het is niet toegestaan te knipperen met groot licht om tegemoetkomend 
verkeer te waarschuwen voor een politiecontrole. En ook niet om een 
bestuurder voor jou te laten weten dat je erlangs wilt. 
 

Gebruik van remlichten 
Zodra je het rempedaal gebruikt, gaan de remlichten branden. Het 
nnodig gebruik van het rempedaal is slecht voor het energieverbruik 
an je personenauto. Daarnaast is het ook behoorlijk irritant voor verkeer 
chter jou. 
 
e kunt het rempedaal wel als voorwaarschuwing gebruiken. Dit doe je 
door het pedaal even kort en licht aan te tikken voordat je daadwerkelijk 
gaat remmen. Bijvoorbeeld als je wilt afslaan of wilt gaan remmen voor 
en voetgangersoversteekplaats. Het verkeer achter jou is dan vast 
gewaarschuwd dat ze snelheid moeten verminderen. Ze hebben ook de 
nogelijkheid de volgafstand vast wat te vergroten voordat jij 
daadwerkelijk gaat remmen. 
 
Gebruik de remlichten echter nooit om bumperklevers expres te laten 
chrikken. Dit kan zeer gevaarlijk zijn en werkt agressief gedrag in de 
and. Veroorzaak je daardoor een ongeval, dan is dit een misdrijf. Heb je 
ast van een bumperklever, dan kun je beter je eigen volgafstand wat 
groter maken zodat je niet abrupt hoeft te remmen. 
 

Gevarendriehoek 
 
Het is voor een bestuurder van een personenauto niet verplicht om een 
evarendriehoek in de personenauto te hebben. Maar tijdens pech of bij 
en ongeval kan het voorkomen dat een voertuig ergens staat waar het 
en obstakel vormt of gevaar oplevert. In dat geval ben je wel verplicht 

 

 

 

 

 

m een gevarendriehoek te plaatsen, tenzij je de waarschuwingslichten 
an hebt staan. Je mag deze twee ook tegelijk gebruiken. 
 
Als het voertuig, met alleen de waarschuwingslichten aan, niet op tijd te 
ien is voor ander verkeer, moet je een gevarendriehoek plaatsen. Dit is 
ijvoorbeeld als je stilstaat vlak na een bocht of na een heuvel. 
 

 

Plaats de gevarendriehoek goed zichtbaar op de weg op een afstand 
van ongeveer 30 meter van het voertuig, in de richting van het verkeer 
waarvoor het voertuig gevaar oplevert. Sta je dus aan de rechterzijde 
van de rijbaan en vorm je een obstakel voor achteropkomend verkeer, 
dan plaats je de gevarendriehoek 30 meter achter de personenauto. 
 
Het plaatsen van een gevarendriehoek is alleen verplicht voor 
motorvoertuigen op meer dan twee wielen en aanhangwagens. 
 

Deeltoets 6.1 

Personenauto 6.3 

Dat je je verlichting aan moet hebben in het donker, daar is iedereen het wel over eens. 
Maar wist je dat het voeren van verlichting ook in veel andere situaties verstandig is? 
Zelfs als je rijdt met mooi weer, kan verlichting ervoor zorgen dat je beter te zien bent. 
Vooral als je over een weg met veel bomen rijdt. Maar dan moet je wel weten welke 
verlichting je mag gebruiken in de verschillende situaties. 

Gebruik van verlichting tijdens het rijden 

/erlichting zit op voertuigen om zelf beter te kunnen zien in het donker. 
Maar vooral ook om beter gezien te worden door anderen. Soms is 
erlichting verplicht en soms niet. Maar het advies is om zowel overdag 

📖6.4 

📽6.5 

📖6.6 

 

 

 

 

 

ls 's nachts altijd verlichting te voeren. 
 
 

 

 

Dimlicht 
 
Dimlicht is witte of gele verlichting aan de voorkant 
van het voertuig en verlicht een flink stuk van het 
wegdek voor het voertuig. Het schijnt niet recht naar 
voren en is normaal gesproken niet verblindend. Het 
voeren van dimlicht is altijd toegestaan. 
 
Het gebruik van dimlicht is overdag bij slecht zicht en 's nachts verplicht. 
Dit geldt voor bestuurders van motorvoertuigen, bromfietsers, 
snorfietsers en bestuurders van gemotoriseerde 
gehandicaptenvoertuigen. Ook zet je ruim voor het inrijden van een 
tunnel het dimlicht aan. 
 

 

Dimlicht verlicht de weg voor het voertuig, zonder tegemoetkomend verkeer te verblinden. 
 

Dagrijverlichting 
Dagrijverlichting is aanwezig op alle nieuwe personenauto's. In veel 
gevallen bestaat dagrijverlichting uit ledverlichting naast, onder of 
rondom de koplamp. Dagrijverlichting mag alleen gevoerd worden als 
dimlicht niet verplicht is en als er geen andere verlichting aan de 
voorzijde ingeschakeld is. 
 
Bij de meeste personenauto's is de dagrijverlichting aan indien de 

Dag 
De periode tussen zonsopkomst en zonsondergang. 
Nacht 
De periode tussen zonsondergang en zonsopkomst. 

 

 

 

 

 

 

verlichtingsschakelaar uitgeschakeld is. Zodra je andere verlichting 
aanschakelt, gaat de dagrijverlichting vanzelf uit. 
 
Dagrijverlichting heeft als doel dat voertuigen altijd goed zichtbaar 
blijven, ook als het dimlicht niet ingeschakeld is. Het heeft als nadeel dat 
lang niet altijd de achterlichten branden samen met de dagrijverlichting 
en daarom de zichtbaarheid aan de achterzijde in die gevallen niet 
verbeterd wordt tijdens het voeren van dagrijverlichting in plaats van 
dimlicht. 
 

 

Dagrijverlichting maakt vooral het voertuig zichtbaar en schijnt minder op de weg voor hetvoertuig. 
 

Groot licht 
 
Als er met alleen dimlicht onvoldoende zicht is, 
mag je in plaats van dimlicht ook groot licht 
voeren. Groot licht is niet toegestaan: 
 
· Overdag; 
· Bij het tegenkomen van andere weggebruikers; 
· Bij het op korte afstand volgen van een ander 
voertuig. 
 

 

Groot licht verlicht veel meer van de weg en de omgeving. De grote lichtbundel is 
verblindend voor tegemoetkomend verkeer. Ook bestuurders van voertuigen die voor je 
rijden hebben er last van. 
 
Daarnaast is het gebruik van groot licht onverstandig bij slechte 
weersomstandigheden zoals zware regenval, sneeuw of mist. In dat 

 

 

 

 

 

geval heb je een grote kans dat je wordt verblind door je eigen 
verlichting. 
 
Groot licht zijn felle lampen die recht vooruit schijnen. Daarom werken ze 
snel verblindend. Word je zelf verblind door tegemoetkomend verkeer 
met groot licht, knipper dan kort met jouw groot licht om ze te 
waarschuwen. Heb je last van het groot licht van een voertuig dat achter 
jou rijdt, dan kun je deze persoon lastig waarschuwen. Wel kun je zelf 
gebruik maken van de dimspiegel, door de binnenspiegel in de dimstand 
te klappen. Veel luxe personenauto's hebben tegenwoordig een 
automatisch dimmende binnenspiegel, bij sommige personenauto's 
dimmen dan zelfs de buitenspiegels mee. 
 

 

Als je wordt verblind door verlichting van voertuigen achter je, kun je de binnenspiegel opde dimstand zetten met behulp van het hendeltje eronder. Bij 
sommige personenauto's 
dimt de binnenspiegel automatisch. 
 

Mistlicht aan de voorzijde 
Zoals de naam al zegt, is deze verlichting 
voornamelijk bedoeld om te gebruiken tijdens 
mist. Ze mogen ook alleen gebruikt worden als het 
zicht ernstig belemmerd wordt door mist, 
sneeuwval of regen. Naast mistlicht wordt er dan 
óf dimlicht, óf stadslicht gevoerd. Bij zeer dichte 
mist kan zelfs dimlicht verblindend werken en 
daarom is dimlicht niet verplicht bij mistlicht. 
 
Mistlicht aan de voorzijde staat meer naar beneden gericht en is daarom 
niet verblindend. Het nadeel is dat het licht slechts dicht voor de 
personenauto schijnt. Niet alle personenauto's zijn voorzien van mistlicht 
aan de voorzijde. 

 

 

 

 

 

 

Mistlicht aan de voorzijde verlicht de weg vlak voor het voertuig. Omdat de lampen laag 
zitten, schijnen ze deels onder de mistbanken door. 
 

Mistlicht aan de achterzijde 
Mistachterlicht bestaat uit één of twee felrode 
lampen aan de achterzijde van de personenauto. 
Omdat deze erg fel zijn, worden ze soms verward 
met het remlicht. Omdat het mistachterlicht zo fel 
is, mag deze alleen gebruikt worden als het zicht 
zeer slecht is. Dit is bij een zicht van minder dan 
50 meter. 
 
Ter vergelijking, reflectorpaaltjes langs de weg staan meestal 50 meter 
uit elkaar. Als je langs een reflectorpaaltje rijdt en je ziet het volgende 
paaltje daarna pas, dan mag je je mistlicht aan de achterzijde aanzetten. 
 
Ook is het belangrijk om te weten dat dit alleen mag bij mist of 
sneeuwval. Tijdens regenval is het gebruik van mistachterlicht niet 
toegestaan omdat dit het verkeer achter jou kan verblinden. Er gaat een 
verklikkerlampje in het dashboard branden als je het mistlicht aan de 
achterzijde aanzet. Zo kun je deze minder snel per ongeluk aan hebben 
staan. 
 

Stadslicht 
 
Stadslicht geeft maar weinig licht. Het zijn witte of 
gele lampen aan de voorzijde. Bij de meeste 
personenauto's zit op de lichtschakelaar het 
stadslicht tussen de 'UIT'-stand en het dimlicht in. 
Stadslicht mag, zoals al gezegd, gebruikt worden 
in combinatie met mistlicht aan de voorzijde. 
 
Buiten dat wordt stadslicht zo goed als niet gebruikt. Meestal zijn de 
lampjes van het stadslicht dezelfde als die van het parkeerlicht. 

 

 

 

 

 

 

Stadslicht heeft maar een kleine lichtbundel en geeft weinig licht. 
 

Achterlicht 
 
Dit zijn de normale rode lampen aan de achterkant van de 
personenauto. Deze moeten altijd aan zijn als aan de voorkant groot 
licht, dimlicht, stadslicht of mistlicht aan staat. Deze lampen zijn normaal 
gesproken niet verblindend en minder fel dan het remlicht en het 
mistlicht aan de achterzijde. Bij de nieuwste personenauto's brandt deze 
verlichting meestal ook als de dagrijverlichting brandt. 
 

Kentekenplaatverlichting 
Deze witte verlichting verlicht de kentekenplaat aan de achterzijde. Net 
als het achterlicht moet ook de kentekenplaatverlichting branden als aan 
de voorkant groot licht, dimlicht, stadslicht of mistlicht aan staat. 
 

Remlicht 
Het remlicht bestaat uit drie felle rode lampen die gaan branden zodra je 
het rempedaal gebruikt. Het derde remlicht zit meestal in het midden 
bovenaan of onderaan de achterruit. Omdat remlichten zo fel zijn, moet 
e proberen zo min mogelijk onnodig te remmen. ledere keer als de 
remlichten gaan branden, kan dit zorgen voor een schrikreactie van het 
achteropkomende verkeer. Zorg er dus voor dat je op tijd je gas loslaat 
en voldoende volgafstand houdt. 
 

 

 

 
Remlichten zijn belangrijk voor de 
communicatie in het verkeer. 
Doordat ze zo 
fel zijn kunnen ze wel irritatie 
opwekken bij 

Het achteruitrijlicht waarschuwt 
weggebruikers achter het voertuig 
voor het 
feit dat deze achteruit gaat rijden.